Συνελλήφθη στην Κύπρο στις 28 Δεκεμβρίου 2017 ένας από τους κύριους εγκεφάλους εμπορίας οργάνων που εμπλέκεται μεταξύ άλλων και στο σκάνδαλο με την κλινική Medicus στο Κόσσοβο αλλά μέχρι τώρα φέρεται να ‘ξεγλιστρούσε’ συνεχώς από τις αρχές.
Ο 67χρονος Ισραηλινός Moshe Harel καταζητείτο από την Ιντερπόλ από το 2010 με κατηγορίες για εμπορία οργάνων και σκόπιμη πρόκληση σοβαρών τραυματισμών, ενώ καταζητείται επίσης με ένταλμα για τα ίδια εγκλήματα στη Ρωσία.
Ο Harel συνελλήφθη όταν ήρθε στο Αεροδρόμιο Λάρνακας από το Ισραήλ όπου ζούσε τα τελευταία χρόνια και οδηγήθηκε στο επαρχιακό δικαστήριο Λάρνακας. Ο ίδιος ζήτησε να αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους και το δικαστήριο αποφάσισε να εξετάσει το αίτημά του στις 18 Ιανουαρίου. Στις5 Φεβρουαρίου, αναμένεται να αρχίσει η διαδικασία έκδοσής του στη Ρωσία.
Το 2008 πραγματοποιήθηκε μια μαζική έρευνα για μια διεθνή μαύρη αγορά οργάνων που λειτουργούσε μέσα και έξω από το Κόσσοβο. Απελπισμένοι δωρητές, κυρίως από την Τουρκία και την πρώην Σοβιετική Ένωση, παρείχαν τα όργανα. Οι αγοραστές, πολλοί από το Ισραήλ, πλήρωναν μεταξύ 80.000 και 100.000 ευρώ (96.000 δολάρια και 120.000 δολάρια) για τα νεφρά. Οι διεθνείς εισαγγελείς θα καθόριζαν αργότερα ότι τα όργανα τουλάχιστον 23 ατόμων είχαν αφαιρεθεί στην κλινική Medicus στην Πριστίνα, την πρωτεύουσα του Κοσσόβου.
Όταν οι τοπικές αρχές εισέβαλλαν στην Medicus το 2008, ανακάλυψαν αρχεία που περιείχαν πολυάριθμες ανταλλαγές νεφρών, με πολλούς πελάτες που ταξίδευαν από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, της Γερμανίας και της Πολωνίας, για τα παράνομα όργανα.
Σύμφωνα με την Guardian, στην Medicus διηύθυναν ο Lutfi Dervishi, ένας εξέχων ουρολόγος του Κοσσυφοπεδίου, και ο γιος του Arban. Οι διαδικασίες στην κλινική φέρεται να εκτελέστηκαν από τον Yusuf Ercin Sonmez, έναν τούρκο χειρούργο γνωστό και ως “Doctor Vulture” στην πατρίδα του, αφού του απαγορεύτηκε να ασκήσει ιατρική στη χώρα για το ρόλο του στο παράνομο εμπόριο οργάνων.
Ο Moshe Harel ήταν “βασικό πρόσωπο στην πτυχή της εμπορίας και του οργανωμένου εγκλήματος της παρούσας υπόθεσης, ως εξέχων διαμεσολαβητής ή “σταθεροποιητής”, σύμφωνα με την Irish Times.
“Η Medicus ήταν μία από έναν αστερισμό κλινικών που λειτουργούσαν ο Sonmez, ο Harel και άλλοι”, δήλωσε ο επικεφαλής εισαγγελέας Ratel στην Times το 2013. “Βρήκαμε κλινικές στο Αζερμπαϊτζάν και σε άλλα μέρη και πιστεύουμε ότι μπορεί να υπάρχει μία στη Νότια Αφρική”.
Ο Harel συνελήφθη το 2008 σε σχέση με την έρευνα της Medicus. Αργότερα απελευθερώθηκε και εξαφανίστηκε. Ο Sonmez δεν μπόρεσε να εντοπιστεί. Το 2010, και οι δύο άνδρες κατηγορήθηκαν από εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την Haaretz. Ο Dervishi και ο γιος του κατηγορήθηκαν επίσης ενώ και οι δύο δήλωσαν ότι δεν είναι ένοχοι. Το 2013, οι δικαστές διαπίστωσαν ότι ο Dervishi είναι ένοχος για οργανωμένο έγκλημα και εμπορία ανθρώπων. Στην απόφασή τους, οι δικαστές σημείωσαν ότι οι άντρες πίσω από την Medicus παρέσυραν σκόπιμα φτωχά άτομα στην επιχείρηση.
“Τους υπόσχονταν μικρά χρηματικά ποσά, συνήθως από 10.000 δολάρια … σε αντάλλαγμα για το νεφρό τους. Οι περισσότεροι εξαπατήθηκαν να σκεφτούν ότι η μεταμόσχευση νεφρού ήταν νόμιμη στο Κόσσοβο, όταν στην πραγματικότητα δεν είναι”, ανέφεραν οι δικαστές στην ετυμηγορία τους, σύμφωνα με την Irish Times. “Σε πολλούς δωρητές δεν είχαν καταβληθεί όσα τους είχαν υποσχεθεί και τουλάχιστον δύο είχαν εξαπατηθεί και πήγαν στο σπίτι τους χωρίς χρήματα και μόνο με ένα νεφρό. Μερικοί έχουν αντιμετωπίσει συνεχιζόμενα προβλήματα υγείας.”
Μετά τις ετυμηγορίες, ο Dervishi και ο γιος του Arban καταδικάστηκαν σε οκτώ και επτά χρόνια φυλάκισης, αντίστοιχα. Το έσκασαν. Το 2016, ο Dervishi συνελλήφθη ξανά. Ο γιος του εξακολουθεί να αγνοείται, όπως και ο Τούρκος χειρουργός, ο Sonmez.
Υπενθυμίζουμε ότι τον Δεκέμβριο του 2015 η Tουρκική Hurriyet μετέδωσε ότι ένας άλλος Ισραηλινός διακινητής οργάνων, ο Boris Walker, συνελήφθη από την αστυνομία της Ιντερπόλ στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης. Μετά από σαράντα μέρες υπό τουρκική κράτηση, εκδόθηκε πίσω στο Ισραήλ για να αντιμετωπίσει κατηγορίες. Ο Walker έκανε διευθετήσεις για την αξιοποίηση του μεγάλου πληθυσμού Σύριων προσφύγων στην Τουρκία για να συντονίσει παράνομες χειρουργικές επεμβάσεις οργάνων με τοπικούς γιατρούς σε μικρά ιδιωτικά νοσοκομεία.
Το Off the Record είχε αναφερθεί στον Moshe Harel σε ένα παλιότερο άρθρο με τίτλο ”Το εμπόριο οργάνων Σύριων παιδιών και προσφύγων και ο σύνδεσμος Τουρκία-Ισραήλ-Κόσοβο”.
