Ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει τη ρητορική στο απόλυτο κόκκινο, δίνοντας στην Τεχεράνη αυτό που αποκαλεί «τελευταία ευκαιρία» για συμφωνία. Σε μια νέα, άκρως απειλητική ανάρτηση στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγορεί το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία, πυροβολώντας κατά γαλλικού και βρετανικού πλοίου στα Στενά . Προειδοποιεί ότι αν δεν γίνει συμφωνία, οι ΗΠΑ «θα καταστρέψουν κάθε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν» . Στέλνει τους απεσταλμένους του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στο Ισλαμαμπάντ για διαπραγματεύσεις , την ώρα που το Ιράν δεν έχει αποφασίσει ακόμα αν θα συμμετάσχει, εφόσον συνεχίζεται ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός . «Είναι τιμή μου να κάνω αυτό που έπρεπε να είχαν κάνει άλλοι πρόεδροι εδώ και 47 χρόνια», καταλήγει . Η απειλή είναι σαφής: συμφωνία ή ολική καταστροφή.
Η ανάρτηση-κεραυνός: «Θα καταστρέψουμε κάθε γέφυρα»
Ο Τραμπ, σε μια ανάρτηση που θυμίζει τις πιο ακραίες στιγμές της προεδρίας του, κατηγόρησε το Ιράν ότι «πυροβόλησε χθες στα Στενά του Ορμούζ – μια ολοκληρωτική παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός» . Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πυρά στόχευσαν ένα γαλλικό πλοίο και ένα βρετανικό φορτηγό πλοίο .
Η απειλή που ακολουθεί δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας:
«Προσφέρουμε μια πολύ δίκαιη και λογική ΣΥΜΦΩΝΙΑ, και ελπίζω να την αποδεχθούν, γιατί, αν δεν το κάνουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν κάθε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν. ΤΕΛΟΣ Ο Κ. ΚΑΛΟΣ!» .
Και συνεχίζει, με έναν τόνο που προκαλεί ανατριχίλα:
«Θα πέσουν γρήγορα, θα πέσουν εύκολα και, αν δεν δεχτούν τη ΣΥΜΦΩΝΙΑ, θα είναι τιμή μου να κάνω ό,τι πρέπει να γίνει, κάτι που θα έπρεπε να είχαν κάνει άλλοι Πρόεδροι στο Ιράν τα τελευταία 47 χρόνια. ΕΙΝΑΙ ΩΡΑ ΝΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΕΙ Η ΜΗΧΑΝΗ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΡΑΝ!» .
Οι απεσταλμένοι: Γουίτκοφ και Κούσνερ στο Ισλαμαμπάντ
Παράλληλα με τις απειλές, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ (ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή) και Τζάρεντ Κούσνερ (σύμβουλος και γαμπρός του), μεταβαίνουν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων . Η κίνηση αυτή δείχνει ότι, παρά τη σκληρή ρητορική, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να επιδιώκει μια διπλωματική λύση.
Ωστόσο, το Ιράν δεν έχει ακόμα αποφασίσει αν θα στείλει διαπραγματευτική ομάδα, «εφόσον υπάρχει ναυτικός αποκλεισμός» . Η Τεχεράνη θεωρεί τον αποκλεισμό παραβίαση της εκεχειρίας, και χωρίς την άρση του, δεν είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει σε συνομιλίες.
Η οικονομική διάσταση: «Χάνουν 500 εκατομμύρια ημερησίως – Εμείς δεν χάνουμε τίποτα»
Ο Τραμπ επιχειρεί να πλήξει το Ιράν και οικονομικά, ισχυριζόμενος ότι η χώρα χάνει 500 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως από το κλείσιμο των Στενών . Αντίθετα, όπως λέει, οι ΗΠΑ δεν χάνουν τίποτα – αντίθετα, πλοία κατευθύνονται ήδη προς Τέξας, Λουιζιάνα και Αλάσκα για φόρτωση .
Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, αγνοεί το γεγονός ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου είναι αλληλένδετη. Η άνοδος των τιμών πλήττει όλους, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών καταναλωτών. Αλλά ο Τραμπ, σε προεκλογική περίοδο, επιλέγει να παρουσιάσει μια εικόνα εθνικής ισχύος και οικονομικής ανθεκτικότητας.
Η «τελευταία ευκαιρία» και η σύγκριση με Ομπάμα
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη νέα προσφορά προς το Ιράν ως «τελευταία ευκαιρία» . Δήλωσε ότι δεν θα κάνει «το ίδιο λάθος» με τον Μπαράκ Ομπάμα, η κυβέρνηση του οποίου υπέγραψε την πυρηνική συμφωνία του 2015 (JCPOA) .
«Αν το Ιράν δεν υπογράψει αυτή τη συμφωνία, ολόκληρη η χώρα θα ανατιναχθεί» , προειδοποίησε .
Η σύγκριση με Ομπάμα είναι κεντρική στην προεκλογική του στρατηγική. Ο Τραμπ θέλει να δείξει ότι αυτή τη φορά η συμφωνία θα είναι «δίκαιη» και «λογική» – δηλαδή, ότι το Ιράν θα αποδεχτεί όλους τους αμερικανικούς όρους, χωρίς να λάβει σημαντικές παραχωρήσεις.
Η αντίδραση του Ιράν: Δεν συμμετέχουμε υπό αποκλεισμό
Το Ιράν, από την πλευρά του, παραμένει ανένδοτο. Η Tasnim (πρακτορείο ειδήσεων που πρόσκειται στους Φρουρούς της Επανάστασης) μετέδωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει αποφασίσει ακόμα αν θα στείλει διαπραγματευτική ομάδα στο Πακιστάν, «εφόσον υπάρχει ναυτικός αποκλεισμός» .
Για το Ιράν, ο αποκλεισμός είναι η κόκκινη γραμμή. Όσο συνεχίζεται, οι συνομιλίες δεν μπορούν να προχωρήσουν. Αυτή η θέση είναι απόλυτα λογική: κανένα κράτος δεν διαπραγματεύεται υπό την απειλή όπλων και οικονομικής ασφυξίας.
Τι σημαίνει αυτό για την επόμενη εβδομάδα;
Οι δηλώσεις Τραμπ είναι μια κλασική περίπτωση διπλωματίας «μεγάλου ρόπαλου»: είτε αποδέχεσαι τους όρους μας, είτε σε ισοπεδώνουμε. Το Ιράν, ωστόσο, έχει δείξει ότι δεν υποχωρεί εύκολα.
Η επόμενη εβδομάδα θα είναι κρίσιμη. Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ θα βρεθούν στο Ισλαμαμπάντ, περιμένοντας τους Ιρανούς. Αν η Τεχεράνη αρνηθεί να συμμετάσχει, ο Τραμπ θα έχει μπροστά του ένα δίλημμα: είτε να κλιμακώσει στρατιωτικά, όπως απειλεί, είτε να αναδιπλωθεί, χάνοντας το κύρος του.
Η πρώτη επιλογή θα οδηγούσε σε μια σύγκρουση που το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα γίνει «παγκόσμια». Η δεύτερη θα ήταν μια τεράστια πολιτική ήττα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η «τελευταία ευκαιρία» του Τραμπ είναι, ταυτόχρονα, και η τελευταία ευκαιρία για την ίδια την ειρηνευτική διαδικασία.
