Η Skroutz αποτελεί μία αμιγώς ελληνική εταιρεία, η οποία – στην Ελλάδα της εργασιακής επισφάλειας – εφαρμόζει μία πρωτοπόρα τακτική: Την τετραήμερη εργασιακή εβδομάδα.
Εργάζεσαι τέσσερις φορές την εβδομάδα και πληρώνεσαι σαν να εργάζεσαι πενθήμερο. Και μάλιστα, στην Ελλάδα. Με εργοδότρια μία αμιγώς ελληνική εταιρεία, η οποία έκανε τα πρώτα της βήματα το 2005 και σήμερα θεωρείται κατά πολλούς η ελληνική «Amazon».
Ο λόγος για την Skoutz, την εταιρεία η οποία μέσα σε ελάχιστα χρόνια κατάφερε να καταστεί η μεγαλύτερη πλατφόρμα σύγκρισης τιμών και, μέσω της οποίας, ο εκάστοτε καταναλωτής δύναται να αγοράσει ό,τι μπορεί να φανταστεί στη καλύτερη δυνατή τιμή.
Εκτός από… γεμάτες τσέπες, επιτυχία και ένα λαμπρό μέλλον, οι τρεις συνιδρυτές της Skroutz – Γιώργος Χατζηγεωργίου, Γιώργος Αυγουστίδης και Βασίλης Δήμος – αποφάσισαν να πρωτοπορήσουν ακόμη και στον τομέα των εργασιακών δικαιωμάτων.
Και αυτό, διότι σταθερά τα τελευταία χρόνια, κάθε καλοκαίρι εφαρμόζουν το καθεστώς των «summer days» ή «summer hours», όπως το ονομάζουν οι ίδιοι. Πρόκειται, ελληνιστί, για ένα πρόγραμμα τετραήμερης εργασίας, το οποίο υλοποιείται τους καλοκαιρινούς μήνες. Και φυσικά, ο μισθός παραμένει ίδιος.
Πώς ξεκίνησαν όλα
Στην Ελλάδα των μνημονίων, της ανεργίας και των επισφαλών μορφών απασχόλησης, οι διοικούντες της Skroutz αποφάσισαν να εφαρμόσουν κάτι πραγματικά καινοτόμο. Έτσι, το καλοκαίρι του 2016 προχώρησαν στην πιλοτική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας.
Τι ακριβώς σημαίνει τετραήμερη εργασία; Οι – 220 και πλέον – εργαζόμενοι απασχολούνται μόλις τέσσερις φορές την εβδομάδα, έχοντας τρεις ολόκληρες ημέρες ξεκούρασης. Είτε Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή, είτε Σάββατο – Κυριακή – Δευτέρα. Και αυτό διαρκεί από τις 15 Ιουνίου έως τις 31 Ιουλίου (σ.σ. ο Αύγουστος είναι μήνας αδειών).
Η έμπνευση αυτή της – αν μη τι άλλο – καινοτόμας ιδέας αντλήθηκε από το εξωτερικό.
«Θεωρήσαμε ότι ήταν καλή ιδέα να το κάνουμε. Την πρώτη χρονιά έγινε πειραματικά. Είχαμε κάποια προβληματάκια, γιατί υπάρχουν κάποια τμήματα που πρέπει να απαντούν στα τηλέφωνα και επομένως δεν έβγαινε όλες τις ημέρες» εξηγεί στο Sputnik ένας εκ των συνιδρυτών, ο Γιώργος Χατζηγεωργίου.
Ωστόσο, δεν το έβαλαν κάτω και την επόμενη χρονιά κατάφεραν να επιλύσουν τις όποιες ανορθογραφίες της πρώτης, πειραματικής χρονιάς.
«Τη δεύτερη χρονιά το πετύχαμε ακριβώς. Θεωρώ ότι για τον καιρό και το κλίμα της Ελλάδας είναι ένα καλό εργαλείο παραγωγικότητας. Ξεκουραζόμαστε και από Σεπτέμβριο, που ξεκινάει μια δύσκολη σεζόν, είμαστε πιο παραγωγικοί», επισημαίνει, μεταξύ άλλων.
Αν και προς το παρόν, η τετραήμερη εργασία εφαρμόζεται μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες, ο κ. Χατζηγεωργίου δεν αποκλείει μια πιθανή χρονική επέκταση του συγκεκριμένου μέτρου. Ωστόσο, αυτό αφορά το μέλλον και όχι το παρόν, όπως σπεύδει να διευκρινίσει.
Τι γίνεται με την παραγωγικότητα
Πρόσφατα, η Microsoft ανακοίνωσε τα αποτελέσματα ενός πειράματος που υλοποίησε τον περασμένο Αύγουστο στην Ιαπωνία. Περίπου 2.300 άτομα απασχολούνταν τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη, χωρίς να υποστούν μειώσεις στις αποδοχές τους.
Το αποτέλεσμα: Το 94% των εργαζόμενων δήλωσε ότι προτιμάει τη μικρότερη εβδομάδα εργασίας. Η παραγωγικότητα αυξήθηκε κατά 40% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2018. Οι υπάλληλοι έλλειψαν από την εργασία τους κατά 25% λιγότερες ημέρες σε σχέση με πέρυσι. Η κατανάλωση ηλεκτρισμού στην επιχείρηση περιορίστηκε κατά 23%, όπως και η χρήση χαρτιού για εκτύπωση κατά 59%.
«Δεν ξέρω σίγουρα αν αυξάνει την παραγωγικότητα, αλλά έχω αυτή την αίσθηση. Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε κάποιο συγκεκριμένο μέτρο μέτρησης της παραγωγικότητας. Μόνο από το πώς το πήραν οι εργαζόμενοι μπορούμε να το μετρήσουμε», εξηγεί στο Sputnik ο κ. Χατζηγεωργίου, παραθέτοντας τη δική του εκτίμηση για την αποδοτικότητα της τετραήμερης εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο ίδιος θεωρεί ότι «όσο λιγότερα πιεστικό είναι το περιβάλλον εργασίας, τόσο πιο παραγωγικοί είναι οι άνθρωποι μακροπρόθεσμοι».
«Δεν θες να έρχεται κάποιος, να καίγεται από την κούραση στο εξάμηνο, να φεύγει και μετά να θες έναν καινούριο»,τονίζει.
Και αυτό προσπαθεί να τηρήσει και στην Skroutz. «Κρατάμε περισσότερο τους ανθρώπους, δεν φεύγει κάποιος εύκολα. Και αυτό σημαίνει ότι έχουμε ανθρώπους με εμπειρία, δεν χρειάζεται να τους εκπαιδεύουμε».
Πώς αντέδρασαν οι εργαζόμενοι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος, με τον οποίο αντέδρασαν οι εργαζόμενοι στο άκουσμα της τετραήμερης εργασίας.
«Κάποιοι αντέδρασαν, λέγοντας “ναι μεν αλλά, γιατί αν είναι να έχουμε περισσότερη δουλειά όταν γυρνάμε, ίσως να μην είναι τόσο καλό”. Από την άλλη, βέβαια, ήταν αρκετοί και αυτοί που χάρηκαν. Μάλλον ήταν ανάμικτα τα συναισθήματα» θυμάται ο κ. Χατζηγεωργίου.
Αυτό που είναι σίγουρο, πάντως, είναι ότι την πρώτη χρονιά, «όλοι περίμεναν να δουν πώς θα βγει», τηρώντας στάση αναμονής απέναντι σ΄ αυτή την πρωτοποριακή εργασιακή τακτική. Σήμερα, φυσικά, δεν ισχύει τίποτα απ΄ όλα αυτά, καθώς η τετραήμερη εργασία έχει αποδειχθεί ωφέλιμη για όλους, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους διοικούντες.
Άλλωστε και οι ίδιοι προσπαθούν να εφαρμόζουν την τετραήμερη εργασία για τον εαυτό τους. «Και εμείς προσπαθούμε να το κρατάμε, αλλά εντάξει όχι με τόσο ευλαβικούς ρυθμούς. Προσπαθούμε αλλά δεν είναι τόσο εύκολο. Δεν θέλουμε να έχουμε τόσο πιεστικά ωράρια εργασίας» παραδέχεται ο κ. Χατζηγεωργίου.
Η τετραήμερη εργασία στο εξωτερικό
Η έμπνευση της ιδέας της τετραήμερης εργασίας αντλείται από το εξωτερικό.
Στη Σουηδία, για παράδειγμα, η τοπική κυβέρνηση επέλεξε μια ομάδα 70 νοσοκόμων, οι οποίοι εργάζονταν για 30 ώρες και αμείβονταν για 40 ώρες (πενθήμερο).
Και αυτό συνέβαινε πιλοτικά, από τον Φεβρουάριο του 2016 έως τον Δεκέμβριο του 2017. Το αποτέλεσμα: Οι εργαζόμενοι αρρώστησαν λιγότερες ημέρες, αισθάνθηκαν πιο υγιείς και χαρούμενοι και κυρίως, ήταν πιο παραγωγικοί.
Tην ίδια ώρα, στη Νέα Ζηλανδία, η «Perpetual Guardian» προέβη σε μία αντίστοιχη πρακτική, υιοθετώντας την τετραήμερη εργασία σε πειραματικό επίπεδο. Το αποτέλεσμα κατέστησε απολύτως ικανοποιημένους τους διοικούντες, οι οποίοι έλαβαν την απόφαση επανάληψης αυτού του πειράματος.
Την απόφαση κατάργησης της εργασιακής Παρασκευής έλαβε το 2013 και η αμερικανική «Reusser Design», η οποία εφάρμοσε τετραήμερη εργασιακή εβδομάδα, σε σταθερή βάση. Αποτέλεσμα; Οριακή αύξηση της παραγωγικότητας, βελτίωση του επιπέδου ικανοποίησης των εργαζομένων.
Οι επιφυλάξεις
Η διεθνής εμπειρία βρίθει μιας σειράς άλλων παραδειγμάτων πιλοτικής ή μόνιμης εφαρμογής της τετραήμερης εργασίας, ενώ δεν λείπουν και οι πρακτικές της μείωσης του 8ώρου κατά δύο ώρες, όπως ακριβώς συνέβη στο εργοστάσιο της Toyota στη Σουηδία.
Ωστόσο, πέραν των ευεργετικών συνεπειών αυτής της πρακτικής, οι αναλυτές επισημαίνουν την ύπαρξη και ορισμένων – ιδίως βραχυχρόνιων – αρνητικών συνεπειών.
Σύμφωνα, για παράδειγμα, με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τέτοιου είδους εργασιακά προγράμματα αποδεικνύονται δαπανηρά για τους εργοδότες, ιδίως στα πρώτα αρχικά στάδια εφαρμογή τους.
Και αυτό, διότι τα οφέλη (σ.σ. αύξηση της παραγωγικότητας), τα οποία αντισταθμίζουν τα μειονεκτήματα (σ.σ. αύξηση του κόστους), εκδηλώνονται μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
