Πρόσφατα, όλο και περισσότερες αναφορές υπάρχουν πως Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν με απώτερο σκοπό τις διαπραγματεύσεις. Τι συζητούν όμως πραγματικά Μόσχα και Ουάσιγκτον και υπάρχουν πιθανότητες να καταλήξουν σε συμφωνία για την Ουκρανία;
Οι κινήσεις της διεθνούς διπλωματίας είναι περίεργες, αναφέρουν οι αρθρογράφοι του vz.ru. Ο Μπάιντεν είναι γνωστό πως ηγείται επίσημα μιας παγκόσμιας εκστρατείας για την απομόνωση της Ρωσίας, ενώ ισχυρά ”κεφάλια”, στελέχη της κυβέρνησης του, συνομιλούν κρυφά με τη Μόσχα. Αυτό αναφέρουν όχι μόνο τα αμερικανικά ΜΜΕ, αλλά και επίσημοι εκπρόσωποι του Λευκού Οίκου.
Με τη σειρά της, η Μόσχα δεν αρνήθηκε ποτέ να διαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ναι μεν ο Πούτιν συχνά επισήμανε πως οι ΗΠΑ, δεν είναι εύκολες στις διαπραγματεύσεις, αρνούνται τις συμφωνίες, εξηγεί στην εφημερίδα VZGLYAD η Έλενα Σουπονίνα, πολιτικός επιστήμονας και ειδικός στο RIAC. Έτσι, φυσικά, δεν υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη, αλλά ταυτόχρονα, δεν υπάρχει τρόπος να αρνηθούν τις επαφές, γιατί διακυβεύονται πάρα πολλά.
Σύμφωνα με τη Σουπονίνα, στις 21 Φεβρουαρίου, σε μια αξέχαστη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Νικολάι Πατρούσεφ είπε ότι ήταν απαραίτητο να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις με τη Δύση. Και πως πάνω από όλα, πως θα έπρεπε να μιλήσουν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί όλοι οι άλλοι θα κάνουν αυτό που λέει η Ουάσιγκτον.
Αρχικά η Μόσχα αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα των συζητήσεων, τονίζοντας πως οι γραμμές είναι λεπτές, είναι ιδιαίτερες οι σχέσεις των δύο χωρών και ούτω καθεξής, δήλωσε ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ωστόσο, στις 11 Νοεμβρίου, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δήλωσε ότι στα τέλη Νοεμβρίου – αρχές Δεκεμβρίου, μια συνάντηση της διμερούς συμβουλευτικής επιτροπής εκπροσώπων της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τη Συνθήκη Στρατηγικών Επιθετικών Όπλων (START), η οποία ρυθμίζει τον αριθμό πυρηνικών κεφαλών και αερομεταφορέων από τα μέρη, θα πραγματοποιηθεί στο Κάιρο.
Οι συναντήσεις θα διαρκέσουν περίπου μια εβδομάδα και γιατί θα συζητήσουν μια ολόκληρη σειρά θεμάτων. Μεταξύ αυτών, η επανέναρξη των επιθεωρήσεων, μια προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν από τη συνθήκη μια σειρά αερομεταφορέων (τα οποία, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για μη πυρηνικές επιχειρήσεις). Εξαιτίας αυτού, υπάρχει μια κατάσταση όπου οι Αμερικανοί έχουν de facto στη διάθεσή τους σημαντικό αριθμό στρατηγικών αερομεταφορέων, συγκεκριμένα βαρέα βομβαρδιστικά και εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων υποβρυχίων, τα οποία τουλάχιστον δεν ταιριάζουν στις απαιτήσεις της συνθήκης, εξήγησε ο Ριάμπκοφ .
Πράγματι, το θέμα της START είναι σημαντικό και για τα δύο κράτη. «Εδώ, τα μέρη έχουν αντίστοιχες αξιώσεις μεταξύ τους, αλλά ανεξάρτητα από την κατάσταση των ρωσοαμερικανικών σχέσεων και την πλήρη δυσπιστία, είναι σημαντικό να συζητηθεί η εφαρμογή της συνθήκης START-3 όσο αυτή είναι σε ισχύ. Επιπλέον, είναι επίσης σημαντικό να προχωρήσουμε σε διάλογο για το περίγραμμα των ζητημάτων στρατηγικής σταθερότητας μετά τη λήξη αυτής της συνθήκης. Είναι σαφές ότι δεν θα μπορέσουμε να επεξεργαστούμε κάποια νέα συνθήκη, αλλά είναι ωστόσο απαραίτητο να μιλήσουμε για τις προοπτικές στρατηγικής σταθερότητας, τονίζει ο πολιτικός επιστήμονας Ντμίτρι Σουσλόφ.
Και όχι μόνο να μιλήσουμε για τις προοπτικές, αλλά να επεξεργαστούμε κάποια νέα μορφή για έναν διάλογο για την πυρηνική σταθερότητα που θα λαμβάνει υπόψη τις νέες πραγματικότητες στις διμερείς σχέσεις, πρόσθεσε ο Σουσλόφ.
Εν τω μεταξύ, οι ρωσοαμερικανικές διαπραγματεύσεις δεν τελειώνουν με το START. Τα κόμματα δεν συζητούν μόνο για πυραύλους, αλλά και για ανθρώπους. Συγκεκριμένα οι επαφές μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας δεν έχουν διακοπεί καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης. ”Σύμφωνα με πληροφορίες μου, πρώτα απ’ όλα επρόκειτο για επαφές για τα λεγόμενα ανθρωπιστικά θέματα. Ειδικότερα, όσον αφορά την ανταλλαγή αιχμαλώτων, παράδειγμα της οποίας είναι η επιστροφή του πιλότου Γιαροσένκο στη Ρωσία τον Απρίλιο. Παρόμοια ερωτήματα συζητούνται τώρα: μιλάμε για την ανταλλαγή του Βίκτορ Μπουτ και κάποιων άλλων κρατουμένων που είναι φυλακισμένοι όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στην ΕΕ. Από την αμερικανική πλευρά, μιλούν για την αθλήτρια Brittney Greiner, καθώς και για τον Paul Whelan που κατηγορούνται για κατασκοπεία”, εξηγεί η Σουπονίνα.
Σύμφωνα με την Σουπονίνα, σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, ρόλο διαμεσολαβητών μπορούν να παίξουν τόσο πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι (για παράδειγμα, ο πρώην υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Μπιλ Ρίτσαρντσον) όσο και μεμονωμένες χώρες. Για παράδειγμα, η Τουρκία, τα Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και κάποιες άλλες.
Για τον Μπάιντεν, η μοίρα της Brittney Griner και του Paul Whelan είχε ιδιαίτερη σημασία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο – ο Αμερικανός πρόεδρος ήθελε να “φέρει τους Αμερικανούς στο σπίτι” και έτσι να κερδίσει πολιτικούς πόντους. Αλλά, μάλλον, η φόρμουλα του «ανταλλάσσουμε δύο Αμερικανούς με έναν Ρώσο» δεν ταίριαζε στη Μόσχα. Η Ρωσία θα μπορούσε να απαιτήσει την ανταλλαγή δύο με δύο – δηλαδή να ενωθεί με τον Βαντίμ Κρασίκοφ, ο οποίος βρίσκεται στη Γερμανία με την κατηγορία της δολοφονίας του Τσετσένου τρομοκράτη Ζελιμχάν Χανγκοσβίλι.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η συμφωνία ανταλλαγής θα μπορούσε να γίνει εύλογο πρόσχημα και εφαλτήριο για διαπραγματεύσεις για άλλα σημαντικά ζητήματα. Ειδικότερα, για την επίλυση των συγκρούσεων ΗΠΑ-Ρωσίας για την Ουκρανία. Μάλιστα, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις που σχετίζονται με την κατάσταση στην Ουκρανία. «Συγκεκριμένα, για τη διαχείριση της κλιμάκωσης και τη μείωση των κινδύνων εμφάνισής της. Δηλαδή, για να το θέσω απλά, αποτρέποντας μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών με ένα πυρηνικό στοιχείο, λέει ο Σουσλόφ.
Τα μέρη συζητούν, αντίστοιχα, τα όρια των κόκκινων γραμμών, ορίζουν πιθανές απαντήσεις στα βήματα του άλλου. Η συζήτηση αυτού του θέματος είναι απολύτως απαραίτητη χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η πλήρης δυσπιστία μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών, απλώς και μόνο επειδή ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι υψηλός – διαφορετικά δεν θα υπήρχαν τέτοιες διαβουλεύσεις. Ούτε η Ρωσία ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρονται για έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο και τη χρήση πυρηνικών όπλων.
Σύμφωνα με μια σειρά από δημοσιεύματα των ΜΜΕ, οι Αμερικανοί διαπραγματεύονται επίσης απευθείας με τη Ρωσία για την Ουκρανία. Τα μέρη προσπαθούν να βρουν τρόπους συμβιβασμού – καταστάσεις όπου τόσο η Ρωσία όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να ανακηρυχθούν νικητές. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα κόμματα δεν έχουν βρει ακόμη τίποτα. Υπάρχουν πολλά έμμεσα στοιχεία για αυτό – και ένα από αυτά είναι η άρνηση των μερών να διεξαγάγουν επίσημες διμερείς διαπραγματεύσεις στη σύνοδο κορυφής της G20.
Η σύνοδος Πούτιν-Μάιντεν δεν πραγματοποιήθηκε και δεν θα γίνει στο περιθώριο της G20, γιατί δεν έχουμε καν προκαταρκτικές συμφωνίες για τη διευθέτηση της ουκρανικής σύγκρουσης. Ένας τέτοιος διάλογος και ακόμη και μια τέτοια επαφή θα μπορούσε να έχει νόημα εάν η σύγκρουση είχε διακοπεί τουλάχιστον και εάν τα μέρη είχαν κάποια προηγούμενη συμφωνία για τα περιγράμματα μιας ειρηνικής διευθέτησης. Μέχρι να συμβεί αυτό, τότε δεν θα υπάρξουν αντίστοιχες συναντήσεις, συνοψίζει ο Σουσλόφ.
