Οι ΗΠΑ φαίνονται έτοιμες για στρατιωτική δράση εντός ημερών, αν δεν υπάρξει συμφωνία της τελευταίας στιγμής με την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα. Οι στόχοι είναι προβλέψιμοι, αλλά τα αποτελέσματα; Απόλυτα απρόβλεπτα. Το BBC παρουσιάζει 7 ρεαλιστικά (και μερικά εφιαλτικά) σενάρια.
Με αεροπλανοφόρα όπως το Abraham Lincoln και αντιτορπιλικά με Tomahawk να βρίσκονται σε θέση βολής στον Περσικό Κόλπο, και τον Τραμπ να προειδοποιεί ότι «ο χρόνος τελειώνει», η πιθανότητα αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν είναι υπαρκτή. Το Ιράν έχει ήδη δηλώσει ότι «το δάχτυλο είναι στη σκανδάλη» για αντίποινα. Αλλά τι ακολουθεί μετά τα πρώτα πλήγματα; Από χειρουργική επέμβαση μέχρι περιφερειακό χάος, εδώ είναι τα 7 σενάρια:
- Στοχευμένα, χειρουργικά πλήγματα – ελάχιστες απώλειες αμάχων και μετάβαση σε δημοκρατία Το πιο αισιόδοξο (και ίσως το λιγότερο πιθανό) σενάριο: Οι ΗΠΑ χτυπούν με ακρίβεια βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), Basij, αποθήκες βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικές εγκαταστάσεις. Χωρίς μαζική καταστροφή υποδομών ή μεγάλες απώλειες αμάχων. Το καθεστώς καταρρέει γρήγορα, ανοίγει ο δρόμος για δημοκρατική μετάβαση (σαν «αραβική άνοιξη» αλλά με καλύτερο τέλος). Πολλοί αναλυτές το θεωρούν ουτοπικό.
- Το καθεστώς επιβιώνει, αλλά μετριάζει την πολιτική του Σενάριο τύπου «Βενεζουέλα»: Οι ΗΠΑ χτυπούν σκληρά, το καθεστώς μένει όρθιο αλλά αναγκάζεται να περιορίσει τη στήριξη σε proxies (Χεζμπολάχ, Χούθι κλπ.), να παγώσει το πυρηνικό/πυραυλικό πρόγραμμα και να γίνει πιο «συμβιβαστικό». Χωρίς πτώση, αλλά με αδυναμωμένο Ιράν.
- Κατάρρευση καθεστώτος και στρατιωτική δικτατορία Το καθεστώς πέφτει, αλλά δεν έρχεται δημοκρατία. Αντίθετα, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) παίρνουν τα ηνία και επιβάλλουν στρατιωτική κυβέρνηση – πιο σκληρή και πιο εθνικιστική από το σημερινό.
- Το Ιράν αντεπιτίθεται σε αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες Η Τεχεράνη εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους σε βάσεις ΗΠΑ στο Ιράκ, Συρία, Κόλπο, ίσως και σε Ισραήλ/Σαουδική. Ναρκοθετεί τα Στενά του Ορμούζ, κλείνει τον Περσικό Κόλπο για πετρέλαιο. Τιμή πετρελαίου στα ύψη, παγκόσμια κρίση ενέργειας.
- Περιφερειακός πόλεμος – proxies ενεργοποιούνται Οι σύμμαχοι/proxies του Ιράν (Χεζμπολάχ, Χούθι, πολιτοφυλακές Ιράκ/Συρία) ανοίγουν πολλαπλά μέτωπα. Επιθέσεις σε πλοία, βάσεις, ίσως και τρομοκρατικές ενέργειες παγκοσμίως. Η Μέση Ανατολή μπαίνει σε γενικευμένη σύγκρουση.
- Εμφύλιος πόλεμος στο Ιράν Όπως σε Συρία, Λιβύη, Υεμένη: Το καθεστώς χάνει τον έλεγχο, ξεσπούν συγκρούσεις μεταξύ φατριών, εθνοτήτων (Κούρδοι, Βαλούχοι κλπ.), IRGC vs στρατός vs διαδηλωτές. Χάος, εκατομμύρια πρόσφυγες, ανθρωπιστική καταστροφή.
- Το χειρότερο: Μακροχρόνιος πόλεμος και παγκόσμια κλιμάκωση Οι ΗΠΑ εμπλέκονται βαθιά (όχι μόνο αεροπορικά), το Ιράν κλιμακώνει, μπαίνουν και άλλοι παίκτες (Ρωσία, Κίνα υποστηρίζουν έμμεσα). Κίνδυνος για WW3-lite, με τεράστιες οικονομικές και ανθρώπινες απώλειες.
Κανένα σενάριο δεν είναι σίγουρο – η ιστορία δείχνει ότι οι «γρήγοροι» πόλεμοι στη Μέση Ανατολή σπάνια μένουν γρήγοροι. Το Ιράν δεν είναι Ιράκ του 2003: έχει βαλλιστικούς πυραύλους, proxies παντού και αποφασισμένους ηγέτες. Οι ΗΠΑ έχουν υπεροπλία, αλλά το κόστος (οικονομικό, πολιτικό, ανθρώπινο) μπορεί να είναι τεράστιο. Η μπάλα είναι στο γήπεδο της Τεχεράνης: συμφωνία τελευταίας στιγμής ή… boom.
