Έως το 2022 η παγκόσμια κοινότητα των σεισμολόγων αναμένει εκδήλωση σεισμικής δόνησης στο ρήγμα της Ανατολίας μεγέθους 7,2R. Αυτό δηλώνουν τα στατιστικά μεγέθη.
Τι λένε όμως οι Έλληνες σεισμολόγοι για τον ισχυρό σεισμό της Πέμπτης 26 Σεπτεμβρίου με επίκεντρο τη Θάλασσα του Μαρμαρά που ταρακούνησε συθέμελα την Κωνσταντινούπολη και ανάγκασε τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής να κοιμηθούν στους δρόμους;
Ο Ευθύμης Λέκκας, καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος στο ΕΚΠΑ, καθώς και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, αναφέρθηκε στο συγκεκριμένο ρήγμα λέγοντας ότι δεν αφήνει αδιάφορη την Ελλάδα.
Μιλώντας το πρωί στον ΣΚΑΪ αναφέρθηκε στους δύο σεισμούς του 1999 στη χώρα μας και στην Τουρκία. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι σεισμολόγοι περιμένουν έναν σεισμό έως 7,2 Ρίχτερ στο ίδιο ρήγμα.
«Δεν μας αφήνει αδιάφορους ο σεισμός, γιατί ο σεισμός του 1999 στην Τουρκία ήταν αυτός που δρομολόγησε τις εξελίξεις στην Ελλάδα και είχαμε τον σεισμό στην Αθήνα τον Σεπτέμβρη εκείνης της χρονιάς. Όμως, μετά από εκείνον τον σεισμό, η παγκόσμια σεισμολογική κοινότητα διαπίστωσε ότι ένα μεγάλο ρήγμα της Ανατολίας που είναι νότια της Κωνσταντινούπολης δεν είχε σπάσει τα τελευταία 200 χρόνια. Συνεπώς, άρχισαν οι έρευνες για να διαπιστωθεί πότε περίπου θα κάνει την επανάληψή του. Και αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί το συγκεκριμένο ρήγμα μαζί με αυτό του Αγίου Φραγκίσκου είναι τα δύο μόνα ρήγματα που παρουσιάζουν επαναληψιμότητα στη δράση τους» είπε αρχικά ο κ. Λέκκας και πρόσθεσε:
«Αυτό το ρήγμα επεκτείνεται από την παλιά Νικομήδεια έως 120 χλμ. δυτικά της Κωνσταντινούπολης, στον κόλπο του Μαρμαρά. Μας αφορά το ρήγμα, γιατί μπαίνει στο βόρειο Αιγαίο και περνά από τη Χαλκιδική έως τον Μαλιακό κόλπο, αγγίζει ουσιαστικά τον ομφαλό της ελληνικής χέρσου. Οπότε, σε σχέση με τον σεισμό του ’99 μας αφορά ιδιαίτερα».
Λέκκας: Περιμένουμε σεισμό έως 7,2 Ρίχτερ
Ο καθηγητής είπε ακόμη ότι οι σεισμολόγοι περίμεναν να χτυπήσει ένας σεισμός στο συγκεκριμένο ρήγμα έως και 7,2 Ρίχτερ, το αργότερο μέχρι το 2022.
«Περιμέναμε έναν σεισμό της τάξεως των 7,2 Ρίχτερ, με βάση το μήκος του ρήγματος. Το ρήγμα έχει χαρτογραφηθεί στον υποθαλάσσιο χώρο. Περιμένουμε έως το 2022 να δώσει έναν τέτοιον σεισμό. Μιλάμε για 250 φορές πιο ισχυρό σεισμό και πιθανότατα θα είναι σε κοντινότερη απόσταση στην Κωνσταντινούπολη από το επίκεντρο του χθεσινού σεισμού. Τα αποτελέσματα πολλών ερευνών στο συγκεκριμένο σημείο δείχνουν ότι θα γίνει ένας σεισμός έως τότε. Μπορεί να είναι και πιο μικρός από τα 7,2. Όμως, τίθεται το ερώτημα για το τι θα προκύψει στην Ελλάδα από αυτόν τον σεισμό» σημείωσε ο καθηγητής, ο οποίος ανέφερε πως χθες στην Κωνσταντινούπολη οι κάτοικοι «ήταν προϊδεασμένοι και γι’ αυτό υπήρξε πανικός». «Στην Τουρκία πίστευαν ότι θα καταρρεύσουν χιλιάδες κτήρια και θα υπάρχουν νεκροί, λόγω της παλαιότητας των κτηρίων της πόλης και του πληθυσμού της» δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Λέκκας.
Η έρευνα Γερμανών επιστημόνων
Γερμανοί ερευνητές του Κέντρου Ωκεανογραφικών Ερευνών GEOMAR Helmholtz του Κιέλου, μαζί με συναδέλφους τους από τη Γαλλία και την Τουρκία, τον περασμένο Ιούλιο μπόρεσαν για πρώτη φορά να κάνουν αναλυτικές μετρήσεις στον βυθό της Θάλασσας του Μαρμαρά και να δείξουν έτσι ότι σταδιακά συσσωρεύεται εκ νέου τεκτονική πίεση στο μεγάλο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, το οποίο περνά κάτω και από αυτήν τη θάλασσα.
Η συσσώρευση των τεκτονικών δυνάμεων «είναι αρκετή για να πυροδοτήσει έναν σεισμό με μέγεθος μεταξύ 7,1 και 7,4», δήλωσε ο Γερμανός γεωφυσικός δρ Ντίτριχ Λάνγκε του GEOMAR, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που έκανε τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications».
Το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, που αποτελεί το σύνορο ανάμεσα στην πλάκα της Ευρασίας και σε εκείνη της Ανατολίας, συσσωρεύει κατά καιρούς ενέργεια, η οποία εκτονώνεται με σεισμούς. Όταν η ζώνη του ρήγματος είναι «κλειδωμένη», συμβαίνουν ισχυροί σεισμοί. Την τελευταία φορά που είχε συμβεί αυτό ήταν το 1999, σε απόσταση περίπου 90 χλμ. ανατολικά της Κωνσταντινούπολης, πλήττοντας κυρίως την πόλη Ιζμίτ (Νικομήδεια).
Η παρακολούθηση ενός ρήγματος είναι πιο δύσκολη, όταν αυτό βρίσκεται υποθαλάσσια, εκεί όπου δεν μπορεί να εισχωρήσει το σήμα του δορυφορικού GPS για να αποκαλύψει τις τεκτονικές μετακινήσεις. Οι ερευνητές του GEOMAR ανέπτυξαν ένα νέο σύστημα (GeoSEA), που επέτρεψε για πρώτη φορά να μετρηθούν ακουστικά με ακρίβεια χιλιοστών οι τεκτονικές παραμορφώσεις στον βυθό της Θάλασσας του Μαρμαρά. Στη διάρκεια δυόμισι ετών συνολικά 10 τέτοια όργανα μέτρησης εγκαταστάθηκαν στον βυθό σε βάθος 800 μέτρων και στις δύο πλευρές του ρήγματος, κάνοντας περισσότερες από 650.000 μετρήσεις αποστάσεων.
«Οι μετρήσεις μας δείχνουν ότι η ζώνη του ρήγματος στη Θάλασσα του Μαρμαρά είναι “κλειδωμένη”, συνεπώς συσσωρεύεται τεκτονική πίεση. Αυτή είναι η πρώτη άμεση απόδειξη για την τεκτονική συσσώρευση στον βυθό νότια της Ιστανμπούλ» δήλωσε ο Λάνγκε.
