Το Think News πραγματοποίησε την πρώτη από μια σειρά συνεντεύξεων με τον πρώην Υφυπουργό Εθνικής Άμυνας και Αντιστράτηγο ε.α Παναγιώτη Καράμπελα. Ευχαριστούμε τον Αντιστράτηγο ε.α. για τον χρόνο του. Παρατίθεται το πρώτο μέρος της συνέντευξης.
ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ;
Απάντηση: Κανένας στον πολιτισμένο κόσμο δεν επιθυμεί να διαθέτει πόρους για εξοπλισμούς. Τους εξοπλισμούς, δυστυχώς, τους επιβάλλουν οι βέβαιες δυνατότητες των πιθανών αντιπάλων και όχι η δική μας επιλογή. Θα ήθελα να υπενθυμίσω το Θουκυδίδειο δόγμα ότι δηλαδή ο ισχυρός παίρνει ότι η δύναμή του υπαγορεύει ενώ ο αδύναμος παραχωρεί ότι η αδυναμία του, του επιβάλει.
Στις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες της πατρίδας δεν μπορούμε να ομιλούμε για γενναία εξοπλιστικά προγράμματα τα οποία δυστυχώς επιβαρύνθηκαν και με ενέργειες παραβατικότητας. Οφείλουμε όμως να αναγνωρίσουμε ότι οι εξοπλισμοί που έγιναν στην αρχή της δεκαετίας του ‘90 στο πλαίσιο CFE (χωρίς κονδύλια) όσο και αυτοί που έγιναν με τα ακολουθήσαντα δύο ΕΜΠΑΕΕ ήταν καίριας σημασίας.
Αναβάθμισαν την αποτρεπτική δύναμη των Ενόπλων Δυνάμεων και αποκατέστησαν σε μεγάλο βαθμό την σχέση Συγκριτικής Μαχητικής Ισχύος με τους πιθανούς αντιπάλους. Βλέπουμε και ακούμε πολλούς, με αφορμή παρανομίες που έγιναν για τις οποίες επελήφθη η δικαιοσύνη, να καταφέρονται εναντίον των εξοπλισμών, παριστάνοντας πως δεν βλέπουν, όπως ακριβώς κάνει η στρουθοκάμηλος βλέποντας τον κίνδυνο. Να μη συγχέομε τα πράγματα.
Στις σημερινές συνθήκες, για να απαντήσω στο ερώτημά σας, κατά την γνώμη μου πρέπει η εξοπλιστική προσπάθεια να εστιασθεί :
- Στην πρόσκτηση αεροσκάφους 5ης γενιάς για την Πολεμική Αεροπορία.
- Στην πρόσκτηση δύο τουλάχιστον φρεγατών για το Πολεμικό Ναυτικό, την εξασφάλιση της μέγιστης διαθεσιμότητας των υπαρχουσών Μονάδων και τον εκσυγχρονισμό του Ναυστάθμου Κρήτης.
- Στην προμήθεια συνοδού σύγχρονου τεθωρακισμένου οχήματος Μάχης (TOMA) για τα σύγχρονα άρματα Μάχης LEO κλπ.
- Στον εκσυγχρονισμό της Αντιαεροπορικής Άμυνας της χώρας με μέσου και μακρού βεληνεκούς, κατευθυνόμενα βλήματα.
- Στο πλήρη εξοπλισμό των Δυνάμεων Αμέσου Αντίδρασης.
- Στην υψηλή διαθεσιμότητα μέσων και πυρομαχικών και των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Στην πρόσκτηση σύγχρονων συστημάτων ελέγχου – διοικήσεως, επιτηρήσεως και συστημάτων πληροφοριών πραγματικού χρόνου.
ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΚΟΥΜΕ ΣΥΧΝΑ ΓΙΑ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΙ ΝΕΑΣ ΔΟΜΗΣ ΔΥΝΑΜΕΩΝ.ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΘΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΤΕΛΟΣ Σ΄ΑΥΤΟ;
Απάντηση: Πράγματι, συχνά ακούγονται οι όροι αυτοί και η πρώτη μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των Δομών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Γενικών Επιτελείων έγινε το 2002 – 2004 . Η διαδικασία είναι δυναμική, αναθεωρείται περίπου ανά πενταετία και προσαρμόζεται στα εκάστοτε επιχειρησιακά δεδομένα καθώς και στα δεδομένα διαθεσιμότητας δυνάμεων.
Έχουν γίνει σημαντικότατα βήματα ως προς τον εξορθολογισμό του αριθμού των Μονάδων μειώνοντας σοβαρά τις σχετικές υποδομές αλλά και ως προς την διάταξη Μονάδων και Σχηματισμών. Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι η όποια αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι ζήτημα λογιστικής φύσεως κατά την έννοια «πονάει χέρι κόβει χέρι».Οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να δύνανται να εκτελέσουν την αποστολή που τους ανατίθεται από την ΠΕΑΑ (Πολιτική Εθνικής Άμυνας- Ασφάλειας) και την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μειώνονται οι δυνατότητες και η ισχύς Πυρός των εμπρός Σχηματισμών.Το ζήτημα υψηλής στελέχωσης των Μονάδων δεν πρέπει να είναι ο μοναδικός ρυμουλκός παράγοντας των σχεδιασμών μας. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, είναι βέβαιο ότι απαιτείται η από μηδενικής βάσεως αναθεώρηση του συστήματος και της οργάνωσης της επιστρατεύσεως, ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στις σημερινές επιχειρησιακές απαιτήσεις και στις σύγχρονες απαιτήσεις του πιθανού πεδίου μάχης. Η κάθε αναδιοργάνωση, Δομή Δυνάμεων και Σχεδίαση πρέπει να προβλέπει, την πλήρη εφαρμογή της Αρχής της Διακλαδικότητας και της Συνέργειας των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Διακλαδικότητα στα Επιτελεία, στις Δυνάμεις και στις Επιχειρήσεις.
ΤΙ ΜΕΤΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ;
Απάντηση: Λέγοντας Αμυντική Βιομηχανία εννοούμε τόσο τις κρατικές αμυντικές βιομηχανίες (ΕΑΒ, ΕΑΣ, ΕΛΒΟ) τα στρατιωτικά εργοστάσια και τις ενώσεις και συνδέσμους κατασκευαστών αμυντικού υλικού. Παρά τον όγκο της αμυντικής βιομηχανίας η χώρα μας ανήκει στις πέντε πρώτες χώρες παγκοσμίως εισαγωγής συμβατικών εξοπλισμών με τεράστια εκροή συναλλάγματος προς τις προμηθεύτριες χώρες.
Η πολιτική που ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, η απουσία ρεαλιστικών επιχειρησιακών σχεδίων, η απουσία παραγωγικού έργου και η εφαρμογή ειδικών χρηματοδοτήσεων που σήμερα δεν μπορεί να συνεχισθεί καθώς και η χαμηλή ανταγωνιστικότητα οδήγησε την κρατική Αμυντική Βιομηχανία στο να έχει πρόβλημα επιβίωσης ενώ ο ιδιωτικός τομέας της βιομηχανίας αυτής να αντιμετωπίζει συρρίκνωση παρά κάποιες μεμονωμένες επιτυχίες.
Αν δεν αναληφθούν ριζοσπαστικές ενέργειες οι κρατικές αμυντικές βιομηχανίες απειλούνται με αδιέξοδο. Τέτοιες ενέργειες δύνανται να περιλαμβάνουν :
- Την υλοποίηση του Ν.4237/2014 για την εξυγίανση – βιωσιμότητα των ΕΑΣ και αξιοποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων.
- Τροποποίηση της νομοθεσίας ή εκπόνηση νέου νομοσχεδίου για την Αμυντική Βιομηχανία που θα εξασφαλίζει τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων.
- Προσδιορισμός των υπηρεσιών συντήρησης – υποστήριξης που θα διατηρήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις ως οργανική δυνατότητα και τι θα εκχωρήσουν στην Αμυντική Βιομηχανία.
- Έγκαιρη ενημέρωση της Αμυντικής Βιομηχανίας επί των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων σε μακροπρόθεσμη βάση ώστε να μπορούν να σχεδιάσουν οι Αμυντικές Βιομηχανίες την παραγωγή τους εντός των δυνατοτήτων τους.
- Συνεργασία των κρατικών Αμυντικών Βιομηχανιών με τις ιδιωτικές και επιδίωξη εξειδίκευσης των ιδιωτικών Αμυντικών βιομηχανιών και την ανάδειξή τους σε κέντρα αριστείας.
- Σύνδεση των κρατικών δομών με την κρατική και ιδιωτική Αμυντική Βιομηχανία καθώς και τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα.
- Διαμόρφωση ρεαλιστικής Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής (ΕΑΒΣ) του ν.3978/2011, και όχι ευχολογίων ,ως υποχρεωτικού εργαλείου ανάπτυξης με επακριβή προσδιορισμό των στρατηγικών τομέων στους οποίους θα δραστηριοποιείται η εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
- Διάθεση ποσοστού μετοχών άνω του 51% (πλην ΕΑΒ) και παραχώρηση του management σε στρατηγικό επενδυτή.
- Συνεργασία της αμυντικής βιομηχανίας με ξένες αντίστοιχες για την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων.
- Εμπλοκή την Αμυντικής Βιομηχανίας στην εν συνεχεία Υποστήριξη (Follow on Support) των νεοεισαγομένων οπλικών συστημάτων.
- Πλήρης εκμετάλλευση των προβλεπομένων από το άρθρο 346 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ «Προστασία Ουσιωδών Συμφερόντων» ασφάλειας κάθε Κράτους – Μέλους που αφορούν στην παραγωγή ή εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
- Μπορούν να ληφθούν αρκετά μέτρα για την τόνωση της Αμυντικής Βιομηχανίας, εφόσον υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική βούληση αλλά και η βούληση των εργαζομένων. Συμπερασματικά η χώρα μας θα μπορούσε να ακολουθήσει ένα μοντέλο μικτής κρατικής και ιδιωτικής αμυντικής βιομηχανίας με αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου για Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα. (ΣΔΙΤ).
H συνέντευξη συνεχίζεται στο δεύτερο μέρος.
