Τρεις αμερικανοί γερουσιαστές εισηγήθηκαν την Πέμπτη ένα μέτρο με σκοπό να ανασταλεί η μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για την κατασκευή του μαχητικού αεροσκάφους F-35 της Lockheed Martin στην Τουρκία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο NATO και ένα από τα εννέα κράτη-εταίρους που συμμετέχουν στη συμπαραγωγή του προηγμένου αεροπλάνου, που διαθέτει δυνατότητες αποφυγής του εντοπισμού του από τα ραντάρ.
Η πρόταση αυτή, την οποία κατέθεσαν οι ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές Τζέιμς Λάνκφορντ και Τομ Τίλις και η δημοκρατική γερουσιάστρια Τζέιν Σαχίν, καταγράφεται την ώρα που οι σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Τουρκία βρίσκονται σε τροχιά επιδείνωσης.
Οι τρεις γερουσιαστές, καταθέτοντας το μέτρο, έδωσαν ταυτόχρονα στη δημοσιότητα μια ανακοίνωση με την οποία εκφράζουν την ανησυχία τους διότι ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυβερνά με τρόπο που θεωρούν «επικίνδυνο» ενώ αψηφά «το κράτος του νόμου».
«Οι στρατηγικές αποφάσεις της Τουρκίας δυστυχώς απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τα συμφέροντα των ΗΠΑ κι ενίοτε έρχονται σε ευθεία αντίθεση με αυτά», κάτι που «καθιστά τη μεταφορά της τεχνολογίας και των προηγμένων δυνατοτήτων του F-35 στο καθεστώς του Ερντογάν όλο και πιο ριψοκίνδυνο», τόνισε ο γερουσιαστής Λάνκφορντ στην ανακοίνωση.
Η τουρκική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον δεν απάντησε αμέσως όταν της ζητήθηκε να σχολιάσει το μέτρο που εισηγήθηκαν τα τρία μέλη της αμερικανικής Γερουσίας ή τις τοποθετήσεις τους.
Οι τρεις αμερικανοί πολιτικοί εξέφρασαν στην ανακοίνωση την έντονη ανησυχία τους για τη φυλάκιση ενός αμερικανού ευαγγελικού ιεροκήρυκα, του Άντριου Μπράνσον, που ζει για δεκαετίες στην Τουρκία και φυλακίστηκε στο πλαίσιο του κύματος καταστολής που ακολούθησε την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016.
«Η επιλογή που έκανε ο πρόεδρος Ερντογάν να πάρει ομήρους, να φυλακίσει αθώους Αμερικανούς, ώστε να αποκτήσει ένα μέσο πίεσης προς τις ΗΠΑ, είναι στυγερή και παράνομη», έκρινε η Τζέιν Σαχίν στην ανακοίνωση.
Η Τουρκία σχεδιάζει να αγοράσει πάνω από 100 αεροσκάφη F-35. Τουρκικές εταιρείες συμμετέχουν στη συμπαραγωγή τμημάτων του. Η Άγκυρα περιμένει να αρχίσει να παραλαμβάνει τα πρώτα μαχητικά μέσα σε έναν χρόνο.
Το μέτρο που εισηγήθηκαν οι τρεις γερουσιαστές έχει σκοπό να περιοριστεί η μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας στην Άγκυρα, αλλά και να ανασταλεί επίσης η μεταφορά πνευματικής ιδιοκτησίας και των τεχνικών δεδομένων που είναι απαραίτητα για τη συντήρηση και την υποστήριξη των μαχητικών.
Επιτρέπει στον πρόεδρο των ΗΠΑ να άρει τους περιορισμούς αυτούς, επαληθεύοντας ότι η Τουρκία δεν κάνει βήματα που υπονομεύουν την ασφάλεια του NATO και δεν φυλακίζει παράνομα αμερικανούς πολίτες.
