Στίς 22 Ἰουνίου τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἱερομάρτυρος Εὐσεβίου, Ἐπισκόπου Σαμοσάτων.
Ἔζησε στά χρόνια τοῦ Ἄρειανιστή αὐτοκράτορα Κωνσταντίου (338), σέ ἡμέρες δηλαδή κατά τίς ὁποῖες ὁ Ἀρειανισμός εἶχε ἐξαπλωθεῖ πάρα πολύ στήν Βασιλεύουσα.
Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία. Μέ μεγάλη ἀνδρεία καί μέ περιφρόνηση τῶν παρόντων ἀγωνίσθηκε γιά τήν καταπολέμηση τῆς αἱρέσεως τοῦ Ἀρείου καί τήν ἀνάδειξη τῆς εὐσέβειας καί τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως.
Ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος, ὡς Ἀρειανιστής, πρόβαλε πολλά ἐμπόδια στό ἔργο τοῦ ἁγίου Εὐσεβίου, καί μάλιστα κάποια ἡμέρα τόν ἀπείλησε ὅτι θά τοῦ κόψει τό χέρι τό δεξί, γιά νά σταματήσει νά γράφει καί νά μιλάει κατά τοῦ αἱρεσιάρχη Ἀρείου. Ὁ ἅγιος Εὐσέβιος ὄχι μόνον δέν ἐδειλίασε, ἀλλά ἀτρόμητος ἅπλωσε νά τοῦ κόψει καί τά δύο χέρια, δηλώνοντας ὅτι τήν Ὀρθοδοξία δέν θά τήν προδώσει ποτέ.
Ἐξορίσθηκε στίς περιοχές γύρω ἀπό τόν Δούναβη ποταμό, καί μετά τόν θάνατο τοῦ αὐτοκράτορα Οὐάλη ἐπανῆλθε ὁ ἅγιος στήν Ἐπισκοπή του στά Σαμόσατα (Συρία). Ἐκεῖ συνέχισε νά ἀγωνίζεται μέ ὅλες του τίς δυνάμεις ἐναντίον τῆς αἱρέσεως τοῦ Ἀρείου, ἐπέτυχε πολλές νίκες, καί στό τέλος ἀξιώθηκε νά ἔχει θάνατο μαρτυρικό. Μία γυναῖκα κακόδοξη, ὁπαδός τοῦ Ἀρείου, ἐφόνευσε τόν ἅγιο Εὐσέβιο ἐκσφενδονίζοντας ἕνα κεραμίδι κατευθεῖαν πάνω στό κεφάλι τοῦ ἁγίου. Ὁ ἅγιος κατέληξε ἐπί τόπου. Πρίν παραδώσει ὅμως τό πνεῦμα του πρόλαβε καί συγχώρεσε τήν γυναῖκα πού τόν ἐφόνευσε, μιμούμενος τόν Δεσπότη του Χριστόν καί τόν πρωτομάρτυρα Στέφανο.
————————————
Οἱ παραπάνω πληροφορίες ἁλιεὐθηκαν ἀπό τόν Συναξαριστή τοῦ ἁγίου Νικοδήμου, τ. 5ος, σελ. 262, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη».
Ἐπιμέλεια κειμένου
Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός
