Η πρώτη ρωγμή στο τείχος
Η Δύση άρχισε να υποχωρεί. Υπό το βάρος της ενεργειακής κρίσης που πυροδότησε ο πόλεμος στο Ιράν, η Βρετανία του Κιρ Στάρμερ πήρε μια απόφαση που μόλις λίγους μήνες νωρίτερα θα θεωρούνταν προδοσία: χαλάρωσε μέρος των κυρώσεων απέναντι στη Μόσχα, επιτρέποντας την εισαγωγή ρωσικών καυσίμων μέσω τρίτων χωρών .
Οι Βρυξέλλες εξοργίστηκαν. Το Κίεβο πανικοβλήθηκε. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έμεινε άφωνος, βλέποντας τον πιο πιστό σύμμαχο της Ουκρανίας να ανοίγει πίσω πόρτα στη ρωσική ενεργειακή μηχανή . Αν η Βρετανία το έκανε, τότε όλοι μπορούν να το κάνουν. Το δυτικό μέτωπο ραγίζει.
Η απόφαση – Ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών εξαιρούνται
Η κυβέρνηση Στάρμερ ανακοίνωσε την εξαίρεση των καυσίμων αεροσκαφών και του ντίζελ από τις απαγορεύσεις εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου. Στην πράξη, το Λονδίνο θα εισάγει πλέον ρωσικά καύσιμα, αρκεί να έχουν υποστεί διύλιση στην Ινδία ή σε άλλες τρίτες χώρες – μια τακτική που εφαρμόζει ήδη η Ρωσία μέσω συμμάχων της ως ενδιάμεσους .
Σύμφωνα με το Politico, βάσει στοιχείων του Centre for Research on Energy and Clean Air, τα δύο αυτά καύσιμα αντιπροσωπεύουν το 99% των εισαγωγών του Ηνωμένου Βασιλείου από διυλιστήρια που επεξεργάζονται ρωσικό αργό . Στην ουσία, η εξαίρεση ακυρώνει τη νέα πολιτική κυρώσεων που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2024.
Η απόφαση δεν είναι προσωρινή. Οι νέοι κανόνες τίθενται σε ισχύ από τις 21 Μαΐου 2026 και θα ισχύουν επ’ αόριστον, με δυνατότητα επανεξέτασης από τη βρετανική κυβέρνηση .
Η υποχώρηση – Μπροστά στην ενεργειακή κατάρρευση, η Δύση λυγίζει
Η κίνηση της Βρετανίας δεν είναι μεμονωμένη. Είναι μέρος μιας ευρύτερης υποχώρησης της Δύσης μπροστά στην ενεργειακή πίεση και την εκτόξευση του κόστους ζωής. Η Ε.Ε. είχε θεσπίσει παρόμοια απαγόρευση από τον Ιανουάριο, η οποία παραμένει προς το παρόν σε ισχύ. Αλλά η Βρετανία, εκτός Ε.Ε. πλέον, είχε την ευχέρεια να κινηθεί μόνη της .
Λίγο νωρίτερα, οι ΗΠΑ είχαν ήδη παρατείνει τη χαλάρωση του εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης .
Το μήνυμα είναι σαφές: οι δυτικές οικονομίες δεν αντέχουν άλλο το κόστος του πολέμου. Το ρωσικό πετρέλαιο, ακόμα και μέσω Ινδίας και Τουρκίας, επιστρέφει στη Δύση.
Η οργή της ΕΕ – “Οι Βρετανοί παρέκαμψαν τη G7”
Η αντίδραση των Βρυξελλών ήταν άμεση και οργισμένη. Ο Επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια για την απόφαση του Κιρ Στάρμερ. Το κατηγορώ ήταν βαρύ: το Λονδίνο δεν έθεσε το θέμα στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι, όπου συμμετείχε και η Βρετανίδα υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς .
«Η εξαίρεση δεν συζητήθηκε στη G7 και γι’ αυτό αποτέλεσε έκπληξη», τόνισε ο Ντομπρόβσκις. «Η κοινή θέση ήταν σαφής: τώρα δεν είναι η στιγμή για χαλάρωση κυρώσεων. Η Ρωσία εκμεταλλεύεται τον πόλεμο στο Ιράν, αποκομίζοντας απροσδόκητα κέρδη από τις αυξημένες τιμές ενέργειας» .
Η κριτική του Ντομπρόβσκις δεν σταμάτησε εκεί. Υπενθύμισε ότι το Λονδίνο είχε δεσμευτεί για κοινή στάση, και τώρα την παραβίασε μονομερώς.
Η υπεράσπιση Στάρμερ – “Προστατεύουμε τους Βρετανούς καταναλωτές”
Από την πλευρά του, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπερασπίστηκε την απόφαση, περιγράφοντάς την ως «δύο στοχευμένες, βραχυπρόθεσμες εξαιρέσεις για την προστασία των Βρετανών καταναλωτών» .
Ο υπουργός Εμπορίου, Κρις Μπράιαντ, τόνισε πως η απόφαση υπαγορεύτηκε από την ανάγκη στήριξης των βρετανικών επιχειρήσεων λόγω της «αστάθειας» στις αγορές ενέργειας, που προκλήθηκε από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ .
Εκπρόσωπος του Στάρμερ δήλωσε ότι το Λονδίνο συνεργάστηκε «στενά με διεθνείς εταίρους, περιλαμβανομένης της Ε.Ε., για τη διαμόρφωση των λεπτομερειών» του πακέτου κυρώσεων και ότι η Ε.Ε. ενημερώθηκε πλήρως για τις εξαιρέσεις – μια θέση που οι Βρυξέλλες διαψεύδουν εμμέσως πλην σαφώς.
Ο πανικός Ζελένσκι – Το Κίεβο χάνει τον πιο πιστό του σύμμαχο
Το Κίεβο παρακολουθεί με τρόμο. Η Βρετανία υπήρξε, μαζί με τις ΗΠΑ, ο πιο σταθερός υποστηρικτής της Ουκρανίας από την πρώτη μέρα του πολέμου. Αν το Λονδίνο υποχωρεί στις κυρώσεις, τι θα ακολουθήσει; Μήπως και οι ΗΠΑ; Μήπως και η Γερμανία;
Η απόφαση της Βρετανίας αυξάνει τα έσοδα της Ρωσίας, προσφέροντας νέα ώθηση στην οικονομία της και επιπλέον πόρους για τον πόλεμο στην Ουκρανία . Αυτό είναι πλήγμα που ο Ζελένσκι δεν μπορεί να αγνοήσει.
Η παράλληλη κίνηση – LNG και τα ρωσικά projects Sakhalin-2 και Yamal
Η χαλάρωση δεν σταματά στα καύσιμα. Η Βρετανία έδωσε άδεια για θαλάσσιες μεταφορές Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) που σχετίζονται με τα ρωσικά ενεργειακά projects Sakhalin-2 και Yamal, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών μεταφοράς, χρηματοδότησης και μεσιτείας, έως την 1η Ιανουαρίου 2027 .
Αυτό σημαίνει ότι το ρωσικό LNG, που μέχρι πρότινος ήταν στο στόχαστρο των κυρώσεων, βρίσκει και πάλι δρόμο προς τις δυτικές αγορές – μέσω Βρετανίας.
Η αρχή του τέλους για τις κυρώσεις
Η Ευρώπη πάγωσε, η Βρετανία κατέρρευσε, και τώρα υποχωρεί. Η απόφαση της Βρετανίας να αίρει μονομερώς τις κυρώσεις είναι η πρώτη μεγάλη ρωγμή στο δυτικό οικοδόμημα που χτίστηκε τα τρία τελευταία χρόνια εναντίον της Ρωσίας.
Αν η Βρετανία το έκανε, η Γερμανία θα το σκεφτεί. Η Γαλλία θα το συζητήσει. Η Ιταλία θα το απαιτήσει. Και σύντομα, η Ε.Ε. θα αναγκαστεί να ακολουθήσει. Ο Ζελένσκι το γνωρίζει. Γι’ αυτό πανικοβάλλεται.
Η Δύση υποχωρεί μπροστά στην ενεργειακή πραγματικότητα. Το ρωσικό πετρέλαιο, με τη βοήθεια της Ινδίας, της Τουρκίας και τώρα της ίδιας της Βρετανίας, επιστρέφει στην αγορά. Το ερώτημα δεν είναι αν θα καταρρεύσει το καθεστώς κυρώσεων – είναι πότε.
Πληροφορίες από bankingnews.gr
