Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Τα πρόσφατα επεισόδια στο Zvërnec της Αλβανίας, με τον τραυματισμό Έλληνα ομογενούς σύμφωνα με τις σχετικές καταγγελίες, δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, έρχονται να προστεθούν σε μια μακρά αλυσίδα γεγονότων που περιλαμβάνει και την υπόθεση του Φρέντι Μπελέρη στη Χειμάρρα, τις καταγγελίες για πιέσεις προς την ελληνική εθνική μειονότητα, τις διαμάχες γύρω από τις περιουσίες των Βορειοηπειρωτών και τη διαρκή αμφισβήτηση ιστορικών και μειονοτικών δικαιωμάτων.
Για όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Βόρειο Ήπειρο, τα γεγονότα του Zvërnec δεν συνιστούν έκπληξη. Αντιθέτως, επιβεβαιώνουν ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και ότι η ελληνική μειονότητα εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικών και γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Η υπόθεση της Χειμάρρας έδειξε πως η σύγκρουση δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο ή μία δημοτική αρχή, αλλά αγγίζει τον πυρήνα των δικαιωμάτων του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού.
Ο τραυματισμός του Έλληνα ομογενούς στο Zvërnec έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαλβανικές σχέσεις εξακολουθούν να δοκιμάζονται από την υπόθεση Μπελέρη, τις διαμάχες για τις περιουσίες στη Χειμάρρα και τις καταγγελίες για συστηματική υποβάθμιση των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας. Για πολλούς Βορειοηπειρώτες, το περιστατικό δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά ακόμη έναν κρίκο στην ίδια αλυσίδα.
Από το 2016 έγραφε το egerssi.gr. Από το 2018 προειδοποιούσε. Κανείς δεν άκουσε. Σήμερα ζούμε αυτό που προέβλεψε…
Υπάρχουν φωνές που ακούγονται σαν κραυγή στην έρημο. Φωνές που γράφουν ό,τι ακριβώς θα συμβεί και κανείς δεν τις προσέχει. Φωνές που επιστρέφουν χρόνια μετά, όχι για να πουν «είχα δίκιο», αλλά για να ρωτήσουν: Γιατί δεν ακούσατε;
Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 κατέγραφε, με επιχειρήματα και τεκμήρια, το σχέδιο που εκτυλισσόταν κατά της Ελλάδος. Βορειοήπειρος, Αλβανία, Τουρκία, Ιταλία — όλα συνδεδεμένα σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παιχνίδι που εκείνος αποκωδικοποιούσε δημοσίως, όταν οι πολλοί κοιμόνταν.
Μάρτιος 2018: Η Τριγωνική Συμμαχία που κανείς δεν ήθελε να δει…
Στις 4 Μαρτίου 2018, το egerssi.gr δημοσίευε το άρθρο «Συμμαχία Τουρκίας – Αλβανίας με τις πλάτες της Ιταλίας».
ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑΣ – ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΠΛΑΤΕΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ
Ο υπογράφων το άρθρο έγραφε τότε για την επίσκεψη Ερντογάν στο Βατικανό τον Φεβρουάριο του 2018 και προειδοποιούσε:
Ότι η συνάντηση αυτή αποτελούσε «καθαγιασμό» των εγκληματικών ενεργειών του Τούρκου Σουλτάνου — παρελθουσών, τωρινών, μελλοντικών. Ότι εντατικοποιούνταν η στρατιωτική συνεργασία Ιταλίας–Τουρκίας–Αλβανίας στα βορειοδυτικά σύνορά μας. Ότι χιλιάδες τζιχαντιστές βρίσκονταν ήδη στα προάστια των Τιράνων, εκπαιδευόμενοι σε μία επίλεκτη δύναμη κρούσης. Ότι η Αλβανία — «αλλού τρώει και πίνει, αλλού πάει και το δίνει» — λειτουργούσε ως διαμεσολαβητής–μεσάζων ανάμεσα σε Τουρκία, Ιταλία και ισλαμικά δίκτυα.
Έγραφε ακόμα τότε για κάτι που έμοιαζε τρελό: την ύπαρξη τουρκικών στρατιωτικών βάσεων στο αλβανικό έδαφος, που αριθμούσαν περί τις δύο ταξιαρχίες. Για την ανέγερση υπερμεγεθών ισλαμικών τεμενών σε Αργυρόκαστρο, Μπεράτι, Τεπελένι. Για τη μεθοδική αλβανική διείσδυση στην ελληνική επικράτεια — που ξεκινούσε όχι το 1991, αλλά το 1968.
Ποιος άκουσε; Κανείς.
Ιούλιος 2021: Ο «Φίλος» Ράμα και το Πρωτόκολλο που Κανείς δεν Υπερασπίζεται…
Τρία χρόνια αργότερα, στις 12 Ιουλίου 2021, ο υπογράφων επέστρεφε με νέο άρθρο: «Φίλος του Μητσοτάκη, ο Ζάεφ, ο Ράμα, ο Ερντογάν — εχθρός οι ανεμβολίαστοι Έλληνες».
ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ, Ο ΖΑΕΦ, Ο ΡΑΜΑ, Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ, ΕΧΘΡΟΣ ΟΙ ΑΝΕΜΒΟΛΙΑΣΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ
Τότε κατέγραφε μια πραγματικότητα που τσιμπούσε:
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος αντιμετώπιζε ως «φίλους» τον Ράμα που καταδυνάστευε τους Βορειοηπειρώτες, τον Ζάεφ που ποδοπατούσε κάθε εβδομάδα τη Συμφωνία των Πρεσπών, τον Ερντογάν που επιχειρούσε να «φυτέψει» τουρκική συνείδηση στη Θράκη μας — και εχθρό του τον Έλληνα πολίτη που αρνούνταν να εμβολιαστεί.
Ο αναλυτής επέμενε σε μια θέση που ούτε τότε ακούστηκε: ότι το «Πρωτόκολλο της Κέρκυρας» (17 Μαΐου 1914) παρέμενε εν ισχύ και κανένας Έλληνας πολιτικός δεν το υπεράσπιζε στις συναντήσεις του με Αλβανούς αξιωματούχους. Ούτε τότε. Ούτε προηγουμένως. Ούτε ποτέ.
Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας – Τι προέβλεπε…
Το λεγόμενο Πρωτόκολλο της Κέρκυρας υπογράφηκε στις 17 Μαΐου 1914 μεταξύ της αλβανικής κυβέρνησης και των εκπροσώπων της Αυτόνομης Βορείου Ηπείρου.
Βασικές προβλέψεις του ήταν:
- Αναγνώριση ευρείας αυτονομίας στις περιοχές Αργυροκάστρου και Κορυτσάς.
- Δικαίωμα αυτοδιοίκησης σε τοπικό επίπεδο.
- Ειδικό καθεστώς προστασίας του ελληνικού πληθυσμού.
- Ελεύθερη χρήση της ελληνικής γλώσσας στην εκπαίδευση και τη διοίκηση.
- Σεβασμός των θρησκευτικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων της ελληνικής κοινότητας.
- Τοπικές δυνάμεις ασφαλείας με σημαντική συμμετοχή του γηγενούς πληθυσμού.
Οι υποστηρικτές του Πρωτοκόλλου υποστηρίζουν ότι ουδέποτε καταργήθηκε νομικά με διεθνή πράξη και ότι παραμένει ιστορικό και πολιτικό σημείο αναφοράς για τα δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών. Από την άλλη πλευρά, η αλβανική θέση είναι ότι οι μεταγενέστερες διεθνείς εξελίξεις και οι συνθήκες του 20ού αιώνα το έχουν καταστήσει ανενεργό.
Μάρτιος 2024: Η Ερώτηση που Καίει…
Έξι χρόνια μετά το πρώτο εκείνο άρθρο του 2018, στις 28 Μαρτίου 2024, το egerssi.gr έθετε ανοιχτά το ερώτημα που βαραίνει: «Μητσοτάκης και Ράμα καταργούν το “Πρωτόκολλο της Κέρκυρας”;»
ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΚΑΙ ΡΑΜΑ ΚΑΤΑΡΓΟΥΝ ΤΟ “ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ”;
Διότι εν τω μεταξύ πολλά είχαν συμβεί. Ο Φρέντι Μπελέρης, νόμιμα εκλεγμένος Δήμαρχος Χειμάρρας, βρισκόταν πίσω από τα σίδερα του καθεστώτος Ράμα. Τα χωριά της Βορείου Ηπείρου ερήμωναν ένα ένα. Οι περιουσίες των Ελλήνων κατεδαφίζονταν με ψευδεπίγραφα οθωμανικά «φιρμάνια». Ο Κωνσταντίνος Κατσίφας κείτονταν νεκρός.
Κι ο Έλληνας Πρωθυπουργός; Δήλωνε στους Βορειοηπειρώτες ότι με τον Ράμα είχε «πολύ στενή συνεργασία» και ότι τα ζητήματά τους θα «δρομολογούνταν» σε «πνεύμα συνεργασίας».
Αυτό ακριβώς — λέξη προς λέξη — το είχε προβλέψει ο υπογράφων. Χρόνια πριν.
Όταν οι προειδοποιήσεις γίνονται πραγματικότητα…
Δεν πρόκειται για τύχη. Δεν πρόκειται για εικασίες. Πρόκειται για ανάλυση βαθιά ριζωμένη στην ιστορική γνώση και στη γεωπολιτική κατανόηση μελετώντας επί δεκαετίες τα Βαλκάνια, τη Βόρειο Ήπειρο, τις αλβανικές μυστικές υπηρεσίες, τα τουρκικά σχέδια.
Το 2018 έγραφε για τις τουρκικές βάσεις στην Αλβανία — σήμερα η τουρκική στρατιωτική παρουσία εκεί είναι αδιαμφισβήτητη. Το 2018 έγραφε για τα τζαμιά που ανεγείρονταν στις ελληνόφωνες πόλεις της Βορείου Ηπείρου — σήμερα οι εικόνες της εξισλαμισμένης Ηπείρου κυκλοφορούν παντού. Το 2016 και μετά έγραφε για το ξεριζωμό των Βορειοηπειρωτών.
Τι έπρεπε να συμβεί για να ακουστεί;
Το Ερώτημα Προς Τους Κωφεύοντες…
Η Ιερά Μητρόπολη Πωγωνιανής, Δρυϊνουπόλεως και Κονίτσης το ψήφισε ξεκάθαρα ήδη από το 2017: «Ξεπερνώντας την αναποτελεσματική μέχρι τώρα μέθοδο της Αυτονομίας, συντασσόμαστε πλέον με την Ένωση της Βορείου Ηπείρου με την Ελλάδα».
Κάποτε εκεί έφτανε η φωνή της Εκκλησίας και άνοιγε τα αυτιά των κυβερνώντων. Σήμερα ούτε αυτή ακούγεται. Η φωνή του υπογράφοντως, η φωνή του Μητροπολίτου Ανδρέα από το 2017 και άλλων, όλες κραυγές στην ίδια έρημο.
Οψόμεθα;
Όχι. Δεν έχουμε πολυτέλεια άλλου «οψόμεθα». Το «οψόμεθα» έχει ήδη γίνει παρόν. Και η ερώτηση δεν είναι πια «τι θα γίνει» αλλά «τι κάνουμε τώρα».
Η αφύπνιση, έστω και αργά, εξακολουθεί να είναι επιλογή.
Το πολιτικό ερώτημα που επανέρχεται…
Μετά τη Χειμάρρα, τον Μπελέρη και πλέον τα γεγονότα στο Zvërnec, επανέρχεται το ερώτημα:
Γιατί η Αθήνα δεν θέτει συστηματικά στο τραπέζι το ζήτημα των μειονοτικών δικαιωμάτων και της ιστορικής προστασίας που προβλεπόταν για τη Βόρειο Ήπειρο;
Ανεξάρτητα από το αν κάποιος θεωρεί το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας πλήρως ενεργό ή κυρίως ιστορικό και πολιτικό εργαλείο, τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν ότι το ζήτημα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία όχι μόνο δεν έχει λυθεί, αλλά επανέρχεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση.
Από τη Χειμάρρα μέχρι το Zvërnec, η Βόρειος Ήπειρος υπενθυμίζει ότι το ζήτημα δεν ανήκει στο παρελθόν. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα. Το ερώτημα είναι ποιος είναι διατεθειμένος να το αντιμετωπίσει!!
