Ο φαύλος κύκλος των απειλών, των αναβολών της τελευταίας στιγμής και των αλλεπάλληλων διαψεύσεων τροφοδοτεί την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ενώ η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διχασμένη ανάμεσα στην στρατιωτική ισχύ και τις διπλωματικές πιέσεις τρίτων χωρών.
Η Ανακύκλωση μιας Επικίνδυνης Παρτίδας
Για πολλοστή φορά, το ίδιο σενάριο εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις συγκεντρώνονται στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ο Πρόεδρος Τραμπ εκτοξεύει απειλές για πρωτοφανή πλήγματα κατά του Ιράν, και τη στιγμή που όλα δείχνουν έτοιμα για μια μαζική σύγκρουση, η Ουάσιγκτον κάνει πίσω, επικαλούμενη μια νέα διπλωματική πρωτοβουλία. Την περασμένη εβδομάδα, πληροφορίες ανέφεραν ότι όλα ήταν έτοιμα για ένα εξαιρετικά μεγάλο κύμα αεροπορικών επιδρομών, ωστόσο ο Τραμπ αποφάσισε, την ύστατη στιγμή, να μην τραβήξει τη σκανδάλη. Η δικαιολογία που προβλήθηκε ήταν ότι το Ιράν είχε ζητήσει επίσημα μια συμφωνία. Όμως, όπως έχει συμβεί αμέτρητες φορές στο παρελθόν, η Τεχεράνη αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι διετύπωσε οποιοδήποτε τέτοιο αίτημα και ξεκαθάρισε πως δεν έχει αποδεχθεί κανέναν από τους όρους που επιδιώκει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Το ερώτημα που πλανάται είναι απλό αλλά αμείλικτο: πόσες ακόμη φορές θα παίξουμε αυτό το παιχνίδι; Και πόσοι θα συνεχίσουν να εξαπατώνται από αυτή την επαναλαμβανόμενη τακτική;
Τι Περιείχε η Υποτιθέμενη Συμφωνία
Σύμφωνα με τις διαρροές, το προσχέδιο που παρουσίασε ο Τραμπ προέβλεπε μια σειρά από σημαντικές υποχωρήσεις. Κεντρικός άξονας ήταν η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η πλήρης κατάπαυση των εχθροπραξιών σε ολόκληρη την περιοχή και ο τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν. Ως αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα μπορούσε να εξάγει ελεύθερα το πετρέλαιό της, ένα ζωτικό για την οικονομία της προνόμιο. Στο τραπέζι τέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης ΗΠΑ – Ιράν για μια σειρά από εκκρεμή ζητήματα.
Ακούγεται ως μια ιδανική διπλωματική λύση. Το τεράστιο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η ιρανική πλευρά ουδέποτε συναίνεσε σε αυτή. Αντιθέτως, ημικρατικά ειδησεογραφικά πρακτορεία της χώρας χαρακτήρισαν τους ισχυρισμούς του Τραμπ «πλήρες ψέμα» και «απεγνωσμένη απόπειρα χειραγώγησης των αγορών». Παρά τις διαψεύσεις, είναι πιθανό οι χρηματιστηριακοί δείκτες να κινηθούν ανοδικά, αντανακλώντας μια τεχνητή αισιοδοξία που δεν στηρίζεται σε καμία πραγματική βάση.
Η Απόλυτη Άρνηση της Τεχεράνης
Το Ιράν όχι μόνο απέρριψε το αφήγημα του Λευκού Οίκου, αλλά τράβηξε και μια βαθιά κόκκινη γραμμή. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη ότι «τα στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να επιστρέψουν στην κατάσταση πριν από τον πόλεμο», προσδιορίζοντας την προπολεμική ημερομηνία ως την 28η Φεβρουαρίου. Ο Μπαγκαεΐ τόνισε πως το Ιράν και το Ομάν, ως παράκτια κράτη, έχουν κοινή ευθύνη για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και ότι οι διμερείς συνομιλίες ξεκίνησαν αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι νέες ρυθμίσεις θα κινούνται εντός ενός πλαισίου που εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα της Τεχεράνης, χωρίς επιστροφή στο πρότερο καθεστώς ελεύθερης διέλευσης που επιθυμεί η Δύση.
Αυτή η στάση καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε παύση των εχθροπραξιών δεν θα είναι παρά μια προσωρινή ανάπαυλα. Το Ιράν επιδεικνύει διαχρονική αδιαλλαξία τόσο στο θέμα των Στενών όσο και στις πυρηνικές του φιλοδοξίες, τις οποίες ο Τραμπ απαιτεί να εγκαταλείψει. Χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, η επιστροφή στη στρατιωτική αντιπαράθεση είναι απλώς θέμα χρόνου.
Ποιοι Πραγματικά Πίεσαν τον Τραμπ
Αν δεν ήταν το Ιράν αυτό που ζήτησε αναστολή των επιθέσεων, τότε ποιος ήταν; Η απάντηση αποκαλύπτει μια λιγότερο ορατή αλλά καθοριστική δυναμική. Ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο, επικαλούμενο ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους, μετέδωσε ότι ο Τραμπ υπαναχώρησε ύστερα από έντονες πιέσεις του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας. Το Κατάρ ζήτησε επιπλέον 24 ώρες για διαπραγματεύσεις, ενώ ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προειδοποίησε για γενικευμένη περιφερειακή ανάφλεξη και σοβαρές ζημιές στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις των κρατών του Κόλπου. Υπενθυμίζεται ότι το CENTCOM είχε προετοιμάσει πλήγματα ακριβείας σε ενεργειακούς και υποδομειακού στόχους του Ιράν, με την πρόβλεψη ισραηλινής συμμετοχής. Ισραηλινοί αξιωματούχοι, μάλιστα, φέρονται να είχαν προειδοποιήσει την Ουάσιγκτον ότι ένα τέτοιο χτύπημα θα ήταν άχρηστο αν δεν προκαλούσε ανεπανόρθωτη ζημιά στο οικονομικό και πολιτικό σύστημα του Ιράν.
Επικίνδυνα Παιχνίδια με τη Φωτιά
Τα δεδομένα της πραγματικότητας διαψεύδουν την επίπλαστη ηρεμία. Ακόμη και την ώρα που ο Τραμπ μιλούσε για ειρηνευτική συμφωνία, η Τεχεράνη προχωρούσε σε νέα επίθεση με πύραυλο κρουζ εναντίον εμπορικού πλοίου. Παράλληλα, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για «στρατιωτικές συμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ». Η παρουσία του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln σε τόσο κοντινή απόσταση από την ιρανική ακτή συνιστά ένα ακόμη τεράστιο ρίσκο. Τα αεροπλανοφόρα, παρά την ισχύ τους, είναι μεγάλοι, ελκυστικοί στόχοι για έναν αποφασισμένο αντίπαλο. Το να προσφέρεις στους Ιρανούς μια τόσο πρόσφορη ευκαιρία είναι μια απόφαση που ενέχει τεράστιο ρίσκο και σίγουρα δεν συμβάλλει στην αποκλιμάκωση.
Το Χρονόμετρο Δεν Σταματά
Παρά τις δημόσιες εκφράσεις αισιοδοξίας, ο Τραμπ μοιάζει εγκλωβισμένος σε μια φαντασίωση. Περνάει τον χρόνο του αναρτώντας meme με τον εαυτό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ οι Ιρανοί επιβεβαιώνουν ότι ποτέ δεν θα του δώσουν αυτό που πραγματικά θέλει: μόνιμη ελεύθερη ναυσιπλοΐα και πυρηνικό αφοπλισμό υπό δυτικούς όρους. Η τρέχουσα σχετική ηρεμία είναι παραπλανητική. Από τη στιγμή που το Ιράν και το Ισραήλ θα εμπλακούν ξανά σε άμεσες στρατιωτικές συγκρούσεις, οι εξελίξεις θα ξεφύγουν από κάθε έλεγχο, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια παρέμβασης στη διεθνή κοινότητα.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια: κλιμάκωση, υπαναχώρηση της τελευταίας στιγμής, ανυπόστατες δηλώσεις περί συμφωνίας, σφοδρή διάψευση. Μια παρτίδα που παίζεται ξανά και ξανά, θολώνοντας τα όρια μεταξύ στρατηγικής και αυτοεξαπάτησης. Ας απολαύσουμε λοιπόν το σύντομο διάλειμμα που μας προσφέρεται, γιατί το ρολόι συνεχίζει να μετρά αντίστροφα.
themostimportantnews.com
