Η αγραπιδιά (γκορτσιά) είναι ένα παμπάλαιο ελληνικό δένδρο που την συναντάμε στους κάμπους και τις πλαγιές της Καρδίτσας.Είναι θάμνος ή μικρό δέντρο με ύψος μέχρι 6 μέτρα, με αγκάθια,συχνά μπολιάζεται ακόμη και σήμερα..
Τα νεαρά κλαδιά στην αρχή έχουν λευκές τρίχες, αργότερα όμως είναι γυμνά. Τα φύλλα είναι πράσινα επάνω και γαλαζωπά κάτω. Τα άνθη είναι λευκά. Ο καρπός (γκόρτσο) είναι σφαιρικός με χρώμα κιτρινοκάστανο.
Αναφέρεται από τον Όμηρο στην Οδύσσεια αλλά και από τον μεγάλο αρχαίο βοτανολόγο, τον Θεόφραστο, που του έδωσε το όνομα «άπιος» από όπου προέρχεται και η σημερινή ονομασία του. Στα αρχαία χρόνια χρησιμοποιούσαν τους καρπούς της απιδιάς για ψωμί με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούσαν τα βελανίδια ενώ με το ξύλο της αγραπιδιάς κατασκεύαζαν αγάλματα, όπως το λατρευτικό ξόανο της Ήρας στο Ηραίο του Άργους.
Η γκορτσιά είναι δέντρο που φυτρώνει μόνο του παντού . Υπάρχουν πάρα πολλές ποικιλίες , ανάλογα με τις ιδιομορφίες της περιοχής τα ίδια τα δέντρα ‘’φτιάχνουν’’ την δική τους ποικιλία. Θα βρείτε δέντρα με διάφορες παραλλαγές στον κορμό στα φύλλα & στον καρπό τους (γκόρτσο). Είναι δέντρο ‘’παρεξηγημένο’’ γιαυτο & δεν ασχολείται κανένας με την καλλιέργεια του, συνάμα τόσο ωφέλιμο .
Ωφέλιμο γιατί τα φύλλα του είναι από τις καλύτερες τροφές για τα ζώα που διατηρούν οι άνθρωποι ( κατσίκια, πρόβατα, κουνέλια κλπ,) & είναι και τζάμπα, από τα άνθη της οι μέλισσες ‘’παράγουν’’ πάρα πολύ καλό μέλι, τα κλαδιά της είναι γεμάτα αγκάθια & χρησιμοποιούνται από τους αγρότες για να κάνουν φράχτες .
Στην ιατρική τα φύλλα της γκορτσιάς χρησιμοποιούνται, από τα αρχαία
χρόνια, για το δάγκωμα φιδιών και σκορπιών. Σήμερα πολύ συχνά
μπολιάζουμε τις άγριες αχλαδιές με ήμερες ποικιλίες αχλαδιάς για να μας
δώσουν τα γνωστά αχλάδια που είναι πλούσια σε βιταμίνες.
Ο Καρπός (Γκόρτσο)
Η γκορτσιά είναι ένα ‘’έξυπνο’’ δέντρο, όταν δεν την ‘’ενοχλεί’’ κανένας ο καρπός της , το ΓΚΟΡΤΣΟ είναι πολύ γλυκό αφράτο & νοστιμότατο , όταν την ‘’ψιλοερεθιζουν’’ ο καρπός είναι στυφός πολύ σκληρός και δεν τρώγετε, όταν την ‘’τσατίζουν’’ απλά δεν κάνει καρπό.
Όποιος ‘’μελετήσει’’ την Γκορτσιά με έκπληξη θα διαπιστώσει πως ένα άγριο δέντρο , απεριποίητο χωρίς σχεδόν καμία ‘’εκτίμηση’’ από τον άνθρωπο, μοιάζει τόσο πολύ με την ζωή μας , όσο κανένα άλλο δέντρο.
Δεν υπάρχει στιγμή στη ζωή του ανθρώπου καλή ή κακή που να μην τη ‘’βρίσκεις’’ στη ‘’συμπεριφορά’’ μιας γκορτσιάς.
