Η διπλωματία κατέρρευσε, η μπλόφα αποκαλύφθηκε, και η ένταση εκτινάχθηκε στα ύψη. Το Ιράν, εξοργισμένο από τη συνέχιση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και τους ψευδείς ισχυρισμούς Τραμπ, έκλεισε εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ. Η Φρουρά της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσε μια «νέα τάξη»: απαγόρευση διέλευσης για στρατιωτικά πλοία, υποχρεωτική άδεια για εμπορικά, και επιβολή διοδίων που η Τεχεράνη θεωρεί «πολεμικές επανορθώσεις». Οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ παγώνουν, και η πρώτη κίνηση του Ιράν ήταν να ανοίξει πυρ εναντίον ενός δεξαμενόπλοιου. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το Ορμούζ είναι δικό μας, και όποιος θέλει να περάσει, θα περάσει με τους δικούς μας όρους.
Το κλείσιμο: «Το Στενό δεν είναι πλέον ανοιχτό γήπεδο»
Το Ιράν προχώρησε σε μια αποφασιστική κίνηση που ανατρέπει κάθε προηγούμενο. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας ανακοίνωσε ότι τα Στενά επιστρέφουν στο προηγούμενο καθεστώς περιορισμών, κλείνοντας ουσιαστικά την πλωτή οδό για τα πλοία των αντιπάλων του.
Ο εκπρόσωπος του στρατηγείου «Khatam al-Anbia» κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «επανειλημμένη αθέτηση υποσχέσεων» και «θαλάσσια ληστεία» υπό το πρόσχημα του ναυτικού αποκλεισμού . Η στρατιωτική ηγεσία της χώρας ξεκαθάρισε ότι το Ορμούζ δεν είναι πλέον «ανοιχτό γήπεδο» και πως κάθε κίνηση θα ελέγχεται εξονυχιστικά .
Η «νέα τάξη»: Άδεια από το IRGC, διόδια, και απαγόρευση πολεμικών
Ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ανακοίνωσε την εφαρμογή ενός «νέου ναυτιλιακού καθεστώτος»:
-
Υποχρεωτική έγκριση από το IRGC για κάθε εμπορικό πλοίο που επιθυμεί να διασχίσει.
-
Κίνηση μόνο μέσω καθορισμένων διαδρομών που ορίζει το Ιράν.
-
Επιβολή τελών διέλευσης («δικαιώματα του ιρανικού έθνους»), τα οποία η Τεχεράνη θεωρεί «πολεμικές επανορθώσεις» για τις ζημιές που υπέστη από τον πόλεμο και τις κυρώσεις .
-
Απαγόρευση διέλευσης για στρατιωτικά σκάφη εχθρικών δυνάμεων .
Ο Αζίζι ήταν κατηγορηματικός: οποιαδήποτε προσπάθεια των ΗΠΑ να παρενοχλήσουν ιρανικά πλοία θα οδηγήσει στην άμεση ανάκληση των αδειών και στο πλήρες κλείσιμο των Στενών .
Το επεισόδιο: Άνοιξαν πυρ κατά τάνκερ – Η UKMTO επιβεβαιώνει
Η Τεχεράνη δεν περιορίστηκε στα λόγια. Σύμφωνα με ενημέρωση του Reuters και επιβεβαίωση της βρετανικής υπηρεσίας Maritime Trade Operations (UKMTO), δύο ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης άνοιξαν πυρ εναντίον ενός ινδικού δεξαμενόπλοιου που διέσχιζε την περιοχή . Ο καπετάνιος ανέφερε ότι τα ταχύπλοα άνοιξαν πυρ χωρίς καμία προηγούμενη επικοινωνία .
Ευτυχώς, το πλοίο και το πλήρωμα αναφέρθηκαν ως ασφαλή, χωρίς τραυματισμούς ή σοβαρές υλικές ζημιές . Το μήνυμα, ωστόσο, ελήφθη: το Ιράν είναι έτοιμο να χρησιμοποιήσει βία για να επιβάλει τη νέα του τάξη.
Οι συνομιλίες παγώνουν – Η Τεχεράνη εξετάζει, αλλά δεν απαντά
Το Ιράν ανακοίνωσε το «πάγωμα» των συνομιλιών με τις ΗΠΑ μέσω Πακιστάν . Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας αποκάλυψε ότι εξετάζει νέες προτάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες παραδόθηκαν μέσω του Πακιστανού στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ . Η Τεχεράνη, όμως, δεν έχει ακόμη απαντήσει .
Η ιρανική ηγεσία διεμήνυσε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε μια «διαβρωτική και άσκοπη» διαδικασία, και ότι βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση του διαλόγου παραμένει η εγκατάλειψη των εκβιασμών και των υπερβολικών αξιώσεων .
Η αμερικανική απάντηση: Αεροπλανοφόρα και πεζοναύτες
Την ώρα που το Ιράν σφίγγει τον κλοιό στο Ορμούζ, οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία. Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, συνοδευόμενο από δύο αντιτορπιλικά, εισήλθε στην Ερυθρά Θάλασσα . Με την άφιξή του, οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή (μαζί με το USS Abraham Lincoln), ενώ τρίτο (USS George H.W. Bush) είναι καθ’ οδόν . Δύο Εκστρατευτικές Μονάδες Πεζοναυτών (31st και 11th MEU) βρίσκονται σε ετοιμότητα για αμφίβιες επιχειρήσεις .
Η μήνυμα είναι σαφές: αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν οριστικά, η στρατιωτική επιλογή είναι στο τραπέζι.
Ο νέος ηγέτης του Ιράν: «Τα drones μας χτυπούν σαν κεραυνοί»
Ο Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, σε μήνυμά του για την Ημέρα του Στρατού, εξήρε τη δράση των ενόπλων δυνάμεων:
«Τα drones μας χτυπούν σαν κεραυνοί τους Αμερικανούς και Σιωνιστές εγκληματίες» .
Προειδοποίησε ότι το ιρανικό ναυτικό είναι έτοιμο να κάνει τους εχθρούς να «γευτούν την πίκρα νέων ηττών», σε μια σαφή αναφορά στον έλεγχο των Στενών . Ο Χαμενεΐ διέταξε την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων «από την ανατολή έως τη δύση», στέλνοντας μήνυμα ότι το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει από θέση αδυναμίας .
Η επόμενη μέρα: Ειρήνη, πόλεμος, ή ένα αδιέξοδο που θα διαρκέσει;
Η κατάσταση είναι πλέον εξαιρετικά τεταμένη. Το Ιράν έχει μετατρέψει το Ορμούζ στο ισχυρότερο όπλο του, επιβάλλοντας μια νέα τάξη που αλλάζει ριζικά τους κανόνες της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας. Οι ΗΠΑ απαντούν με συγκέντρωση δυνάμεων και απειλές για βομβαρδισμούς.
Ο Μάικλ Σόμπριτζ, διευθυντής του think-tank Strategic Analysis Australia, προειδοποίησε ότι ο Τραμπ έχει υπερεκτιμήσει τις δυνατότητές του . «Αν δεν μπορούν καν να εφαρμόσουν τους όρους της εκεχειρίας, η μόνιμη συμφωνία φαντάζει ανέφικτη» .
Το ερώτημα παραμένει: θα καταφέρει η διπλωματία να γεφυρώσει το χάσμα, ή η Μέση Ανατολή οδεύει προς μια νέα, ακόμα πιο καταστροφική σύγκρουση;
