Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαιρετά τον πρίγκηπα της Σαουδικής Αραβίας μπιν Σαλμάν. Αριστερά ο Ταγίπ Ερντογάν στην Οσάκα της Ιαπωνίας. EPA, BANDAR ALAJLOUD/, HO HANDOUΤ
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Τη στιγμή που διαβάζετε αυτές τις γραμμές ξεκίνησε στην Οσάκα της Ιαπωνίας,η συναντηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του, και φίλο του -όπως συχνά λέει- Ταγίπ Ερντογάν.
Το σημερινό τετ-α-τετ θεωρείται κρίσιμο, όχι μόνο για την υπόθεση των ρωσικών S-400 που αγόρασε και θα εγκαταστήσει στο έδαφος της η κατοχική δύναμη, αλλά και για το μέλλον των τουρκοαμερικανικών σχέσεων.
Οι δύο πλευρές θα κάνουν κάθε προσπάθεια για να μην επέλθει η ρήξη.
Πριν από τη συνάντηση, ο κ. Ερντογάν παρουσιάστηκε προκλητικός δηλώνοντας ότι δεν υπάρχουν καθυστερήσεις στη συμφωνία για την προμήθεια των ρωσικών συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας S-400.
Πρόσθεσε ότι «τα μάτια μας βρίσκονται στη διαδικασία παράδοσης», που αναμένεται να πραγματοποιηθεί το πρώτο δεκαπενθήμερο του του Ιουλίου.
“Πιστεύω ότι τα μάτια έχουν στραφεί στη διαδικασία παράδοσης και δεν υπάρχει διαταραχή στη συμφωνία μας σε αυτό το μέτωπο. Για εμάς η προτεραιότητα είναι να προχωρήσουμε με κοινή παραγωγή και μεταφορά τεχνολογίας”, τόνισε μετά τη διμερή συνάντηση του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Και οι δύο ηγέτες μίλησαν για τη βελτίωση των δεσμών μεταξύ της Ρωσίας και της Τουρκίας. Ο Τούρκος πρόεδρος, δήλωσε επίσης ότι ήταν σημαντικό να ολοκληρωθεί ο πρώτος αντιδραστήρας στον πυρηνικό σταθμό Akkuyu έως το 2023.
Ο κ. Ερντογάν αγνόησε εντελώς το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προειδοποιήσει ότι θα επιβάλουν κυρώσεις στη χώρα του εάν προχωρήσει με τη συμφωνία S-400. Ωστόσο, η Τουρκία απέρριψε τις προειδοποιήσεις και είπε ότι δεν θα υποχωρήσει. Πριν από τη συνάντηση, οι σχέσεις μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ χαρακτηρίζονταν έντονα τεταμένες. Τόσο ο κ. Τραμπ όσο και ο κ. Ερντογάν πήγαν σε αυτή τη συνάντηση οχυρωμένοι στις θέσεις τους.
Ο Τούρκος Πρόεδρος αρνείται να ακυρώσει την αγορά των S-400 και μάλιστα ισχυρίζεται ότι το ρωσικό σύστημα αγοράστηκε για να εξασφαλιστεί η τουρκική άμυνα. Ο Αμερικανός Πλανητάρχης αναμένεται να εκφράσει την αμερικανική θέση ότι η αγορά των S-400 αποτελεί πρόκληση «μεγατόνων» για τις ΗΠΑ και ως πρώτο βήμα θα επιβάλουν κυρώσεις, ακυρώνοντας παράλληλα όλες τις συμφωνίες για τα μαχητικά F-35.
Οι θέσεις τους δεν συναντώνται πουθενά οπότε για να υπάρξει διέξοδο πρέπει ο ένας εκ των δύο ηγετών να υποχωρήσει. Με τα δεδομένα πριν από την συνάντηση αυτό δεν είναι εφικτό. Καμία εκ των δύο πλευρών δεν έχει την παραμικρή πρόθεση να υποχωρήσει.
Ο κ. Ερντογάν θα επιδιώξει να κερδίσει χρόνο και θα υποβάλει ξανά την πρόταση για σχηματισμό μίας Επιτροπής Μελέτης των κινδύνων που ελλοχεύουν από την παρουσία των S-400 για τα F-35.
Το Πεντάγωνο απέρριψε την τουρκική πρόταση διότι η δική του έρευνα απέδειξε ότι το αμερικανικό μαχητικό αποκλείεται να βρεθεί στην ίδια χώρα με το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα. Αυτό είναι ξεκαθαρισμένο.
Στο θέμα αυτό θα μπορούσε ο κ. Τραμπ να υποχωρήσει και να δώσει ακόμα λίγο χρόνο στην διαπραγμάτευση. Όμως οι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου θεωρούν την Επιτροπή Μελέτης χάσιμο χρόνο που δεν θα αλλάξει καθόλου τα συμπεράσματα τους: ότι οι S-400 έχουν κατασκευαστεί για να καταστρέψουν τα καλύτερα αμερικανικά συστήματα.
Ο Ταγίπ Ερντογάν εισήλθε στη συνάντηση με στόχο να βγει νικητής. Πιστεύει ότι θα επηρεάσει τον κ. Τραμπ και θα ανατρέψει όλες τις αποφάσεις που έχει πάρει η αμερικανική κυβέρνηση, και οι οποίες είναι σκληρές. Στην Ουάσιγκτον θεωρούν αφέλεια να πιστεύει ο Τούρκος Πρόεδρος ότι ο Αμερικανός ομόλογό τους είναι στην ουσία ένας βλάκας που δεν καταλαβαίνει τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα. Επίσης δείχνει να μην δίνει σημασία στους Αμερικανούς νομοθέτες και αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί το μοιραίο λάθος του. Διότι έχουν ψηφιστεί νόμοι που αναφέρονται συγκεκριμένα στις κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας και την ακύρωση της συμμετοχής στο Πρόγραμμα των F-35.
Η αναφορά για τις κυρώσεις συμπεριλαμβάνεται και στο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου.
Τι θα προτιμήσει ο κ. Τραμπ; Την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων της Αμερικής ή το βέτο για να ικανοποιήσει τον Ταγίπ Ερντογάν; Θα είναι θανάσιμο πολιτικό λάθος αν επιλέξει να βοηθήσει τον Πρόεδρο της Τουρκίας. Διότι πολλοί θα ισχυριστούν ότι πρόκειται για συναλλαγή.
Άλλωστε, το φάντασμα του Μάικλ Φλίν, του συμβούλου του κ. Τραμπ που πληρωνόταν από την Τουρκία, συνέχεια επιστρέφει πάνω από τον Λευκό Οίκο. Σε λίγες ώρες θα γνωρίζουμε αν η Τουρκία και η Αμερική τα ξαναβρήκαν. Αυτό προϋποθέτει την άτακτη υποχώρηση του ενός εκ των δύο. Ο κ. Ερντογάν φημίζεται για τις «κωλοτούμπες» του. Ο κ. Τραμπ είναι απρόβλεπτος. Αλλά οι πάντες πιστεύουν ότι επιθυμεί πραγματικά να βγει νικητής από το «ρίνγκ» της Οσάκα… Σήμερα θα γνωρίζουμε.
