Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος (Κ) και ο μουσικοσυνθέτης Μικης Θεοδωράκης (Δ), παρακολουθούν συναυλία-αφιέρωμα στο Καλλιμάρμαρο στάδιο, στην Αθήνα. ΑΠΕ ΜΠΕ, ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΡΩΝΗΣ
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Οι δηλώσεις του μεγάλου μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη δημιουργούν πάντα αντιδράσεις.
Σε αντίθεση με το μουσικό έργο του, που αποδέχονται και τιμούν οι πάντες, οι θέσεις του για τα εθνικά θέματα και ειδικά για την επιθετικότητα της Τουρκίας, φέρνουν απέναντι τους πρώην και νυν υποστηρικτές του, με τους πρώην και νυν εχθρούς του. Είναι ένας μύλος…
Οι υποστηρικτές γίνονται εχθροί και οι εχθροί υποστηρικτές. Είναι και αυτό ένα από τα ελληνικά φαινόμενα, που χαρακτηρίζουν την πολιτική ζωή του τόπου.
Για το Σκοπιανό ο κ. Θεοδωράκης τάχθηκε ανεπιφύλακτα εναντίον της Συμφωνίας των Σκοπίων και ταυτίστηκε με το «κίνημα» που μερικοί ισχυρίστηκαν ότι άγγιξε τα όρια του εθνικισμού. Ήταν και αυτό ένα από τα λάθη του ΣΥΡΙΖΑ όταν χαρακτήρισε εθνικιστές τις χιλιάδες των πολιτών που κατέβηκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι «για το ξεπούλημα της Μακεδονίας». Δεν ήταν εθνικιστές στην συντριπτική τους πλειοψηφία, και αυτό αποδείχθηκε στην πορεία. Διότι αν οι διαμαρτυρόμενοι για τη Μακεδονία ήταν εθνικιστές, η ναζιστική Χρυσή Αυγή δεν θα καταποντιζόταν.
Ο Μίκης Θεοδωράκης ταυτίστηκε μαζί τους και με πάθος εξέφρασε την αντίθεσή του στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, που πήρε τη λάθος απόφαση, διότι βασικά σκεφτόταν «εθνομηδενιστικά», να κλείσει άρον-άρον το Σκοπιανό χωρίς να διαβουλευθεί με την αντιπολίτευση, ως όφειλε.
Την εποχή του φιλοτουρκικού σχεδίου Ανάν, ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης αμφιταλαντεύθηκε στην αρχή, αλλά στη συνέχεια βγήκε δυναμικά μπροστά και βοήθησε τις δυνάμεις του «ΟΧΙ».
Καλώς έπραξε διότι εκείνο το σχέδιο ήταν ακραία ρατσιστικό και παρέδιδε την Κύπρο στην σφαίρα επιρροής της Τουρκίας.
Κατά καιρούς, υποστήριξε θέσεις που απογοήτευσαν όλους μας. Όπως στην αρχή της εβδομάδας όταν η εφημερίδα «Τα ΝΕΑ» δημοσίευσε ένα κείμενο του, μία αφορμή τη συνέντευξη του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος -ως συνήθως- είπε ένα σωρό ψέματα απευθυνόμενος σε ελληνικό ακροατήριο επιχειρώντας στην ουσία να επιρρίψει τις ευθύνες της κατοχικής δύναμης στην Κύπρο και την Ελλάδα.
Ο κ. Θεοδωράκης πίστεψε ένα γνωστό ψεύτη, που προσφέρθηκε όλα αυτά τα χρόνια να γίνει ο διακινητής των θέσεων της ισλαμικής Τουρκίας παριστάνοντας τον οπαδό της …ειρήνης, ενώ είναι και αυτός ένας κρυφός θιασώτης της κατοχής.
Δεν έπρεπε ο μεγάλος μας μουσικοσυνθέτης να γνωρίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει φροντίσει για τους Τουρκοκύπριους όταν και όποτε το φυσικό αέριο του νησιού φέρει κέρδη; Και τι ζητά για να καταλάβουμε και εμείς; Να δώσει η Κύπρος στους Τουρκοκύπριους, και μέσω αυτών στην κατοχική δύναμη, το 50% των κερδών; Αυτό ζητά ο κ. Θεοδωράκης; Να το πει στα ίσια και να μην παίζει με τις λέξεις. Άλλωστε και άλλοι από την μεριά της Αθήνας εισηγούνται το ίδιο.
Είναι μία κακή, άθλια και φιλοτουρκική πρόταση και καλά κάνουν να την αποσύρουν. Ο διάσημος μουσικοσυνθέτης μηδένισε όλα όσα έλεγε προηγουμένως για την ΑΟΖ, όταν είχε παρασυρθεί από τον ενθουσιασμό όλων στην Ελλάδα. Βέβαια, αν άκουγαν τον καθηγητή Θεόδωρο Καρυώτη, τον οποίο αναφέρει ο κ. Θεοδωράκης, η θέση της Ελλάδας θα ήταν διαφορετική. Πολλοί το πιστεύουμε, αλλά οι αρμόδιες ελληνικές κυβερνήσεις έδειξαν δειλία.
Ευτυχώς, ο μακαρίτης Τάσσος Παπαδόπουλος, χωρίς ναυτικό και αεροπορία, έδειξε γενναιότητα. Ακολούθησαν τα βήματα του και οι Πρόεδροι που τον διαδέχθηκαν: ο μακαρίτης Δημήτρης Χριστόφιας και ο Νίκος Αναστασιάδης. Τους αξίζουν συγχαρητήρια.
Με όλο το σεβασμό και την τιμή προς το μουσικό έργο του, οφείλουμε να τονίσουμε χωρίς φόβο και πάθος, ότι ο μεγάλος Μίκης Θεοδωράκης άφησε κάποιους «άγνωστους» να εκμεταλλευθούν την αγάπη του για την ειρήνη και να τον παρασύρουν στην υποστήριξη θέσεων, που ανήκουν στον πιο φανατικό ισλαμο-εθνικιστή, τον Ταγίπ Ερντογάν, ένα αυταρχικό ηγέτη που οδήγησε την Τουρκία σε μία δικτατορία με «δημοκρατικό μανδύα».
Χιλιάδες Τούρκοι πολίτες βρίσκονται στις φυλακές, ανάμεσά τους και συνάδελφοί του καλλιτέχνες. Δεν έπρεπε ο κ. Θεοδωράκης να πει έστω και μία λέξη υποστήριξης για τους φυλακισμένους; Η μόνη έγνοια του είναι μόνο πως να μοιράσουμε το φυσικό αέριο με τους Τούρκους; Και το Διεθνές Δίκαιο; Γιατι το ξέχασε; Δυστυχώς για τον κ. Θεοδωράκη, η πλειοψηφία των πολιτών στην Ελλάδα, την Κύπρο και τον Απόδημο Ελληνισμό δεν συμφωνούν μαζί του. Και διάβασαν με απογοήτευση το κείμενο του.
Η Αθήνα και η Λευκωσία δεν πρέπει να δεχθούν ποτέ να εισέλθουν σε συνομιλίες με την Τουρκία υπό τον εκβιασμό των κανονιοφόρων της. Και πρέπει να απορρίψουν περίεργες «εισηγήσεις» κάποιων τύπων με ελληνικά ονόματα, με τις οποίες δεν συμφωνούν ούτε οι φυσικοί σύμμαχοι της Ελλάδας και της Κύπρου στην περιοχή.
Οι εισηγήσεις αυτές είναι με ακρίβεια η τουρκική προπαγάνδα. Ο στόχος είναι ο εκφοβισμός των πολιτών και των κυβερνήσεων για να αποδεχθούν να παραδώσουν αμαχητί τις δύο χώρες στον ισλαμο-εθνικιστή Ταγίπ Ερντογάν. Τα πράγματα είναι τόσο απλά…
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Μετά την άνανδρη τουρκική εισβολή, όταν όλες οι ελπίδες μας είχαν χαθεί, τόλμησε και ήρθε στην Κύπρο ο Μίκης Θεοδωράκης με τους τραγουδιστές και την ορχήστρα του και μας έδωσε δύναμη και κουράγιο. Θυμάμαι, παιδί 16 ετών, όταν φύγαμε από το ΓΣΖ της Λάρνακας με αναπτερωμένες ελπίδες ότι η μικρή μας Πατρίδα θα αντέξει και δεν θα παραδοθεί ποτέ την Τουρκία. Και αυτή η αλλαγή της ψυχολογίας μας οφειλόταν αποκλειστικά στον Έλληνα μουσικοσυνθέτη, στους τραγουδιστές του και τους λοιπούς συνεργάτες του. Τα ευχαριστώ μας ήταν μέσα από την καρδιά μας…
ΠΙΣΤΟΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΥΜΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΟΛΗ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ
Αν και λόγω της ηλικίας μου έχω απομακρυνθεί από τα κοινά, η προχθεσινή συνέντευξη του Τουρκοκύπριου Προέδρου κου Ακιντζί στα «ΝΕΑ», με αναγκάζει να «στρατευτώ» και να μιλήσω ξανά. Στα 1986 πήρα την πρωτοβουλία μαζί με άλλους φίλους στην Ελλάδα και στην Τουρκία και δημιουργήσαμε στην Κωνσταντινούπολη την πρώτη Επιτροπή Ελληνοτουρκικής Φιλίας που αμέσως βρήκε μεγάλη απήχηση στους λαούς των δύο χωρών.
Οταν γύρισα στην Αθήνα, μετά την ίδρυση της Επιτροπής, το ΠΑΣΟΚ με υποδέχθηκε ως προδότη, μετά από λίγο όμως ο Ανδρέας Παπανδρέου με κάλεσε στο Καστρί για να μου πει «Εχεις δίκιο, εσύ είδες, εγώ δεν είδα, γι’ αυτό έχω καλέσει τους δημοσιογράφους που μας περιμένουν, γιατί θέλω να γίνει γνωστή η παραδοχή μου αυτή».
Αμέσως μετά τη συνάντηση με τους δημοσιογράφους, κάλεσε στο Καστρί ολόκληρη την Ελληνική Επιτροπή για να μας παρακαλέσει να μεταφέρουμε στην Τουρκία ένα δικό του μήνυμα φιλίας. Πήγαμε λοιπόν στην Κωνσταντινούπολη για να μεταφέρουμε το μήνυμα του Α. Παπανδρέου. Ο
λη την ώρα που διάβαζα το μήνυμα αυτό μπροστά στην κάμερα του μοναδικού τότε κρατικού τηλεοπτικού σταθμού της Τουρκίας, ο σταθμός έδειχνε για πρώτη φορά τη φωτογραφία του Ελληνα Πρωθυπουργού. Την επομένη στην Αγκυρα είχαμε συναντήσεις με όλους τους αρχηγούς των κομμάτων και φυσικά με τον τότε Πρωθυπουργό Οζάλ.
Σε όλους μεταφέραμε τις απόψεις του Α. Παπανδρέου για την έναρξη μιας νέας εποχής στις σχέσεις των δύο χωρών και όλοι τις δέχθηκαν με μεγάλο ενθουσιασμό. Μαζί με την Τουρκική Επιτροπή Ελληνοτουρκικής Φιλίας, που είχε επί κεφαλής τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Αγκυρας Εκρέμ Ακουργκάλ, περιοδεύσαμε σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Τουρκίας και παντού μας υποδέχθηκαν με τον ίδιο ενθουσιασμό.
Στην Ελλάδα είχαμε την ίδια απήχηση, κυρίως στην ελληνική επαρχία, όπου είχαν ξεκινήσει να γίνονται τοπικές επιτροπές αρχίζοντας από την Πρέβεζα και τα Γιάννενα. Αμέσως μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου, έγινε πρωθυπουργός ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που μου ανέθεσε κι αυτός να μεταφέρω το δικό του μήνυμα φιλίας και συνεργασίας στον Οζάλ που στο μεταξύ είχε γίνει Πρόεδρος της Τουρκίας.
Μεταφέρω εδώ τα όσα μου είπαν οι δύο πολιτικοί ηγέτες: – Μητσοτάκης: «Ας κάνουμε μια καινούρια αρχή, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ». – Οζάλ: «Είμαι πρόθυμος και ευχαριστώ τον Ελληνα Πρωθυπουργό. Οσα λέγονται περί επεκτατικής μας πολιτικής είναι μύθοι.
Σήμερα η αξία των λαών δεν μετριέται με την εδαφική έκταση της χώρας τους, αλλά με την κοινωνική τους ανάπτυξη. Αυτό κάνω εγώ αυτή τη στιγμή. Μείωση των στρατιωτικών μας δαπανών κατά 2%. Με τα κεφάλαια που θα εξοικονομηθούν, θα φτιάξουμε δεύτερη γέφυρα στην Ιστανμπούλ, αυτοκινητοδρόμους και στην Ανατολική Τουρκία ένα μεγάλο φράγμα, το φράγμα Ατατούρκ, που θα ανεβάσει κάθετα την εθνική μας οικονομία. Τέλος κάναμε κι αυτό:» Και μου δείχνει το κινητό του τηλέφωνο, που τότε ήταν άγνωστο σε μας.
Ακολούθως με ρώτησε ποιος είναι ο αριθμός τηλεφώνου του σπιτιού μου και ποια ξένη γλώσσα μιλάει η γυναίκα μου. Του είπα «γαλλικά». Και τότε εκείνος πήρε τον αριθμό από το κινητό του, είπε γαλλιστί στη γυναίκα μου που απάντησε
«Είμαι ο Πρόεδρος Οζάλ, χαίρομαι πολύ που σας μιλώ, σας δίνω τον σύζυγό σας» και μου έδωσε το τηλέφωνο. Παραθέτω όλες αυτές τις λεπτομέρειες, για να καταλήξω και πάλι ύστερα από πολλές δεκαετίες που μεσολάβησαν, στις σκέψεις και πρωτοβουλίες σχετικά με την Τουρκία. Θα μου πείτε ότι σήμερα είναι ο Ερντογάν κ.λπ. κ.λπ. Βεβαίως η Τουρκία έχει αλλάξει. Ομως εκείνο που δεν πρόκειται να αλλάξει στους αιώνες των αιώνων είναι ότι η Τουρκία θα είναι στη θέση της, δηλαδή θα είναι το γειτονικό μας κράτος και θα αποτελεί πάντα στοιχειώδη ανάγκη και για τους δυο μας να συζήσουμε όσο γίνεται πιο ειρηνικά και – γιατί όχι; – φιλικά.
Εξάλλου οι λαοί μας δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν. Φτάνει οι ηγέτες να φέρονται με υπευθυνότητα και ρεαλισμό. Και τώρα έρχομαι στους υδρογονάνθρακες.
Από το 2012 μαζί με τους συνεργάτες μου στη ΣΠΙΘΑ προβάλαμε πρώτοι εμείς τις μελέτες των Αντώνη Φώσκολου, Θεόδωρου Καρυώτη, Ηλία Κονοφάγου, Νίκου Λυγερού και άλλων για την ύπαρξη μεγάλου υποθαλάσσιου πλούτου που κρύβεται στην Ανατολική Μεσόγειο και καλέσαμε την Κυβέρνηση να κηρύξει την ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), ώστε να διαφυλαχθούν τα κοιτάσματα που ανήκουν στην Ελλάδα και που η αξία τους υπολογίζεται σε πολλά τρισεκατομμύρια ευρώ.
Και ερωτώ: Γιατί καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν τολμά να ανακηρύξει την ελληνική ΑΟΖ; Εγώ πιστεύω ότι δεν μας το επιτρέπουν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη. Οπως έχει αναπτύξει επανειλημμένα ο καθηγητής κ. Γεώργιος Κασιμάτης, το πρώτο βήμα θα έπρεπε να είναι η κατάργηση των σχετικών παραγράφων των Μνημονίων, με βάση τις οποίες όποιο εισόδημα αποκτά η Ελλάδα πηγαίνει κατευθείαν στους δανειστές.
Συμφωνώ όμως, ότι υπάρχει και η τουρκική απειλή ως εμπόδιο. Εμπόδιο που θα μπορούσε ίσως να αρθεί αν πριν κάνουμε αυτό το βήμα προσπαθούσαμε να συνεννοηθούμε με την Τουρκία. Γιατί δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια: Οτι η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ και η εκμετάλλευση των υποθαλάσσιων κοιτασμάτων είναι πολύπλοκη υπόθεση.
Η δική μου άποψη είναι ότι η Τουρκία περιβάλλεται από τη θάλασσα και αισθάνεται ασφυξία όταν για τον άλφα ή βήτα λόγο υπάρχουν ουσιαστικά εμπόδια όπως είναι τα νησιά μας, που ακυρώνουν τη συμμετοχή της στην εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου, πράγμα που θα επιθυμούσε ως χώρα περιβαλλόμενη από θάλασσα. Θυμάμαι ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που ήταν υπέρμαχος της ελληνοτουρκικής φιλίας, μου έλεγε ότι οι Τούρκοι αισθάνονται όπως θα αισθανόμασταν κι εμείς εάν η Σαλαμίνα και η Αίγινα ήταν τουρκικά νησιά. Θεωρώ λοιπόν, ότι θα πρέπει να κατανοήσουμε αυτή την ασφυξία της Τουρκίας και συζητώντας μαζί της να καταλήξουμε σε μια ρεαλιστική λύση, σε μια συμφωνία των δύο πλευρών που να ξεπερνά τους τύπους και να λαμβάνει υπ’ όψιν το γεγονός ότι η Τουρκία ασφυκτιά και απειλεί, με αποτέλεσμα να μένει ανεκμετάλλευτος ο υποθαλάσσιος πλούτος.
Αλλωστε ο πλούτος αυτός είναι τόσο μεγάλος, ώστε αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε να μεταβάλουμε την Τουρκία από ανταγωνιστή σε συνεταίρο. Οσο για τα ποσοστά του ενός και του άλλου, αυτά θα είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων που θα γίνουν με γνώμονα το διεθνές δίκαιο αλλά και την κοινή λογική που θα εμπνέεται τόσο από το αίσθημα δικαιοσύνης όσο και από τον ωμό ρεαλισμό. Αυτό το θεωρώ πολύ προτιμότερο για τα ελληνικά συμφέροντα από τη δημιουργία μετώπου εναντίον της Τουρκίας με κίνδυνο μια πολεμική σύρραξη που θα την πληρώσουν οι λαοί και από τις δυο όχθες του Αιγαίου.
Οσον αφορά τον Πρόεδρο κ. Αναστασιάδη, απορώ γιατί όταν ξεκίνησε την οριοθέτηση των ζωνών της Κυπριακής ΑΟΖ, πράγμα απολύτως σωστό, δεν θεώρησε ως πολύ θετικό στοιχείο τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων, που θα ήταν ένα μεγάλο βήμα προς την ουσιαστική ειρήνευση της Μεγαλονήσου.
Στο κάτω-κάτω είναι κι αυτοί κάτοικοι της ίδιας χώρας και το γεγονός ότι είναι μειοψηφία κάνει ακόμα μεγαλύτερη κατά τη γνώμη μου την ευθύνη της πλειοψηφίας, όταν μάλιστα πρόκειται για την αναγκαία γαλήνη που χρειάζονται όλοι οι λαοί για να πάνε μπροστά. Η παρουσία των τουρκικών «ειδικών» πλοίων (που δείχνει τον βαθμό σύγχυσης της τουρκικής πλευράς) δεν αντιμετωπίζεται με την παρουσία των ξένων εταιρειών και του στόλου των ΗΠΑ. Ολα αυτά είναι εφήμερα, ενώ η γειτονία με την Τουρκία είναι γεγονός που δεν αλλάζει.
Οι ιαχές για τη δήθεν πλεονεκτική θέση της χώρας μας στη συγκεκριμένη συγκυρία λόγω των μετώπων κατά της Τουρκίας και της υποστήριξης της Ελλάδας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη είναι επικίνδυνοι ακροβατισμοί. Σκεφτείτε μόνο τι θα γίνει αν ο Ερντογάν ή κάποιος μεταγενέστερος Πρόεδρος της Τουρκίας συμφωνήσει να ξαναγίνει η Τουρκία βάση των Αμερικανών.
Τότε, εν ριπή οφθαλμού, όλα θα έχουν αναστραφεί αφήνοντας τον λαό και τη χώρα μας στο έλεος της μοίρας του. Υπολογίζω ότι αυτή η ώρα είναι η τελευταία μας ευκαιρία εάν θέλουμε να επωφεληθούμε από τον δικό μας πλούτο που θα αναδείξει τον ταλαίπωρο λαό μας και τη χώρα μας σ’ αυτό που της αξίζει, δηλαδή σε μια χώρα αυτάρκη και ανεξάρτητη, με οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.
