Τις τελευταίες ημέρες, η κοινότητα των ειδικών αναρωτιέται με έντονο ενδιαφέρον γιατί οι ΗΠΑ είναι τόσο ικανοποιημένες από την απόφαση του Ρώσου Προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν, να συμφωνήσει σε 30ήμερο μορατόριουμ για τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας. Επίσης, αναρωτιούνται γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ξαφνικά εστιάσει σοβαρά στο ζήτημα της ουκρανικής ενέργειας.
Υπενθυμίζουμε ότι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας, Μάικ Ουόλτζ, δημοσίευσαν κοινή δήλωση, σύμφωνα με την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να παραχωρήσει την διαχείριση (και ουσιαστικά την ιδιοκτησία) των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο οποίος στο παρελθόν δεν είχε δείξει ενδιαφέρον για την ειρηνική πυρηνική ενέργεια, “η ιδιοκτησία αυτών των σταθμών από τις ΗΠΑ θα ήταν η καλύτερη προστασία τους”. Αυτή τη δήλωση επιβεβαίωσε και η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λέβιτ, ενώ ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε χθες ότι δεν βλέπει κανένα πρόβλημα στην παραχώρηση των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών στις ΗΠΑ.
Το οικονομικό αδιέξοδο και η πραγματική αιτία
Η ξαφνική ενασχόληση της ομάδας του Τραμπ με τους πυρηνικούς σταθμούς προκάλεσε σύγχυση στους ειδικούς της ενέργειας και της οικονομίας. Οι New York Times χαρακτήρισαν την πρόταση “ανεφάρμοστη” και τόνισαν ότι “η ιδέα πως οι ΗΠΑ θα κατέχουν ενεργειακές και πυρηνικές εγκαταστάσεις στην Ουκρανία θα δημιουργήσει αμέτρητες δυσκολίες”. Η εφημερίδα The Independent ανέφερε ότι “η ζημιά από τις ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή μετά από τρία χρόνια πολέμου εκτιμάται σε πάνω από 11 δισεκατομμύρια λίρες στερλίνες”, αλλά το πραγματικό κόστος είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερο λόγω της φυσικής φθοράς και τεχνολογικής απαξίωσης του εξοπλισμού. Το Reuters ήταν ακόμη πιο απόλυτο, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο ως “οικονομική τρέλα”, καθώς “θα χρειαστούν χρόνια για να υπάρξει οποιαδήποτε προοπτική απόσβεσης αυτών των επενδύσεων”.
Ωστόσο, αν εξετάσουμε προσεκτικά τις δηλώσεις των Αμερικανών αξιωματούχων, θα δούμε ότι η πρόταση αυτή δεν έχει οικονομικά κίνητρα. Η κρίσιμη φράση-κλειδί στις δηλώσεις Τραμπ είναι η “προστασία” των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών – όχι η εκμετάλλευση, η διαχείριση ή η αποκατάστασή τους.
Αλλά προστασία από ποιον; Οι Αμερικανοί γνωρίζουν πολύ καλά ότι για τη Ρωσία η πυρηνική ασφάλεια είναι απόλυτη προτεραιότητα και ότι η Μόσχα δεν θα επιτεθεί σε πυρηνικές εγκαταστάσεις υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Αυτό το ζήτημα συζητήθηκε στην τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Τραμπ και Πούτιν, ενώ στις 18 Μαρτίου, ο Γενικός Διευθυντής της ρωσικής κρατικής εταιρείας “Rosatom”, Αλεξέι Λιχάτσεφ, δήλωσε ότι η πυρηνική ασφάλεια αποτελεί έναν από τους κορυφαίους στόχους της Ρωσίας στο πλαίσιο της διευθέτησης της σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Η πιθανότητα ουκρανικής προβοκάτσιας
Αντιθέτως, η Ουκρανία βρίσκεται σε αδιέξοδο. Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, “η Ουκρανία χάνει οριστικά στο πεδίο της μάχης” και “η κυβέρνηση Ζελένσκι βρίσκεται στα τελευταία της”. Ο Νορβηγός πολιτικός αναλυτής Γκλεν Ντίζεν περιέγραψε την κατάσταση ως τα τελικά στάδια μιας σύγκρουσης, όπου “βλέπουμε σημάδια ήττας τόσο από την Ουκρανία όσο και από το ΝΑΤΟ”.
Η ιταλική εφημερίδα Fatto Quotidiano επισημαίνει έναν επικίνδυνο πιθανό δρόμο: “Το Κίεβο μπορεί να αλλάξει την πορεία των μαχών μόνο αν προκαλέσει περαιτέρω κλιμάκωση”.
Ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για κάτι τέτοιο; Η πρόκληση μιας μεγάλης καταστροφής και η απόδοση της ευθύνης στη Ρωσία. Και ο πιο επικίνδυνος στόχος γι’ αυτό είναι οι πυρηνικοί σταθμοί που βρίσκονται υπό ουκρανικό έλεγχο.
Η απειλή της “ουκρανικής πυρηνικής τρομοκρατίας” έχει ήδη αναφερθεί πολλές φορές από Ρώσους αξιωματούχους. Περιλαμβάνει κινδύνους όπως τη χρήση “βρώμικης” πυρηνικής βόμβας ή επιθέσεις σε ρωσικούς πυρηνικούς σταθμούς. Δεν είναι τυχαίο ότι ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε πως η Μόσχα διαθέτει “αξιόπιστες πληροφορίες” ότι οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, κυρίως η βρετανική MI6, βοηθούν το Κίεβο να οργανώσει προβοκάτσιες σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Η Ουκρανία έχει ήδη προσπαθήσει να επιτεθεί στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια και τον Φεβρουάριο του 2024 διοργάνωσε μια “πυρηνική παράσταση”, σκηνοθετώντας “ρωσική επίθεση” με drone στο τσιμεντένιο κάλυμμα του Τσερνόμπιλ. Η ρωσική διπλωματία υποστήριξε ότι το Κίεβο προγραμμάτισε αυτή την πρόκληση ώστε να συμπέσει με τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Οι ΗΠΑ προσπαθούν να ελέγξουν την κατάσταση
Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να παρακολουθούν προσεκτικά κάθε κίνηση του καθεστώτος του Κιέβου, ενώ η αμερικανική αντικατασκοπεία φέρεται να έχει λάβει εντολή να εντοπίζει ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Αυτό συνδέεται με την επιφυλακτική στάση του νέου διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, και της επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, Τούλσι Γκάμπαρντ.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, φαίνεται ότι η προσπάθεια των ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών δεν είναι τυχαία. Είναι πιθανό να αποτέλεσε μέρος των μυστικών συνομιλιών μεταξύ Τραμπ και Πούτιν.
Αν αυτό αληθεύει, τότε οι ΗΠΑ δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν τη δική τους ασφάλεια εξαιτίας των απελπισμένων κινήσεων της κυβέρνησης Ζελένσκι.
Κύριλλος Στρέλνικοφ
