Ευθύμιος Λάζος
Ένα από τα πλεονεκτήματα των Belh@rra, των πλοίων που ενδιαφέρουν έντονα το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ), είναι αυτό των ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων τους, μια ιδιαίτερα κρίσιμη παράμετρος αντιμετώπισης των τουρκικών υποβρυχίων.
Το πλοίο διαθέτει ένα υπερσύγχρονο, τελευταίας τεχνολογίας σύστημα ανθυποβρυχιακού πολέμου το οποίο αποτελείται από το σόναρ μεταβλητού βάθους CAPTAS-4 Compact, ελαφρώς μικρότερο σε μέγεθος από αυτό που ενσωματώνουν οι φρεγάτες FREMM, καθώς και το σόναρ τρόπιδας Kingklip Mk.2. Και τα δύο σόναρ μπορούν να εντοπίζουν στόχους με πολύ χαμηλό ακουστικό ίχνος όπως είναι τα υποβρύχια «214», τα οποία ναυπηγεί το Τουρκικό Ναυτικό.
Ωστόσο οι ανθυποβρυχιακές ικανότητες των Belh@rra δεν περιορίζονται μόνο στα σόναρ. Το πλοίο είναι εξαιρετικά αθόρυβο. Υψηλόβαθμο στέλεχος του ΠΝ μας είπε χαρακτηριστικά ότι «παράγει το 1/3 περίπου του θορύβου που παράγουν οι φρεγάτες Standard και MEKO-200 του ΠΝ». Αυτό καθιστά το πλοίο ένα δύσκολο στόχο για τα εχθρικά ανθυποβρυχιακά συστήματα. Αλλά ακόμα και αν εντοπιστεί, διαθέτει ένα από τα πλέον σύγχρονα συστήματα αυτοπροστασίας στον κόσμο: Το Canto. Και φυσικά έχει τη δυνατότητα να προσβάλει τα εχθρικά υποβρύχια με τις τορπίλες MU-90.
Οι ανθυποβρυχιακές δυνατότητες των Belh@rra είναι το αντικείμενο αυτού του άρθρου. (το κείμενο συνεχίζεται μετά τις φωτογραφίες)
Το Canto είναι ένα σύστημα αντιμέτρων τορπιλών, το οποίο βασίζεται στην αρχή της σύγχυσης της επερχόμενης απειλής. Σε αντίθεση με τα συμβατικά αντίμετρα, το Canto στοχεύει στο σόναρ και την ικανότητα επεξεργασίας δεδομένων της τορπίλης, παράγοντας και προβάλλοντας διαρκώς μια ψευδή τακτική εικόνα με στόχο την εξάντληση της κινηματικής ενέργειας της τορπίλης. Στην πραγματικότητα παράγει και ανανεώνει διαρκώς εκατοντάδες ψευδείς στόχους, σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο. Η πολλαπλοί ψευδείς στόχοι αναγκάζουν την τορπίλη να τους κυνηγά εξαντλώντας έτσι την κινηματική της ενέργεια.
Από κατασκευής το Canto μπορεί να ενσωματωθεί εύκολα σε κάθε πλοίο επιφανείας ή υποβρύχιο, ενώ έχει τη δυνατότητα πολλαπλής εκτόξευσης (Salvo), άρα μπορεί να αντιμετωπίσει επιθέσεις κορεσμού. Παράγει ακουστικά σήματα, τα οποία καλύπτουν όλο το εύρος συχνοτήτων των τορπιλών, στην παθητική και ενεργητική λειτουργία τους. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το Canto μπορεί να αντιμετωπίσει όλες. Η δράση του συνδέεται με τη μονάδα αντίδρασης Contralto, η οποία είναι τοποθετημένη επί του συστήματος αντιμέτρων του πλοίου. Από τη στιγμή που εντοπιστεί η απειλή, μιας ή περισσοτέρων τορπιλών, ενημερώνεται το Contralto, το οποίο άμεσα προτείνει τον κατάλληλο ελιγμό αποφυγής του πλοίου και την εκτόξευση 1-2 αντιμέτρων Canto.
Το Canto, που προορίζεται για πλοία επιφανείας έχει διάμετρο 123,8 χιλιοστών, μήκος 900 χιλιοστά και βάρος 22 κιλά, ενώ αυτό που προορίζεται για υποβρύχια έχει διάμετρο 150 χιλιοστά, μήκος 600 χιλιοστά και βάρος 20 κιλά. Η διάρκεια ζωής των αντιμέτρων είναι 20 χρόνια. Το σύστημα έχει επιλεγεί, μέχρι στιγμής, από τη Γαλλία, τη Βραζιλία, την Αίγυπτο και από άλλη μια μη-κατονομαζόμενη χώρα. Πρόκειται για ένα σύστημα μεγάλης επιχειρησιακής αξίας για το ΠΝ, ένα μέσο-λύση μικρού οικονομικού κόστους αλλά μεγάλης απόδοσης αφού έτσι εξασφαλίζεται η επιβίωση των Belh@rra.
To CAPTAS-4 Compact είναι σόναρ χαμηλής συχνότητας, μεγάλης εμβέλειας, μεταβλητού βάθους, το οποίο λειτουργεί τόσο παθητικά όσο και ενεργητικά. Μπορεί να εντοπίσει υποβρύχια χαμηλού ακουστικού ίχνους σε ωκεάνιο, αλλά και παράκτιο περιβάλλον, κάτι που ταιριάζει στις ανάγκες του Αιγαίου. Το CAPTAS-4 Compact έχει υψηλό βαθμό αυτοματισμού, άρα μειωμένο φόρτο εργασίας για τον χειριστή (για παράδειγμα, αυτόματες διαδικασίες ανάπτυξης και περισυλλογής). Η μεγάλη του εμβέλεια επιτρέπει τον εντοπισμό υποβρυχίων σε μεγάλες αποστάσεις. Η πληροφορία αυτή μπορεί να διαβιβαστεί στα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας, τα οποία μπορούν να προβούν σε επιχείρηση προσβολής του υποβρυχίου.
Τα σόναρ CAPTAS-2/4 έχουν επιλεγεί από τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Μαλαισία, το Μαρόκο, τη Νορβηγία, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Ο υψηλός βαθμός αυτοματισμού επιτρέπει στο CAPTAS-4 να επιλέγει και να επιχειρεί στο σωστό βάθος, με δύο κεραίες. Ο ρυθμός εκπομπής σήματος είναι ένας ανά 16 δευτερόλεπτα, ενώ το σόναρ μπορεί να είναι επιχειρησιακό και σε κατάσταση θαλάσσης 6. Το μέγιστο επιχειρησιακό βάθος είναι τα 230 μέτρα, ενώ με ταχύτητα πλεύσης του πλοίου 12 κόμβους (22 χιλιόμετρα την ώρα) το σόναρ επιχειρεί σε βάθος 180 μέτρων.
Η έκδοση Compact παρουσιάστηκε στη διεθνή έκθεση «EuroNaval 2016». Η αρχική έκδοση CAPTAS-4 έχει βάρος 34 τόνους και καταλαμβάνει ένα χώρο εμβαδού 84 τετραγωνικών μέτρων. Στην έκδοση CAPTAS-4 Compact (διαμόρφωση ανεξάρτητης ρυμούλκησης), το σόναρ ζυγίζει 25 τόνους (μείωση 26,47%) και καταλαμβάνει χώρο εμβαδού 45 τετραγωνικών μέτρων (μείωση 53,57%). Στη διαμόρφωση εξαρτώμενης ρυμούλκησης το βάρος του CAPTAS-4 Compact είναι ακόμα μικρότερο (20 τόνοι). Η μείωση του βάρους και του χώρου που καταλαμβάνει το σόναρ είναι αποτέλεσμα του βελτιωμένου συστήματος ανάπτυξης και περισυλλογής. Επίσης, το όλο σύστημα μπορεί να τοποθετηθεί σε κυτίο, κάτι που το καθιστά εύκολο στη μεταφορά και την εγκατάσταση του από πλοίο σε πλοίο.
Στη «EuroNaval 2016» παρουσιάστηκε και το Kingklip Mk.2, ένα σόναρ τρόπιδας, μέσης συχνότητας, το οποίο λειτουργεί τόσο παθητικά όσο και ενεργητικά. Το Kingklip Mk.2 ενδείκνυται για χρήση σε κλειστές και παράκτιες θάλασσες. Εκτός της λειτουργίας έρευνας και εντοπισμού υποβρυχίων το Kingklip Mk.2 λειτουργεί και ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης επερχόμενης απειλής (τορπίλης). Επίσης βοηθά και στην ασφαλή πλοήγηση του πλοίου ως σύστημα εντοπισμού και επισήμανσης υποθαλασσίων εμποδίων και αποφυγής ναρκών (σε τόξο 90ο από την πλώρη). Το σύστημα έχει επιλεγεί από τη Νότιο Αφρική (για τις MEKO A200), την Ινδονησία, το Μαρόκο και τα ΗΑΕ. Ο ρυθμός εκπομπής σήματος είναι ένας ανά 60 εκατοστά του δευτερολέπτου ή ένας ανά τέσσερα (4) δευτερόλεπτα. Το μέγιστο βεληνεκές είναι της τάξεως των 72 χιλιομέτρων.
Τις ανθυποβρυχιακές ικανότητες-δυνατότητες των Belh@rra συμπληρώνουν MU-90.
Η ελαφριά τορπίλη MU-90 είναι τελευταίας γενιάς και είναι αποτέλεσμα συνεργασίας Ιταλίας και Γαλλίας. Μπορεί να αναπτυχθεί από οποιαδήποτε ναυτική ή αεροπορική πλατφόρμα. Η MU-90 μπορεί να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε είδος συμβατικού ή πυρηνικού υποβρύχιο με εξελιγμένη παρακολούθηση στόχων και ικανότητα αποφυγής αντιμέτρων. Έχει παραχθεί σε περισσότερες από 1.000 μονάδες και οπλίζει τα γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, δανικά πολωνικά και αυστραλιανά πλοία.
Όλα τα παραπάνω προσδίδουν στο ΠΝ ένα σύγχρονο πλοίο με κορυφαίες δυνατότητες ανθυποβρυχιακού πολέμου απόρροια του χαμηλού ακουστικού ίχνους, των αντιμέτρων και των συστημάτων εντοπισμού και προσβολής των εχθρικών υποβρυχίων. Η έλευση των τουρκικών «214» θα δημιουργήσει νέο πλέγμα απειλών για το ΠΝ. Μια φρεγάτα Belharra ανά ομάδα μάχης πλοίων του ΠΝ προσδίδει εξαιρετικά αποτελεσματική προστασία έναντι των νέων τουρκικών υποβρυχίων.
Tα 7 εναπομείναντα AB212 ASW διαθέτουν το ΑΝ/ΑQS-13Β και χρησιμοποιούν εναντίον εχθρικών υποβρυχίων τις τορπίλες ΜΚ46
