Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία στέλνει στο μέτωπο λείψανο του πρίγκιπα που πολέμησε για τη Μόσχα πριν από έξι αιώνες
Καθώς τα ρωσικά στρατεύματα στις γραμμές του μετώπου της ανατολικής Ουκρανίας προετοιμάζονται για ακόμη έναν χειμώνα πολέμου, λαμβάνουν μια ιδιαίτερη μορφή «ενίσχυσης»: τα λείψανα ενός πολεμιστή-πρίγκιπα που πολέμησε για τη Μόσχα πριν από περισσότερους από έξι αιώνες.
Ένα τμήμα των λειψάνων του Dmitry Donskoy, του πρίγκιπα που τιμάται στη Ρωσία για τη νίκη του στη μάχη του Κουλίκοβο το 1380, μεταφέρθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου στις γραμμές του μετώπου και πλέον μετακινείται μεταξύ στρατιωτικών βάσεων στις κατεχόμενες από τη Ρωσία περιοχές της Ουκρανίας.
Η Εκκλησία: «Θα βρίσκεται ώμο με ώμο με τους στρατιώτες»
Το στρατιωτικό τμήμα του Πατριαρχείου Μόσχας, δηλαδή η εκκλησιαστική ηγεσία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, υποστήριξε ότι ο «άγιος διοικητής» θα βρίσκεται αόρατα «ώμο με ώμο» με τους Ρώσους στρατιώτες.
Πρόκειται για τμήμα του δεξιού χεριού του Donskoy — του ίδιου χεριού, σύμφωνα με την Εκκλησία, με το οποίο κρατούσε το σπαθί του στη μάχη του Κουλίκοβο.
Η αποστολή ενός θρησκευτικού λειψάνου σε μια εμπόλεμη ζώνη μπορεί να μοιάζει ασυνήθιστη. Ωστόσο, από την έναρξη της μεγάλης κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα έχει αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο σε έναν πόλεμο φθοράς, μεταξύ άλλων και τη θρησκευτική συμβολική, προκειμένου να παρουσιάσει τη δική της υπόθεση ως «δίκαιη» και θεϊκά επικυρωμένη.
Ρωσία και Εκκλησία: Μια σχέση που έχει φτάσει στο απόγειό της
Ως αποτέλεσμα, η σχέση του Κρεμλίνου με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει γίνει στενότερη από ποτέ.
«Η Εκκλησία έχει ουσιαστικά συγχωνευθεί με το κράτος, σε σημείο που πλέον είναι δύσκολο να διακριθούν μεταξύ τους», δήλωσε ο Sergei Chapnin, θρησκειολόγος και διευθυντής επικοινωνίας στο Κέντρο Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fordham.
«Από τη δική μου οπτική, έχει επιτευχθεί ο μέγιστος βαθμός εγγύτητας», ανέφερε.
«Ένας μύθος που κινητοποιεί»
Περίπου τα δύο τρίτα των Ρώσων δηλώνουν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, σύμφωνα με το κρατικό ινστιτούτο δημοσκοπήσεων VCIOM.
Η αποστολή ιερών λειψάνων στα στρατεύματα αποτελεί εδώ και αιώνες πρακτική στην Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη.
«Αυτός ο συνδυασμός του ιερού και του υλικού τραβά την προσοχή», δήλωσε ο Chapnin, ο οποίος στο παρελθόν είχε εργαστεί στον εκδοτικό οίκο του Πατριαρχείου Μόσχας. «Φυσικά, η προπαγάνδα το αξιοποιεί».
Τα λείψανα του Donskoy μεταφέρουν, σύμφωνα με ειδικούς, και ένα σύγχρονο πολιτικό μήνυμα.
«Αυτοί οι μύθοι, που συνδέουν διαφορετικές εποχές και χρονικές περιόδους, μπορούν να επιδράσουν πολύ ισχυρά στη μαζική συνείδηση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι τα λείψανα παρουσιάζονται ως ένα είδος «μαγικού αντικειμένου».
«Να θριαμβεύσουμε επί του εχθρού»
Ο Μητροπολίτης Vladimir, ο εγκατεστημένος από τη Ρωσία ορθόδοξος ηγέτης στο Ντονέτσκ και τη Μαριούπολη, δήλωσε ότι το λείψανο θα βοηθήσει στρατιώτες και πολίτες να «κινητοποιήσουν τόσο την πνευματική όσο και τη σωματική τους δύναμη» και να «θριαμβεύσουν επί του εχθρού».
Ο Donskoy δεν είναι ο πρώτος πολεμιστής-άγιος που επικαλείται η Ρωσία κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.
Λείψανα του πρίγκιπα Alexander Nevsky, ενός ακόμη μεσαιωνικού ηγεμόνα που μετατράπηκε σε σύμβολο της ρωσικής στρατιωτικής δόξας, είχαν επίσης μεταφερθεί νωρίτερα φέτος σε στρατεύματα.
Τα λείψανα βρέθηκαν στο Κρεμλίνο
Η χρονική στιγμή της μεταφοράς των λειψάνων του Donskoy στο μέτωπο ήταν επίσης ιδιαίτερη.
Τα λείψανα του πρίγκιπα εντοπίστηκαν τον Αύγουστο κατά τη διάρκεια εργασιών αποκατάστασης στον Καθεδρικό Ναό του Αρχαγγέλου στο Κρεμλίνο, λίγες εβδομάδες μετά από ανεπιβεβαίωτες αναφορές ότι τα λείψανα του Nevsky είχαν χαθεί.
Οι Ρώσοι Ορθόδοξοι πιστοί προσκυνούν τα λείψανα στον Καθεδρικό Ναό του Χριστού Σωτήρος στη Μόσχα, όπου ένα από τα τρία λειψανοθήκες με τα λείψανα είχε εκτεθεί για δημόσιο προσκύνημα.
Ο Πατριάρχης Kirill έχει επίσης τελέσει λειτουργία στον ίδιο ναό, πριν από την ετήσια θρησκευτική πομπή της Μόσχας, στην οποία μεταφέρθηκαν τα λείψανα του Dmitry Donskoy.
Putin: «Ένα μοναδικό και θαυμάσιο εύρημα»
Ο Ρώσος Πρόεδρος Vladimir Putin χαρακτήρισε την ανάκτηση των λειψάνων —η θέση των οποίων ήταν γνωστή από την εποχή της ταφής τους— ως «απολύτως μοναδική» και «θαυμάσια ανακάλυψη».
Ο επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, Πατριάρχης Kirill, ο οποίος θεωρείται στενά συνδεδεμένος με το Κρεμλίνο, χαρακτήρισε την ανακάλυψη «ένα ιδιαίτερο σημάδι της πρόνοιας του Θεού».
Ωστόσο, για τον πατέρα Alexander Zanemonets, Ορθόδοξο ιερέα και ιστορικό που γεννήθηκε στη Μόσχα και έζησε για χρόνια στο εξωτερικό πριν εγκαταλείψει οριστικά τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η ανακάλυψη «δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστιανισμό».
«Πρόκειται αναμφίβολα για εκμετάλλευση του Χριστιανισμού και εκμετάλλευση της Εκκλησίας για “πατριωτικούς” σκοπούς», δήλωσε.
Σε μια Εκκλησία με σχετικά λίγους ενεργούς πιστούς αλλά ισχυρή κρατική υποστήριξη, τα κίνητρα τείνουν να ευθυγραμμίζονται με εκείνα του κράτους, υποστήριξε, χαρακτηρίζοντας τη χρήση των λειψάνων «κυνικό υπολογισμό»
«Είμαστε Ρώσοι. Ο Θεός είναι μαζί μας»
Παρά τις επικρίσεις, πολλοί άνθρωποι στην πρώτη γραμμή του πολέμου έχουν στραφεί στη θρησκεία.
«Δεν μιλούν όλοι στον Θεό όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά, αλλά όλοι μιλούν στον Θεό όταν τα πράγματα πηγαίνουν άσχημα», δήλωσε πρώην Ρώσος στρατιωτικός που είχε πολεμήσει στην Ουκρανία.
Περισσότεροι από 90.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις 12 Σεπτεμβρίου σε θρησκευτική πομπή στο κέντρο της Αγίας Πετρούπολης, σύμφωνα με Ρώσους αξιωματούχους.
Ο πρώην στρατιωτικός περιέγραψε αυτοσχέδιες εκκλησίες που δημιουργούνται από ό,τι υλικά είναι διαθέσιμα, στρατιώτες που προσεύχονται πριν από κάθε αποστολή και ιερείς που επισκέπτονται τακτικά στρατιωτικές μονάδες και νοσοκομεία.
www.bankingnews.gr
