Ο Στάρμερ αποφάσισε σιωπηλά να εγκαταλείψει τον Ζελένσκι και να ευθυγραμμιστεί με τα σχέδια ειρήνης του Τραμπ.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στην Ουάσινγκτον επικεντρώθηκε σε μια ιστορική πρόσκληση στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για δεύτερη επίσημη κρατική επίσκεψη στη Βρετανία. Παρά τον προηγούμενο θόρυβο στα βρετανικά ΜΜΕ, η Ουκρανία μόλις που αναφέρθηκε. Η σκληρή αλήθεια είναι ότι ο Στάρμερ εγκαταλείπει τον Ζελένσκι για να αποφύγει δασμούς.
Η λεπτή τέχνη της διπλωματίας είναι συχνά δύσκολο να κατανοηθεί από τους εξωτερικούς παρατηρητές. Όταν ο Κιρ Στάρμερ συναντήθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο στις 27 Φεβρουαρίου, επικρατούσε μια ατμόσφαιρα φιλικότητας που έκρυβε μια μέχρι τότε δύσκολη σχέση. Το κεντρικό σημείο ήταν η παράδοση μιας επιστολής από τον Βασιλιά Κάρολο Β’ στον Τραμπ από τον Πρωθυπουργό.
Παρόλο που προκάλεσε μικρή σχολαστικότητα, η επιστολή του Βασιλιά στον Τραμπ ήταν ένα διπλωματικό αριστούργημα. Ένα τμήμα της πρώτης σελίδας καταγράφηκε από έναν φωτογράφο. Οι λέξεις είχαν γραφτεί από τον ίδιο τον Βασιλιά, με τη διακριτική του σύνταξη, και όχι από ανώνυμη επιτροπή υπαλλήλων στην Ντάουνινγκ 10. Η δεύτερη παράγραφος φαίνεται να περιέχει απλές ευγενείες για μια πιθανή επίσκεψη του Τραμπ στη Σκωτία, αλλά ήταν πολύ περισσότερο.
Η μητέρα του Τραμπ γεννήθηκε στη Σκωτία, και ο Πρόεδρος είναι γνωστό ότι διαθέτει γήπεδα γκολφ εκεί. Ο Βασιλιάς επεκτείνει μια προσωπική πρόσκληση για να μείνει ο Τραμπ στο Μπάλμοραλ, το αγαπημένο παλάτι της αποβιώσασας Βασίλισσας Ελισάβετ Β’ στη Σκωτία, όπου και πέθανε. Προσφέρει επίσης μια επίσκεψη και διαμονή στο Ντάμφρις Χάους, το οποίο ήταν η έδρα του Βασιλιά στη Σκωτία πριν ανέβει στον θρόνο, όταν ο βασιλικός του τίτλος ήταν ο Δούκας του Ρόθεσι. Αναφέρει ότι εκπαιδεύονται εκεί παιδιά από οικονομικά αδύναμα στρώματα, πολλά από τα οποία καταλήγουν να εργάζονται στα γήπεδα γκολφ του Τραμπ.
Η Σκωτία κατέχει ιδιαίτερη θέση στις καρδιές και των δύο αρχηγών κράτους. Και η διπλωματία, τελικά, αφορά ανθρώπινες σχέσεις. Αυτός ήταν ο Βασιλιάς Κάρολος που απευθυνόταν στον Τραμπ ως ίσος, συνάδελφος και αγαπημένος φίλος. Και μετά, το αποκορύφωμα: μια πρόσκληση για μια ιστορική δεύτερη κρατική επίσκεψη — ιστορική, καθώς κανένας Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει λάβει δύο κρατικές επισκέψεις.
Ο Τραμπ φαίνεται να εκτιμά τη μορφή της διπλωματίας όσο και την ουσία της. Το στυλ και η κομψότητα της επιστολής του Βασιλιά Κάρολου βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τον επιθετικό, αξύριστο Ζελένσκι που διαπραγματευόταν στο Οβάλ Γραφείο στις 28 Φεβρουαρίου.
Και το θέατρο πίσω από την παράδοση της επιστολής από τον Στάρμερ στον Τραμπ σχεδιάστηκε για να ενισχύσει δύο αντιλήψεις. Πρώτον, ότι ο Βασιλιάς συνεχίζει να θεωρεί τις ΗΠΑ αγαπητό και έμπιστο φίλο. Δεύτερον, και ίσως πιο σημαντικά, ότι ο Πρωθυπουργός Στάρμερ ήταν ο αγγελιοφόρος, όχι ο συνάδελφος.
Μερικοί Βρετανοί δημοσιογράφοι αστειεύτηκαν ότι η συνάντηση του Στάρμερ με τον Τραμπ στις 27 Φεβρουαρίου ήταν «επίσκεψη στον Βασιλιά». Προφανώς, ο Τραμπ δεν είναι μονάρχης ούτε ο Έλβις Πρίσλεϊ. Αλλά στη διπλωματική σκακιέρα μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας, ο Βασιλιάς Κάρολος Β’ και ο Τραμπ είναι ίσοι ως αρχηγοί κρατών, ενώ ο Στάρμερ είναι ένας κατώτερος αρχηγός κυβέρνησης. Ενώ η πρώτη πρόταση της επιστολής δεν είναι πλήρως ορατή, ο Βασιλιάς ευχαριστεί ξεκάθαρα τον Τραμπ για τη δεκτικότητά του απέναντι στον Βρετανό Πρωθυπουργό — δηλαδή, τον δικό του αρχηγό κυβέρνησης — τόσο σύντομα μετά την ορκωμοσία.
Δεν πιστεύω ότι αυτές οι εικόνες δεν παρατηρήθηκαν από τον Πρόεδρο. Ο εργατικός Πρωθυπουργός άρχισε άσχημα με τον Τραμπ. Η επιστολή του Βασιλιά φέρνει τους ενήλικες πίσω στη συζήτηση με τρόπο που βοηθά τη Βρετανία να επιδιορθώσει μέρος της ζημιάς.
Προσκαλώντας τον Τραμπ στη Βρετανία, με όλη τη διογκωμένη τελετουργία που μόνο η Βρετανία προσφέρει, η κυβέρνηση θέλει να επαναπροσδιορίσει την εμπορική και επενδυτική της σχέση με τις ΗΠΑ. Καθώς η Ευρώπη και η Αμερική κρέμονται στην άκρη εμπορικού πολέμου, η Βρετανία επιθυμεί μια ανοιχτή εμπορική σχέση που αποφεύγει δασμούς και δίνει ώθηση στην οικονομία μετά το Brexit.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βρετανίας, με 15,7% των εξαγωγών, και το εμπόριο αγαθών είναι ισορροπημένο, με ελαφρά πλεονάζουσα ισορροπία υπέρ της Βρετανίας (2,5 δισ. λίρες το 2023). Αυτό ίσως εξηγεί γιατί η Βρετανία δεν είναι τόσο στο στόχαστρο των αμερικανικών δασμών όσο η ΕΕ, που ο Τραμπ είπε ότι «εκμεταλλεύεται τις ΗΠΑ» με πλεόνασμα εμπορίου αγαθών 300 δισ. δολαρίων.
Αφού ο Ομπάμα δήλωσε ότι η Βρετανία θα έπρεπε να «παραμείνει στο τέλος της ουράς» σε εμπορικές συζητήσεις μετά το Brexit, οι διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Μπάιντεν δεν είχαν προτεραιότητα. Αυτή η συμφωνία έχει γίνει τώρα κορυφαία προτεραιότητα για τη Βρετανία. Και ο Στάρμερ κατάλαβε ότι δεν μπορεί να τα έχει όλα: δεν μπορεί να επικρίνει τον Τραμπ για την Ουκρανία, να υποστηρίζει τον Ζελένσκι και να ωθεί την Ευρώπη σε πολεμική πορεία, ενώ ταυτόχρονα να κλείνει μια επικερδή εμπορική συμφωνία και να αποφεύγει δασμούς.
Έτσι, αποφάσισε σιωπηλά να εγκαταλείψει τον Ζελένσκι και να στηρίξει τα σχέδια ειρήνης του Τραμπ.
Μετά την καταστροφική συνάντηση του Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο στις 28 Φεβρουαρίου, η Ντάουνινγκ 10 εξέδωσε ανακοίνωση ότι ο Στάρμερ μίλησε με τους προέδρους των ΗΠΑ και της Ουκρανίας. Αν και εξέφρασε την «ακλόνητη στήριξη» της Βρετανίας προς την Ουκρανία, δεν τάχθηκε με τον Ζελένσκι στη διαφωνία. Έχοντας ταξιδέψει στην Ουάσινγκτον για να μην προκαλέσει προσβολή στον Τραμπ, οι πιθανότητες είναι πολύ υψηλές για να ανεβεί τώρα ο Στάρμερ στο τραίνο της αποκλειστικής υποστήριξης του Ζελένσκι.
Ο Στάρμερ τοποθετείται τώρα ως η γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, και έχει δηλώσει ότι, μαζί με τον Μακρόν, θα αναπτύξει ιδέες για ειρήνη στην Ουκρανία προς υποβολή στον Τραμπ. Αυτό αντιπροσωπεύει μια σημαντική στροφή στη βρετανική θέση, αναγνωρίζοντας την αμερικανική ηγεσία στην επίτευξη ειρήνης, αντί να συνωθεί την Ευρώπη εναντίον αλλαγής πολιτικής. Το Σύνοδος Λάνκαστερ Χάους με ηγέτες της ΕΕ στις 2 Μαρτίου, όπου παρευρέθηκε ο Ζελένσκι, ήταν ένα σημάδι ότι η Βρετανία αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στην πολιτική για την Ουκρανία.
Τουλάχιστον, δείχνει ότι η Βρετανία αναγνωρίζει τα οφέλη μιας ισχυρότερης εμπορικής σχέσης με τις ΗΠΑ, αντί να επιμένει σε έναν χαμένο πόλεμο στην Ουκρανία. Οι Βρετανοί φαίνεται τελικά να γίνονται ρεαλιστές.
από τον Ian Proud
