Ο «πονοκέφαλος» της Τουρκίας στην Ιντλίμπ

Ως κύριος υποστηρικτής της αντιπολίτευσης της Συρίας, η Τουρκία είναι σήμερα επιφορτισμένη με ένα επικίνδυνο καθήκον: θα πρέπει να αφοπλίσει τους αντάρτες συμμάχους της στην επαρχία Ιντλίμπ, στη βάση της νέας συμφωνίας με τη Ρωσία, αλλά και να εξαλείψει τους σκληροπυρηνικούς τζιχαντιστές.

Εάν δεν συμβεί αυτό, ο στρατός του Ασαντ με τη βοήθεια των ρώσων συμμάχων απειλεί με μια ολοκληρωτική επίθεση, μια μάχη που οι οργανώσεις αρωγής αναφέρουν ότι θα είναι η πιο καταστροφική ολόκληρου του επταετούς πολέμου. Το κόστος για την ίδια την Τουρκία θα είναι τεράστιο.Ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν και ο ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτινανακοίνωσαν στις 17 Σεπτεμβρίου ένα πλάνο για να αποτραπεί μια νέα αιματοχυσία, το οποίο μεταξύ άλλων δίνει περισσότερο χρόνο τόσο στην Τουρκία για να πείσει τους πληρεξούσιούς της να αφοπλιστούν όσο και στους διπλωμάτες και στους πολιτικούς για να προλάβουν άσχημες εξελίξεις. Υπό τη συμφωνία αυτή, τουρκικά και ρωσικά στρατεύματα θα περιπολούν σε μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη πλάτους περίπου 20 χλμ. στα συροτουρκικά σύνορα, ώστε βαρέα όπλα και εξτρεμιστές να αποχωρήσουν ενώ πιθανά να δοθούν οι αυτοκινητόδρομοι πίσω στην κυκλοφορία.

Αβέβαιη η μοίρα της Ιντλίμπ

Οι περίπου 3.000.000 κάτοικοι της επαρχίας μπορεί να νιώθουν κάποια ανακούφιση, όμως η μοίρα της Ιντλίμπ παραμένει αβέβαιη. Αντιπροσωπεύει το τελευταίο προπύργιο της αντιπολίτευσης έπειτα από σχεδόν οκτώ χρόνια εμφυλίου και το διακύβευμα για την Τουρκία είναι μεγάλο λόγω των συνόρων και στρατιωτών που διατηρεί στην περιοχή.

«Τα συμφέροντα της Τουρκίας εμπλέκονται στην Ιντλίμπ με τρόπο που καθιστά τη χώρα εξαιρετικά ευάλωτη» αναφέρει ο Σαμ Χέλερ, αναλυτής της ΜΚΟ International Crisis Group με έδρα τη Βηρυτό, στην εφημερίδα «Washington Post», ενώ προσθέτει: «Βοηθώντας την επαρχία Ιντλίμπ να παραμείνει στα χέρια της αντιπολίτευσης, η Αγκυρα εξασφαλίζει την εδραίωσή της στις διαπραγματεύσεις σε ό,τι αφορά το πολιτικό μέλλον της Συρίας». Ταυτόχρονα η παρουσία της στην επαρχία υποχρεώνει τη Ρωσία, που είναι η κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη επί του συριακού εδάφους, να δώσει βάση στα συμφέροντα της Αγκυρας.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Χέλερ, την ίδια ώρα η Τουρκία είναι επικίνδυνα εκτεθειμένη και «θα υπάρξουν πραγματικά καταστροφικές συνέπειες σε περίπτωση που η επαρχία Ιντλίμπ καταρρεύσει». Μια ένοπλη σύρραξη θα προκαλούσε ένα προσφυγικό τσουνάμι προς τα σύνορα και συνεπώς μια άνευ προηγουμένου πολιτική και κοινωνική αναταραχή στη γείτονα.

«Ηδη περισσότεροι από 3.000.000 σύροι πρόσφυγες ζουν στην Τουρκία, ενώ ένα από τα ελάχιστα ζητήματα που ενώνουν τους περισσότερους Τούρκους είναι η εναντίωσή τους στους σύρους πρόσφυγες» υποστηρίζει ο Σονέρ Καγκαπτάι, συγγραφέας του βιβλίου «Ο Νέος Σουλτάνος Ερντογάν και η κρίση της σύγχρονης Τουρκίας».

Αντίποινα τζιχαντιστών

Επιπλέον η Αγκυρα ανησυχεί πως μέσα σε μια νέα μαζική εισροή εκτοπισμένων Σύρων θα μπορούσαν να διεισδύσουν σκληροπυρηνικοί τζιχαντιστές, καθιστώντας πόλεις και χωριά στην Τουρκία αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη ευάλωτα σε ενδεχόμενες τρομοκρατικές επιθέσεις: «Ο κίνδυνος από ένοπλες ριζοσπαστικές ομάδες που αντιτίθενται στις προσπάθειες διαμεσολάβησης της Αγκυρας και θα θελήσουν ίσως να τιμωρήσουν την Τουρκία εξαπολύοντας τρομοκρατικές επιθέσεις στο έδαφός της είναι ορατός» υποστηρίζει ο Μετίν Γκουρτσάν, πρώην στρατιωτικός σύμβουλος, σε άρθρο γνώμης στο Al Monitor.

Για πολλούς πρόκειται για μια δύσκολη και μη ρεαλιστική προθεσμία: να αποσύρει η Αγκυρα τους αντάρτες και να πείσει τις ένοπλες ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα να εγκαταλείψουν τον αγώνα. Το έγγραφο που υπογράφουν Πούτιν και Ερντογάν επιβάλλει προθεσμία ως τις 10 Οκτωβρίου για απομάκρυνση από την περιοχή όλων των βαρέων όπλων, συμπεριλαμβανομένων των τανκ, των όλμων και των πυροβολικών συστημάτων, και ως τις 15 Οκτωβρίου για την απομάκρυνση όλων των τρομοκρατικών ομάδων.

Οι τζιχαντιστές από το Ιντλίμπ πού θα πάνε; Τι θα κάνουν; Θα ενσωματωθούν στη συριακή κοινωνία; Θα αρνηθούν να εγκαταλείψουν τα όπλα και τις θέσεις τους ή θα αντισταθούν στους τούρκους στρατιώτες;

Με δεδομένο τον τεράστιο αριθμό τους, το επίπεδο συναγερμού είναι υψηλό. Σε κάθε περίπτωση πάντως, παρατηρητές εκτιμούν ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να παραχωρήσει τίποτε στη Ρωσία, μια και από την αρχή στήριξε τη συριακή αντιπολίτευση. Ωστόσο προσθέτουν πως γνωρίζει καλά ότι σε περίπτωση που δεν αποφευχθεί στρατιωτική επιχείρηση, ο κόσμος του Ιντλίμπ θα αναζητήσει καταφύγιο στη γείτονα και αυτό η Αγκυρα σε καμία περίπτωση δεν το επιθυμεί.

ΒΗΜΑ