Ο αρμόδιος υπουργός για τους βετεράνους του στρατού, David J. Shulkin, θα αποφασίσει “κάπου κοντά στην 1η Νοεμβρίου εάν θα προσθέσει στον κατάλογο των ιατρικών καταστάσεων στο Τμήμα Βετεράνων ασθένειες που σχετίζονται με τον Πορτοκαλί Παράγοντα (Agent Orange) ή άλλα ζιζανιοκτόνα που ψεκάστηκαν από την αμερικανική αεροπορία κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ”, δήλωσε εκπρόσωπος του τμήματος την Τρίτη
Οποιεσδήποτε ασθένειες ο Shulkin προσθέσει στον τρέχοντα κατάλογο των 14 “πιθανών ασθενειών” του Τμήματος Βετεράνων που συνδέονται με την έκθεση σε ζιζανιοκτόνα, θα έκανε πολλές ακόμα χιλιάδες βετεράνους πολέμου του Βιετνάμ να είναι επιλέξιμοι για αποζημίωση αναπηρίας (VA) και υγειονομική περίθαλψη.
Η δίκη του «Πορτοκαλί Παράγοντα» – Το μεγαλύτερο πολεμικό έγκλημα του προηγούμενου αιώνα
Το 1968, ο 18χρονος Paul Reutershan πιλοτάριζε ένα ελικόπτερο ανάμεσα στους καπνούς πάνω από τις ζούγκλες του Βιετνάμ. Ήταν η περίοδος του πολέμου του Βιετνάμ και οι αμερικανικές δυνάμεις επιστράτευσαν ένα φυτοκτόνο, το γνωστό Agent Orange (Πορτοκαλί Παράγοντας) για να απογυμνώσουν τα δάση που αποτελούσαν ορμητήρια των Βιετκόνγκ.
Από το 1962 έως το 1971, έριξαν πάνω από 50.000 τόνους του χημικού, σε μια περιοχή αντίστοιχου μεγέθους με το New Jersey. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεώρησε ότι η χημική ουσία θα άλλαζε την έκβαση του πολέμου μην υπολογίζοντας ότι με το ίδιο δηλητήριο θα «τιμωρούσε» και τους δικούς της στρατιώτες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Timeline.
Δέκα χρόνια αργότερα, ο Reutershan εμφανίστηκε στο Today Show. Ήταν ταλαιπωρημένος και υπερβολικά αδύνατος. Είχε πρόσφατα διαγνωστεί με καρκίνο σε τελικό στάδιο και υπαίτιο γι’ αυτό ήταν το φυτοκτόνο Agent Orange.
«Πέθανα στο Βιετνάμ και δεν το γνώριζα καν»
Έκανε τη σύνδεση μετά την ανάγνωση μιας άτυπης μελέτης που διεξήχθη από μία σύμβουλο διοίκησης του συνδέσμου των βετεράνων στο Σικάγο, την Maude DeVictor. Η DeVictor ξεκίνησε την έρευνα της μετά από ένα τηλεφώνημα που δέχτηκε από έναν βετεράνο, ο οποίος επίσης είχε διαγνωστεί με καρκίνο και είχε βάσιμες υποψίες ότι το Agent Orange είχε παίξει ρόλο σε αυτό.Η DeVictor έκανε έπειτα εκατοντάδες τηλεφωνήματα σε άλλους βετεράνους, επιβεβαιώνοντας πολλά από τα ίδια συμπτώματα, όπως καρκίνο μαλακών ιστών, εξανθήματα και γενετικές ανωμαλίες στα παιδιά τους. Απευθύνθηκε στους προϊσταμένους της, αλλά και σε πολιτικούς, οι οποίοι την αγνόησαν. Μέχρι να ξεκινήσει να παίρνει έκταση το θέμα, δεν επιτρεπόταν στην DeVictor να κάνει δηλώσεις στα μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, η κυβέρνηση του Βιετνάμ έκανε τις δικές της παρόμοιες μελέτες όλα αυτά τα χρόνια, που αποδεικνύουν ότι το φυτοκτόνο ήταν υπεύθυνο για τον θάνατο και τον ακρωτηριασμό 400.000 ανθρώπων κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ οι βλαβερές της παρενέργειες είναι εμφανείς ακόμη και σήμερα. Πολλά παιδιά γεννήθηκαν παραμορφωμένα ή χωρίς μάτια, ενώ ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν από διάφορα είδη καρκίνου. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ απέρριψε αυτές τις μελέτες, χαρακτηρίζοντάς τες κομμουνιστική προπαγάνδα.
Ο Reutershan ξεκίνησε μια αγωγή ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων, υποστηρίζοντας ότι τρεις χημικές εταιρείες Dow, Hercules και Diamond Shamrock γνώριζαν ότι το προϊόν περιείχε ουσίες που θα προκαλούσε καρκίνο πριν το πουλήσουν. Πέθανε λίγους μήνες μετά την κατάθεση, η οποία παρακίνησε περισσότερους από 40.000 άλλους βετεράνους, που υπέφεραν από τα ίδια συμπτώματα να κινηθούν εναντίον των χημικών εταιρειών. Ο υπουργός Εξωτερικών Henry Kissinger και ο στρατηγός William C. Westmoreland, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στο Βιετνάμ, βρίσκονταν στον κατάλογο μαρτύρων.
Οι Βιετναμέζοι, η DeVictor και ο Reutershan, παρέθεσαν στοιχεία στο δικαστήριο που έδειχναν ότι η διοξίνη, η χημική ουσία που παρήχθη στην παρασκευή του Agent Orange, ήταν παράνομη και θεωρήθηκε «η πιο τοξική ουσία του κόσμου». Από τη μεριά τους οι χημικές εταιρίες τόνισαν ότι οι καρκίνοι των μαλακών ιστών και οι γενετικές ανωμαλίες δεν οφείλονται απαραίτητα στον Agent Orange και θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί από άλλους παράγοντες.
Ωστόσο, ένα σημείωμα που ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια της δίκης αποκάλυψε ότι για τη διοξίνη αυτή είχε υπάρξει θόρυβος και στον κλάδο των χημικών εταιρειών. Το 1965 αρκετοί αντιπρόσωποι ανταγωνιστικών χημικών εταιρειών συγκεντρώθηκαν στο Midland του Μίτσιγκαν για να συζητήσουν το θέμα, που εκτιμούσαν ότι αποτελεί απειλή για τον κλάδο.
Τα στελέχη της Dow παρουσίασαν μια μελέτη που αποδείκνυε ότι η διοξίνη προκάλεσε σοβαρή ηπατική βλάβη σε κουνέλια. Μέλος της ερευνητικής ομάδας της Dow ανέφερε μάλιστα ότι ο πρόεδρος της εταιρίας, Donald Baldwin, «φοβήθηκε ότι αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να… ξεφύγει».
Δεν “ξέφυγε” όμως…
Κάτι τέτοιο όμως δε συνέβη ποτέ. Το 1984, η υπόθεση διευθετήθηκε και ίσως πρόκειται για τη μεγαλύτερη αδικοπραξία στην ιστορία του αμερικανικού έθνους. Πολλοί απογοητεύτηκαν, καθώς περίμεναν να δουν τις χημικές εταιρίες πλήρως εκτεθειμένες στην παγκόσμια σκηνή. Βετεράνοι υποστήριξαν ότι η ομάδα των δικηγόρων πήρε την τελική απόφαση, χωρίς να τους συμβουλευτεί και να τους ενημερώσει.
«Δεν έχω πια αισθήματα γι’ αυτή τη χώρα. Η γνώμη μας δε μετράει καθόλου και μας έχουν περιφρονήσει εντελώς. Οι χημικές εταιρίες αθωώθηκαν και δεν έχουν καμία ενοχή», δήλωσε ένας βετεράνος.
Από την άλλη μεριά εκπρόσωπος της Dow ανέφερε ότι «ο Agent Orange ήταν ένα ασφαλές προϊόν όταν χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο του Βιετνάμ και σήμερα συνεχίζει να είναι ένα ασφαλές προϊόν». Την ίδια χρονιά η Maude DeVictor απολύθηκε από το Τμήμα Υποθέσεων Βετεράνων.
Η έκβαση της υπόθεσης δημιούργησε πολλούς προβληματισμούς, όπως ήταν αναμενόμενο. Όπως επεσήμανε ο καθηγητής δικαίου του Yale, Peter Schuck, στο βιβλίο του «Η δίκη του Πορτοκαλί Παράγοντα», η υπόθεση απέδειξε ότι το αμερικανικό νομικό σύστημα δεν ήταν ικανό να χειρίζεται τόσο μεγάλες νομικές υποθέσεις, όπως αυτή και να κοντραριστεί με τις μεγάλες επιχειρήσεις. Το κόστος ήταν τεράστιο, τα στοιχεία αβάσιμα και ο τρόπος για να βρεθεί ο υπεύθυνος, ήταν μάλλον αδύνατος. Οι χημικές εταιρείες μπορεί να πλήρωσαν, αλλά στην πράξη θα είναι πάντα κερδισμένες.
Το γράμμα στον Ομπάμα που δεν απαντήθηκε ποτέ
Η Hoan γεννήθηκε με ένα χέρι, ενώ τις λείπουν και τα δύο πόδια. Ένα από τα χιλιάδες των θυμάτων του Agent Orange 2ης γενιάς στο Βιετνάμ.
Η Hoan έγραψε κάποια στιγμή στον Ομπάμα:
“Ήταν μια σύμπτωση που μου έδωσε την ιδέα να γράψω μια επιστολή στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ιδέα μου ήρθε μια μέρα όταν έπεσα σε ένα δημόσιο γράμμα, το οποίο είχε γράψει στις κόρες του κατά την προεκλογική του εκστρατεία. Είπε ότι είχε εισέλθει στην πολιτική για να κάνει τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος για τις κόρες του – στην πραγματικότητα για όλες τις κόρες αυτής της γης.
Έτσι σκέφτηκα ότι θα του πω: “Είμαι εδώ στο Βιετνάμ. Είμαστε πολλές κόρες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη βοήθειά σας”.
Η Hoan δεν έλαβε ποτέ απάντηση από τον Λευκό Οίκο.
“Δεν με πειράζει. Ξέρω ότι είναι πολύ απασχολημένος “, λέει η Hoan με έκρηξη ντροπαλού γέλιου, χτυπώντας το τραπέζι με τα δάχτυλα του ενός χεριού της που γεννήθηκε πριν από περίπου μερικά στο Da Lat.
Η Hoan έγραψε στον Ομπάμα. Ακόμα περιμένει απάντηση…
Η Hoan είναι μια από τους περισσότερους από 400.000 Βιετναμέζους, που έχουν επίσημα καταχωρηθεί ως θύματα δεύτερης γενιάς του Πορτοκαλί Παράγοντα στο Βιετνάμ.
Ιστορία χωρίς τέλος
Ο Πορτοκαλί Παράγοντας ήταν ο λόγος που πήγαν στο Βιετνάμ πολλοί δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο τις τελευταίες 4 ή 5 δεκαετίες.Αν και τα πρόσωπα των θυμάτων είναι διαφορετικά, οι ιστορίες είναι οι ίδιες. Η τρομακτική ιστορία συνεχίζει και συνεχίζει. Πρόσφατα, ο δανικός ανθρωπολόγος Tine Gammeltoft δημοσίευσε το βιβλίο Haunting Images, το ενοχλητικό αποτέλεσμα μιας σπουδαίας μελέτης μεταξύ των εγκύων βιετναμέζων γυναικών και του πανεθνικού φόβου να αποκτήσουν παιδιά με γενετικά ελαττώματα λόγω έκθεσης στον Agent Orange.
Η Hoan μοιράζεται ένα δωμάτιο με άλλα θύματα στο νοσοκομείο To Do στο Χο Τσι Μινχ
Ατιμωρησία: Ενός κακού δοθέντος, μύρια έπονται
Με την “ήπια” δίκη των χημικών εταιρειών ξέφυγαν από την παγκόσμια δικαιοσύνη και οι ΗΠΑ. Η υπερδύναμη που θέλει να ρυθμίζει τις απανταχού χώρες ως υπέρ-δημοκρατική και δίκαιη. Ελέγχει το ΝΑΤΟ και τον ΟΗΕ, συνεχίζει ακάθεκτη την επιθετική της πολεμική πολιτική, σπαταλάει εκατομμύρια χρήματα φορολογουμένων για εξοπλισμούς και στρατιωτική βοήθεια στο Ισραήλ. Και στο τέλος… της δίνεται και Νόμπελ Ειρήνης!
Μετά από παραπάνω από 4 δεκαετίες σκέφτεται να αποζημιώσει όσους βετεράνους έχουν εναπομείνει εν ζωή για το έγκλημα που δήθεν διέπραξε εν αγνοία και ποτέ δεν αναγνώρισε επίσημα. Τόσο τους πήρε για τα δικά τους παιδιά, πόσο αλήθεια να τους πάρει να σκεφτούν των άλλων;
Όταν έχει ήδη διαπραχθεί ένα τέτοιο έγκλημα χωρίς συνέπειες, ας αναρωτηθεί ο καθένας πόσο δύσκολο τους είναι αυτό το έγκλημα, σε “παραλλαγή” να μπορεί να συνεχίζεται, με άλλη δικαιολογία και άλλες σκοπιμότητες;
Πόσο δύσκολο συνειδησιακά γι’ αυτούς είναι να συνεχίζουν να πετούν αεροπλάνα ψεκάζοντας με χημικά, άλλου είδους χημικά, για να ιονίζεται η ατμόσφαιρα και να λειτουργούν οι απανταχού στρατιωτικοί τους εξοπλισμοί και ραντάρ; Πόσο εύκολο γι’ αυτούς είναι να το καλύπτουν όλο αυτό με μια μυστικότητα που έχει “διαρροές” και δίνει άλλοθι ότι γίνεται για το καλό μας, ως δήθεν μέρος κρυφών προγραμμάτων Γεωμηχανικής για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής;
Απλά… σκεφθείτε το…
