Γράφει ο Καθηγητής Γκλεν Ντίζεν
Ο Χάραλντ Κουγιάτ, ένας απόστρατος Γερμανός στρατηγός τεσσάρων αστέρων, πρώην Αρχηγός του Επιτελείου της Μπούντεσβερ και πρώην Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, υποστηρίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει παραταθεί από μια σειρά ψευδών δυτικών αφηγήσεων: Ότι η εισβολή της Ρωσίας ήταν απρόκλητη, ότι η Μόσχα σκόπευε να κατακτήσει ολόκληρη την Ουκρανία, ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επιτύχει στρατιωτική νίκη, ότι η Ρωσία δεν ήταν πρόθυμη να διαπραγματευτεί και ότι η συνεχιζόμενη δυτική στρατιωτική βοήθεια θα άλλαζε τελικά τη στρατηγική ισορροπία. Αυτές οι υποθέσεις έχουν εμποδίσει τις διπλωματικές λύσεις, έχουν συμβάλει στην καταστροφή της Ουκρανίας και έχουν φέρει την Ευρώπη επικίνδυνα κοντά σε μια άμεση αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Αυτό το άρθρο περιγράφει τα επιχειρήματα που ανέπτυξε ο στρατηγός Κουγιάτ σε ένα podcast πέρυσι, με τον σύνδεσμο παρακάτω.
Η Κατάρρευση των Σχέσεων ΝΑΤΟ-Ρωσίας
Οι σχέσεις μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας βελτιώθηκαν αρχικά σημαντικά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η Μόσχα επιδίωξε στενότερη συνεργασία και μηχανισμοί όπως η Ιδρυτική Πράξη ΝΑΤΟ-Ρωσίας και το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας καθιέρωσαν τακτικό πολιτικό και στρατιωτικό διάλογο.
Δύο εξελίξεις έβλαψαν ριζικά αυτή τη σχέση. Το 2002, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρθηκαν από τη Συνθήκη για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους, υπονομεύοντας ένα ουσιαστικό στοιχείο της πυρηνικής στρατηγικής σταθερότητας. Η Ρωσία ερμήνευσε την απόφαση ως μια αμερικανική προσπάθεια να εδραιώσει στρατηγική υπεροχή.
Το δεύτερο σημείο καμπής ήρθε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι το 2008, όταν η Ουάσιγκτον πίεσε την Ουκρανία και τη Γεωργία να γίνουν μέλη.
Οι δύο κύριοι στρατηγικοί στόχοι της Ρωσίας ήταν σταθερά η αποφυγή στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Ως εκ τούτου, η Μόσχα επιδίωξε μια ρύθμιση ασφαλείας που θα εμπόδιζε τις συγκρούσεις κατά μήκος των συνόρων της να κλιμακωθούν σε άμεση αντιπαράθεση. Η επέκταση του ΝΑΤΟ επικεντρώθηκε ολοένα και περισσότερο σε αυτό το πρόβλημα στην Ουκρανία.
Η Ψευδής Αφήγηση ενός Απρόκλητου Πολέμου
Ο ισχυρισμός ότι η εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022 ήταν απρόκλητη αγνοεί τα προηγούμενα οκτώ χρόνια.
Η ανατροπή του δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, το 2014 ακολουθήθηκε από εμφύλιο πόλεμο στην Ανατολική Ουκρανία και αυστηρούς περιορισμούς στα πολιτικά δικαιώματα του ρωσόφωνου πληθυσμού της.
Η συμφωνία Μινσκ II του 2015 είχε ως στόχο την επίλυση αυτής της σύγκρουσης, παρέχοντας στο Ντονμπάς ειδικό συνταγματικό καθεστώς, προστατεύοντας τη ρωσική γλώσσα και τον πολιτισμό εντός της Ουκρανίας.
Η Ουκρανία δεν εφάρμοσε ποτέ αυτές τις συνταγματικές διατάξεις. Αντίθετα, οι ένοπλες δυνάμεις της εκσυγχρονίστηκαν, επεκτάθηκαν και επανεξοπλίστηκαν με τη βοήθεια της Δύσης.
Οι μεταγενέστερες δηλώσεις της Άνγκελα Μέρκελ και του Φρανσουά Ολάντ υπέδειξαν ότι η διαδικασία του Μινσκ είχε ως στόχο να κερδίσει χρόνο για τον επανεξοπλισμό της Ουκρανίας αντί να επιλύσει τη σύγκρουση. Αυτό αποτελούσε σαφή πράξη εξαπάτησης.
Τον Δεκέμβριο του 2021, η Ρωσία πρότεινε συμφωνίες ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Αυτές οι προσπάθειες απέτυχαν και η κατάσταση ασφαλείας επιδεινώθηκε σε πόλεμο.
Ο Ψευδής Ισχυρισμός ότι η Ρωσία Σκόπευε να Κατακτήσει την Ουκρανία
Μια άλλη κεντρική παρανόηση είναι ότι η Ρωσία ξεκίνησε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο για να καταλάβει ολόκληρο το ουκρανικό κράτος.
Περίπου 170.000 Ρώσοι στρατιώτες εισήλθαν στην Ουκρανία εναντίον ενός στρατού άνω των 400.000 στρατιωτών που είχαν λάβει εκτεταμένη δυτική εκπαίδευση και εξοπλισμό. Η Ρωσική δύναμη ήταν ανεπαρκής για να κατακτήσει και να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα.
Ο αρχικός στόχος ήταν πιο πιθανό να ανατραπεί η ουκρανική κυβέρνηση και να εγκατασταθεί μια φιλορωσική ηγεσία, ενδεχομένως υπό τον Βίκτορ Μεντβέντσουκ.
Όταν αυτό απέτυχε, οι στόχοι της Ρωσίας άλλαξαν. Στη συνέχεια, η Μόσχα επεδίωξε τον έλεγχο του Ντόνετσκ, του Λουχάνσκ, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας εντός των προηγούμενων διοικητικών ορίων τους, παράλληλα με μια ευρύτερη ρύθμιση ασφαλείας που θα διασφάλιζε ότι η Ουκρανία δεν θα γινόταν πλατφόρμα για τις στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Πώς η Δύση Υπονόμευσε τις Ειρηνευτικές Διαπραγματεύσεις στην Κωνσταντινούπολη
Οι διαπραγματεύσεις της Κωνσταντινούπολης την άνοιξη του 2022 παρουσίασαν μια σημαντική ευκαιρία για τον τερματισμό του πολέμου.
Μέχρι τις 15 Απριλίου, και οι δύο πλευρές είχαν σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευτεί μια συμφωνία που καθιέρωνε την ουκρανική ουδετερότητα και τις διεθνείς εγγυήσεις ασφάλειας. Τα εκκρεμή ζητήματα αφορούσαν τη λειτουργία αυτών των εγγυήσεων και το επιτρεπόμενο μέγεθος και τον εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας.
Αυτές οι διαφορές επρόκειτο να επιλυθούν απευθείας μεταξύ των Προέδρων Πούτιν και Ζελένσκι.
Η ολοκλήρωση της συμφωνίας τορπιλίστηκε από τη δυτική παρέμβαση. Η επίσκεψη του Μπόρις Τζόνσον στο Κίεβο στις 9 Απριλίου ήταν ιδιαίτερα σημαντική, με τον Βρετανό πρωθυπουργό να ανακοινώνει ότι η Ουκρανία θα πρέπει να συνεχίσει να πολεμά αντί να καταλήξει σε μια διευθέτηση.
Ο στρατηγικός στόχος διατυπώθηκε στη συνέχεια από τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας: Η Ρωσία θα έπρεπε να αποδυναμωθεί πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά.
Έτσι, η Ουκρανία έγινε το πεδίο της μάχης ενός πολέμου δι’ αντιπροσώπων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο την ευθύνη καθώς άλλαζε η θέση της Ουάσιγκτον.
Η Ψεύτικη Υπόσχεση για Στρατιωτική Νίκη της Ουκρανίας
Οι δυτικές κυβερνήσεις υποστήριζαν επανειλημμένα ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να νικήσει τη Ρωσία και να ανακτήσει την Κριμαία και τα εδάφη στην Ανατολική Ουκρανία. Αυτή ήταν μια στρατηγική ψευδαίσθηση από την αρχή.
Ανώτεροι στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν τους περιορισμούς. Ο Αμερικανός στρατηγός Μαρκ Μίλεϊ αναγνώρισε ότι η Ουκρανία είχε πετύχει ό,τι μπορούσε εύλογα να πετύχει στρατιωτικά και έπρεπε να διαπραγματευτεί. Ο Ουκρανός αρχιστράτηγος Βαλέρι Ζαλούζνι εντόπισε ομοίως τεράστιες ανάγκες σε εξοπλισμό που οι δυτικές χώρες δεν ήταν σε θέση να εκπληρώσουν.
Παρ ‘όλα αυτά, κάθε νέο σύστημα όπλων παρουσιάστηκε ως ένας πιθανός παράγοντας που θα άλλαζε τα δεδομένα. Η πολιτική φόρμουλα ότι η Ουκρανία δεν πρέπει να χάσει και η Ρωσία δεν πρέπει να κερδίσει αντικατέστησε την στρατιωτική στρατηγική με ευσεβείς πόθους.
Οι συνέπειες ήταν καταστροφικές. Ευκαιρίες για να σταματήσουν οι δολοφονίες και οι καταστροφές χάθηκαν επανειλημμένα, συμπεριλαμβανομένων των κινεζικών και βραζιλιάνικων ειρηνευτικών πρωτοβουλιών και προτάσεων που υπέβαλαν Γερμανοί πολιτικοί και παράγοντες ασφαλείας.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν επικρίθηκε έντονα για την προσπάθειά του να ξεκινήσει διπλωματικές διαδικασίες. Εν τω μεταξύ, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν κατέβαλαν καμία σοβαρή ανεξάρτητη προσπάθεια για να διαπραγματευτούν μια διευθέτηση.
Ο Ψευδής Ισχυρισμός ότι η Ρωσία Αρνείται τις Διαπραγματεύσεις
Η προθυμία της Ρωσίας για διαπραγμάτευση έχει επίσης παρερμηνευτεί.
Στις συζητήσεις στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούνιο του 2025, η Μόσχα υπέβαλε υπόμνημα που περιέγραφε τις προτάσεις της για κατάπαυση του πυρός και ειρηνευτική διευθέτηση. Η Ουκρανία απέρριψε τις διαπραγματεύσεις σε αυτή τη βάση, περιορίζοντας τις συζητήσεις στις ανταλλαγές κρατουμένων και στα απαχθέντα παιδιά.
Στη συνέχεια, η Ρωσία επέμεινε ότι οποιαδήποτε προεδρική συνάντηση πρέπει να προετοιμαστεί προσεκτικά μέσω ουσιαστικών προκαταρκτικών διαπραγματεύσεων. Η Ουκρανία απαίτησε συμφωνία για εγγυήσεις ασφαλείας πριν από μια τέτοια συνάντηση.
Αυτές οι ασυμβίβαστες θέσεις δημιούργησαν ένα διπλωματικό αδιέξοδο, αλλά δεν απέδειξαν ότι η Ρωσία ήταν απρόθυμη να διαπραγματευτεί.
Ο Κίνδυνος Κλιμάκωσης και η Στρατηγική Αποτυχία της Ευρώπης
Η επιδεινούμενη στρατιωτική θέση της Ουκρανίας έχει αυξήσει τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Οι επιθέσεις εναντίον της πυρηνικής υποδομής έγκαιρης προειδοποίησης της Ρωσίας, του στόλου στρατηγικών βομβαρδιστικών και άλλων ευαίσθητων στόχων κινδυνεύουν να επεκτείνουν τον πόλεμο σε μια άμεση αντιπαράθεση μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων.
Οι ευρωπαϊκές προτάσεις που αφορούν πυραύλους Taurus, στρατεύματα του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία ή μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων θα μπορούσαν ομοίως να μετατρέψουν την έμμεση συμμετοχή σε άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Το περιστατικό με πυραύλους στην Πολωνία τον Νοέμβριο του 2022 κατέδειξε τον κίνδυνο. Ο πρώην Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα περιέγραψε στη συνέχεια την πίεση που άσκησε ο Ζελένσκι για να αποδοθεί ο ουκρανικός πύραυλος στη Ρωσία.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η επέκταση του πολέμου θα μπορούσε να αποτρέψει την μεμονωμένη στρατιωτική ήττα της Ουκρανίας μόνο με το κόστος μιας δυνητικά καταστροφικής ευρωπαϊκής σύγκρουσης.
Η συνεχιζόμενη δέσμευση της Ευρώπης για στρατιωτική νίκη αντικατοπτρίζει επίσης την απροθυμία να αναγνωρίσει τα προηγούμενα στρατηγικά της λάθη. Αντί να υποστηρίξουν τις αμερικανικές προσπάθειες για διαπραγμάτευση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τις έχουν εμποδίσει, ενώ παράλληλα αποδυναμώνουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες και οικονομίες.
Η Ειρήνη Απαιτεί μια νέα Ευρωπαϊκή Τάξη Ασφαλείας
Η στρατιωτική νίκη και η πολιτική νίκη είναι θεμελιωδώς διαφορετικές. Η Ρωσία έχει επίσης υποστεί στρατηγικές αποτυχίες, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και της μείωσης της ρωσικής επιρροής στον Νότιο Καύκασο.
Συνεπώς, η Μόσχα έχει λόγους να επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου, αν και οι εδαφικοί της στόχοι και το ζήτημα της ουδετερότητας της Ουκρανίας παραμένουν κεντρικά εμπόδια.
Το ουσιώδες καθήκον δεν είναι απλώς η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός. Είναι η εγκαθίδρυση μιας βιώσιμης ευρωπαϊκής τάξης ασφαλείας που να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ρωσίας και της Ουκρανίας, να αποτρέπει μια νέα αντιπαράθεση και να αποκαθιστά τη στρατηγική σταθερότητα μεταξύ των πυρηνικών δυνάμεων.
Η Ευρώπη πρέπει να εγκαταλείψει την ψευδαίσθηση ότι η Ρωσία μπορεί να ηττηθεί στρατιωτικά, να υποστηρίξει σοβαρές διαπραγματεύσεις και να ανοικοδομήσει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Μόνο μια διαπραγματευμένη λύση μπορεί να αποτρέψει περαιτέρω καταστροφή της Ουκρανίας και να επιτρέψει στην Ευρώπη να ανακτήσει τη γεωπολιτική της επιρροή σε έναν αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ: «Στρατηγός Χάραλντ Κουγιάτ: Ο πρώην αρχηγός του γερμανικού στρατού αποκαλύπτει τα ψέματα για τον πόλεμο στην Ουκρανία»
