Αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο σημαντικών αυξήσεων στις τιμές των τσιγάρων βρίσκονται οι Ευρωπαίοι καταναλωτές, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συζητούν σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, την αναθεώρηση της φορολογίας στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης. Τα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν ακόμη και τιμές άνω των 13 ευρώ ανά πακέτο, με την Ελλάδα να επιδιώκει μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις στο λαθρεμπόριο και στην εγχώρια αγορά.
Η συζήτηση πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του Ecofin, με την Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ να επιχειρεί να εξασφαλίσει πολιτική συμφωνία μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα, αλλά και η επέκταση του κοινού φορολογικού πλαισίου στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, στα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και σε άλλα προϊόντα νικοτίνης.
Τσιγάρα στα 13 ευρώ; Τι δείχνουν τα σενάρια
Το ενδεχόμενο ένα πακέτο τσιγάρων να φτάσει τα 13 ευρώ έχει επανέλθει στο προσκήνιο, χωρίς ωστόσο να αποτελεί ειλημμένη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), οι επιπτώσεις της φορολογικής μεταρρύθμισης στις λιανικές τιμές διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με το ύψος των φόρων που θα επιλεγούν.
Με τιμή αναφοράς τα 4,17 ευρώ ανά πακέτο, ένα από τα εξεταζόμενα σενάρια οδηγεί σε υπολογιζόμενη τιμή 13,82 ευρώ, δηλαδή αύξηση περίπου 231,5%.
Η ίδια προσομοίωση περιλαμβάνει και πολύ υψηλότερες τιμές, που σε ακραίους συνδυασμούς φορολογικών συντελεστών φτάνουν τα 27,92 ευρώ ανά πακέτο.
Το τελευταίο σενάριο αντιστοιχεί σε αύξηση 569,6%, αλλά δεν συνιστά πρόβλεψη για την πραγματική τιμή των τσιγάρων ούτε εγκεκριμένο φορολογικό μέτρο.
Η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις των κρατών-μελών, τους εθνικούς συντελεστές φορολογίας και τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές θα μετακυλιστούν στις τιμές λιανικής.
Τι ζητά η Ελλάδα από τους Ευρωπαίους υπουργούς
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να περιοριστούν οι απότομες φορολογικές επιβαρύνσεις και να προβλεφθεί μεγαλύτερη περίοδος προσαρμογής για τις χώρες που θα χρειαστεί να αυξήσουν τους συντελεστές τους.
Βασικό επιχείρημα της Αθήνας είναι ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων, εφόσον οι νόμιμες τιμές αυξηθούν απότομα.
Μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην τιμή των νόμιμων και των παράνομων προϊόντων θα μπορούσε να ενισχύσει τη ζήτηση στη μαύρη αγορά, περιορίζοντας τη νόμιμη κατανάλωση και ενδεχομένως τα προσδοκώμενα φορολογικά έσοδα.
Η ελληνική θέση δεν αφορά την πλήρη απόρριψη της αναθεώρησης, αλλά κυρίως τον ρυθμό εφαρμογής της και το ύψος των επιβαρύνσεων.
Δεν αφορούν μόνο τα συμβατικά τσιγάρα οι αλλαγές
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό ενός φορολογικού πλαισίου που δεν καλύπτει επαρκώς τις αλλαγές στην αγορά καπνού και νικοτίνης.
Εκτός από τα συμβατικά τσιγάρα, οι νέοι κανόνες αναμένεται να περιλαμβάνουν προϊόντα θέρμανσης καπνού, ηλεκτρονικά τσιγάρα και άλλες μορφές κατανάλωσης νικοτίνης.
Η Κομισιόν συνδέει την αναθεώρηση με τους στόχους δημόσιας υγείας, επιδιώκοντας να περιορίσει την κατανάλωση προϊόντων καπνού μέσα από υψηλότερους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές.
Από την άλλη πλευρά, αρκετές χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις για το ύψος των αυξήσεων, τη φορολόγηση των νέων προϊόντων και τον χρόνο εφαρμογής των αλλαγών.
Δύσκολη η συμφωνία των «27» – Ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής
Η Ιρλανδική Προεδρία έχει παρουσιάσει συμβιβαστική πρόταση, επιδιώκοντας να γεφυρώσει τις διαφωνίες πριν από τη σημερινή συνεδρίαση.
Ωστόσο, η συμφωνία παραμένει δύσκολη, καθώς οι αποφάσεις για τη φορολογία σε επίπεδο ΕΕ απαιτούν ομοφωνία στο Συμβούλιο. Επομένως, ακόμη και ένα κράτος-μέλος μπορεί να εμποδίσει την επίτευξη συμφωνίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί πριν από τη συνεδρίαση, εάν δεν υπάρξει κοινή θέση, οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και μια πολιτική συμφωνία στο Ecofin δεν θα σήμαινε αυτόματη αύξηση των τιμών από την επόμενη ημέρα.
Θα πρέπει να οριστικοποιηθεί το νομοθετικό πλαίσιο, να καθοριστούν οι μεταβατικές περίοδοι και να ενσωματωθούν οι νέοι κανόνες στις εθνικές νομοθεσίες.
