Ρητό.
«Ἡ παιδεία τῶν μὲν εὐτυχοῦντων κόσμος, τῶν δὲ δυστυχοῦντων καταφύγιον.»
— Αριστοτέλης.
Και
«Ἡ ἀμάθεια βαρύτερον φέρει κακὸν τῆς ἀγνοίας.»
(Αποδίδεται στην αρχαία ελληνική γραμματεία – η ουσία είναι ότι – η ημιμάθεια είναι πιο επικίνδυνη από την απλή άγνοια-.).
Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Π. Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).
Πριν από λίγες ημέρες, βρέθηκα ως ιστορικός περιηγητής για να καταγράψω κάποια νεώτερα στοιχεία για τον εμπλουτισμένο τόμο που ετοιμάζω για την Αχαϊα και επισκέφθηκα και καφενεία του Παναχαϊκού όρους. Εκεί ένας καλοπροαίρετος συγχωριανός μού είπε με ενθουσιασμό: «Ο γιος του τάδε έγινε καθηγητής Πανεπιστημίου. Έλα να στον γνωρίσω.»
Χαμογέλασα ευγενικά. Όμως γνώριζα ήδη ότι ο συγκεκριμένος νέος επιστήμονας είχε μόλις ολοκληρώσει το διδακτορικό του και είχε αποκτήσει τον τίτλο του διδάκτορα. Του απάντησα. Εύχομαι ειλικρινά να διαγράψει μια λαμπρή επιστημονική πορεία, ώστε στο μέλλον, να εκλεγεί και καθηγητής Πανεπιστημίου.
Άλλο όμως ο νέος διδάκτορας και άλλο ο νέος καθηγητής κι άλλο ο νέος Ακαδημαϊκός. Η σύγχυση και άγνοια αυτή δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια· είναι ένδειξη μιας βαθύτερης πνευματικής κρίσης, παιδείας, πολιτισμού, αντίληψης, γνώσης και ευρύτερης μόρφωσης, την οποία στην Ελλάδα και στην ύπαιθρο την συγχέουν.
Το ανησυχητικό δεν είναι ότι ένας απλός συμπολίτης αγνοεί την ακαδημαϊκή ιεραρχία, την πανεπιστημιακή ιεραρχία και την ιεραρχία των τίτλων σπουδών. Ανησυχητικό είναι ότι την ίδια σύγχυση αναπαράγουν πολλές φορές και κάποιοι δημοσιογράφοι, σχολιαστές και δημόσια πρόσωπα, ακόμα και δημόσιοι λειτουργοί, αλλοιώνοντας την πραγματική έννοια των πανεπιστημιακών βαθμίδων, των ακαδημαϊκών βαθμίδων, των επιστημονικών τίτλων και των διεθνών επιστημονικών διακρίσεων.
Η απόκτηση ενός διδακτορικού (PhD) σήμερα πλέον δεν αποτελεί την αφετηρία της πανεπιστημιακής καθηγητικής σταδιοδρομίας. Την αφετηρία σήμερα στον 21ο αιώνα δηλαδή για το ξεκίνημα της επιστημονικής καριέρας αποτελεί ο Μεταδιδακτορικός τίτλος (Post-Doc), απαραίτητος για υποψηφιότητα καθηγητή πανεπιστημίου. Μέχρι το 1982 στην Ελλάδα ήταν υποχρεωτικός και ο επιστημονικός τίτλος δηλ., το δίπλωμα Υφηγεσίας (Dr.Habil)., που σε κάποιες χώρες της κεντρικής Ευρώπης υπάρχει μέχρι και σήμερα, ως προϋπόθεση για να θέσει κάποιος υποψηφιότητα καθηγητή πανεπιστημίου, κάτι, που θεωρώ ότι πρέπει να επιστρέψει και στα ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα.
Αρκετό διάστημα κατόπιν επιστημονικών δημοσιεύσεων, γίνεται η επιλογή και εκλογή στη βαθμίδα του λέκτορα ή επίκουρου καθηγητή πανεπιστημίου Ελλάδας ή Εξωτερικού όπου απαιτεί πολυετές ερευνητικό έργο, διεθνείς δημοσιεύσεις, διδακτική εμπειρία, αξιολόγηση και επιστημονική αναγνώριση.
Μετά από την εξάντληση των πανεπιστημιακών βαθμίδων του καθηγητή, όταν ακόμη πολύ υψηλότερη και σπανιότερη είναι η εκλογή σε κάποια Ακαδημία των Επιστημών, η οποία δεν αποτελεί πανεπιστημιακό διοικητικό αξίωμα, αλλά κορυφαία διεθνή ύψιστη τιμητική διάκριση, για τη συνολική προσφορά στην επιστήμη, στην παιδεία, στα γράμματα, στον πολιτισμό.
Η σημερινή άγνοια και ισοπέδωση των εννοιών της ιεραρχίας αυτής δεν τιμά κανέναν και τίποτα. Ούτε τον νέο διδάκτορα, ούτε τον νέο Μεταδιδάκτορα, ούτε τον νέο ή και καταξιωμένο καθηγητή, ούτε τον νέο ή και παλιό ακαδημαϊκό Ακαδημίας των Επιστημών που επί δεκαετίες ως καθηγητής κρίθηκε από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και αναγνωρίστηκε για το έργο του.
Σε μια εποχή του 21ου αιώνα όπου όλοι αυτοαποκαλούνται «ειδικοί» και οι τίτλοι πανεπιστημιακοί ή και ακαδημαϊκοί χρησιμοποιούνται χωρίς τη γνώση του αληθινού περιεχομένου τους, η επιστημονική αλήθεια οφείλει να αποκατασταθεί. Η μισή Ελλάδα ακούει στο όνομα Πρόεδρος κι αυτό κάποιοι το θεωρούν εξουσία τιμής, δεν αναλογίζονται ότι όλες οι Διοικητικές θέσεις έχουν επιφέρει μικρά ή μεγάλα ατοπήματα και αδικίες. Και βάζουν τον Ακαδημαϊκό Ακαδημιών τών Επιστημών σε τελευταία θέση, γι αυτό και οι Ακαδημαϊκοί, αποφεύγουν δημόσιες παρουσίες, όταν ούτε και κάποιοι δημοσιογράφοι από άγνοια δεν σέβονται το πρωτόκολλο τιμής. Όπως το έχει βιώσει και ο γράφων.
Η επιστήμη έχει θεσμούς, κανόνες, ιεραρχία και δικά της αξιοκρατικά κριτήρια. Το ότι γίνονται αδικίες σε κρίσεις καθηγητών, σίγουρα γίνονται. Όμως, η αριστεία στην επιστήμη δεν είναι προϊόν των δημοσίων σχέσεων, ούτε προϊόν πολιτικής, ούτε εξέλιξη διοικητικών υπαλλήλων, ούτε στρατιωτικών βαθμών με την αρχαιότητα, ούτε εξέλιξη δικαστικών, εισαγγελικών και διπλωματικών βαθμών με αρχαιότητα, ούτε βαθμοί της λαϊκής εντύπωσης· αλλά είναι το αυστηρό αποτέλεσμα μιας ολόκληρης ζωής (δια βίου μάθησης) αφιερωμένης στη γνώση, στην έρευνα και στη διεθνή επιστημονική αναγνώριση. Το ότι κάποιοι δάσκαλοι ή καθηγητές γίνονται αρνητικές εξαιρέσεις δεν σημαίνει ότι καταργείται η αξία του έντιμου καθηγητή. Οι Ακαδημαϊκοί δεν ασχολούνται με το διδακτικό, αλλά κυρίως με το επιστημονικό, ερευνητικό και καθοδηγητικό έργο των καθηγητών, ως καθηγητές των καθηγητών.
Ας μάθουμε, λοιπόν, να χρησιμοποιούμε σωστά τις έννοιες και στην Ελλάδα, αλλιώς ενυπάρχει ο κίνδυνος της μείωσης και της προσβολής στην προσωπικότητα, που και ποινικά τιμωρείται. Διότι στο εξωτερικό υπάρχει γνώση και σαφή έννοια αυτών των επιστημονικών βαθμίδων της ιεραρχίας. Όταν λες στο εξωτερικό είσαι Ακαδημαϊκός της τάξης, τάδε και τάδε, το πρωτόκολλο τιμής, σε πολλές χώρες σε βάζει αμέσως μετά τον πρωθυπουργό, σε άλλες χώρες μετά τον υπουργό Παιδείας και σε κάθε περίπτωση πριν από τον Πρύτανη Πανεπιστημίου, διότι η θέση του πρύτανη είναι μεν η ανώτατη διοικητική βαθμίδα, αλλά Όχι Ακαδημαϊκή βαθμίδα. Η κάθε Ακαδημία τών Επιστημών είναι ανώτερη από τα Πανεπιστήμια.
Σήμερα η άγνοια διορθώνεται με τη γνώση και την καλή προαίρεση. Η ημιμάθεια, όμως, όταν συνοδεύεται από βεβαιότητα, από ισχυρογνωμοσύνη, από ύβρη, γίνεται πολύ μα πολύ επικίνδυνη. Και μια κοινωνία που θέλει να προαχθεί με γνώση, με φιλοτιμία, με παιδεία, με πολιτισμό, και δεν μπορεί να διακρίνει τον διδάκτορα, τον Μεταδιδακτορα, από τον καθηγητή και τον καθηγητή από τον ακαδημαϊκό, κινδυνεύει να χάσει το μέτρο της πραγματικής αριστείας, της προόδου, της γνώσης, της παιδείας και γίνεται ρεζίλι στους ξένους επιστήμονες και στη κοινωνία.
Η σωστή παιδεία αρχίζει από την ακρίβεια των εννοιών, από τον σεβασμό στην ιεραρχία των ακαδημαϊκών τίτλων των Ακαδημιών των Επιστημών. Και ο αληθινός σεβασμός προς την επιστήμη αρχίζει από τον σεβασμό προς εκείνους τους ανθρώπους που ως διεθνείς προσωπικότητες, με κόπο και συνέπεια, επί σειρά ετών μίας ολόκληρης ζωής θέλησαν και υπηρέτησαν με τη γνώση, σε όλη τους τη ζωή, τον άνθρωπο, τις αξίες, τους θεσμούς, τα ιδανικά της πατρίδας και προέβαλλαν την πατρίδα στα πέρατα του κόσμου, προβάλλοντας και δοξάζοντας την Ελλάδα μας παντού, ως άτυποι πρεσβευτές, ως άμισθοι πρέσβεις, ως προσωπικότητες διεθνούς κύρους παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τα ως άνω (ως συνηθίζουν κι άλλα κράτη στο εξωτερικό) το ελληνικό κράτος θα έπρεπε να ενεργοποιήσει τους δύο σχετικούς νόμους και να διορίζει για μια διετία, ως ορίζει ο ελληνικός νόμος, τέτοιες προσωπικότητες, ως Πρέσβεις της Ελλάδος σε όλο τον κόσμο, γιατί αυτοί οι Ακαδημαϊκοί είτε ως διορισμένοι πρέσβεις, είτε ως άμισθοι πρεσβευτές, αυτοί δηλαδή προβιβάζουν την πατρίδα μας σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, στον ύψιστο δυνατό βαθμό που μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη γνώση, η παιδεία, τα γράμματα και ο πολιτισμός. Δυστυχώς όταν τα μικρό-κομματικά και μικρο-πολιτικά και η μικρόνια, εμπλέκονται με τη διεθνή επιστημονική προβολή της χώρας μας, ζημιώνεται το μέλλον της Νέας Γενιάς σε όλη τη χώρα και σε όλο το λαό της. Ας προβληματιστούμε, όσο καιρό μας αφήνουν οι διεθνείς Ελίτ να ανασάνουμε και αγωνιστούμε ως Έθνος και ο Λαός.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade.
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen.
Post-Doc in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology,
Degree of History/Philology, Degree of Music.
Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE. Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain.
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA.
Member Club of Rome – SC.
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
