Γράφει ο Omid Souresrafil MBBS PhD FHRS
Ο Στρατός των ΗΠΑ βρίσκεται σε κρίση. Όχι σε εκείνη την ευγενική, διαχειρίσιμη κρίση που οδηγεί σε έναν ακόμη γύρο ακροάσεων στη Γερουσία, σε μια ακόμη γυαλιστερή παρουσίαση PowerPoint και σε ένα ακόμη επίπεδο γραφειοκρατικών επιτροπών. Αλλά διέρχεται μια πραγματική σοβαρή κρίση. Μια κρίση του είδους που γίνεται αναμφισβήτητη μόνο όταν ξεκινήσουν οι πυροβολισμοί εναντίον ενός αντιπάλου που μπορεί να αντεπιτεθεί με σύγχρονα όπλα, μαζικότητα και ικανότητα.
Κοιτάξτε πέρα από τις διαφημίσεις στρατολόγησης και τις ατέλειωτες συζητήσεις για «μετασχηματισμό». Η μαχητική δύναμη του Στρατού έχει συστηματικά υποβαθμιστεί & υπονομευθεί από τους ίδιους τους ανθρώπους που είναι επιφορτισμένοι με τη διατήρησή της. Οι ανώτεροι στρατηγοί έχουν περάσει δεκαετίες προστατεύοντας τα θεσμικά τους προνόμια, τα προτιμώμενα οργανογράμματά τους και τις άνετες σχέσεις «περιστρεφόμενης πόρτας» τους με την αμυντική βιομηχανία. Το αποτέλεσμα είναι μια δύναμη που είναι πολύ μικρή για τις αποστολές που της ανατίθενται, πολύ διασκορπισμένη για να συγκεντρώσει τη μαχητική της δύναμη όταν χρειάζεται, και πολύ προσκολλημένη στις δομές και τις νοοτροπίες του Ψυχρού Πολέμου για να επιβιώσει από την πρώτη σοβαρή μάχη του επόμενου μεγάλου πολέμου.
Ο Συνταγματάρχης Ντάγκλας ΜακΓκρέγκορ, βετεράνος μάχης, κάτοχος διδακτορικού τίτλου και ένας από τους λίγους αξιωματικούς που εξακολουθούν να είναι πρόθυμοι να μιλήσουν χωρίς το συνηθισμένο θεσμικό φίλτρο, καταγράφει & τεκμηριώνει αυτή την παρακμή εδώ και χρόνια. Τα προβλήματα του Στρατού δεν είναι πρωτίστως οικονομικά. Χρόνο με το χρόνο, το Κογκρέσο έχει διοχετεύσει χρήματα στον Στρατό σε επίπεδα που επισκιάζουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς των περισσότερων πιθανών αντιπάλων μαζί.
Οι αποτυχίες στον εκσυγχρονισμό και την ετοιμότητα πηγάζουν από κάτι βαθύτερο και πιο διαβρωτικό: μια φανατική αντίσταση σε θεμελιώδεις οργανωτικές μεταρρυθμίσεις και μια πεισματική άρνηση να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο πολεμά στην πραγματικότητα ο Στρατός.
Οι Στρατηγοί Προτιμούν την Άνεση από τη Μαχητική Ισχύ
Οι πολιτικοί ηγέτες συχνά υποθέτουν ότι οι στρατηγοί τεσσάρων αστέρων είναι αδίστακτοι όταν πρόκειται για την απόρριψη παρωχημένων τακτικών, οργανώσεων και εξοπλισμού. Η ιστορία δείχνει το αντίθετο. Ο ίδιος θεσμός που μπήκε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο προσκολλημένος ακόμα σε συντάγματα ιππικού πολύ καιρό αφότου οι γερμανικές τεθωρακισμένες μονάδες είχαν κατακλύσει το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, είναι ο ίδιος θεσμός που σήμερα προσκολλάται στις Μαχητικές Ομάδες Ταξιαρχίας (Brigade Combat Teams), οι οποίες έχουν βελτιστοποιηθεί για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.
Αυτοί οι στρατηγοί είναι αδίστακτοι μόνο για ένα πράγμα: την καταστολή της καινοτομίας εντός του τακτικού Στρατού που απειλεί το status quo. Οι ιδέες που θα επέφεραν πραγματική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης των στρατιωτικών σχηματισμών, στον τρόπο μάχης τους και στο ποιος τους διοικεί, θάβονται σιωπηλά, ανακατανέμονται ή στερούνται πόρων. Δισεκατομμύρια δολάρια, ωστόσο, ρέουν ελεύθερα σε μη δοκιμασμένες τεχνολογίες που υπόσχονται επαναστατικές δυνατότητες κάποια στιγμή στο μακρινό μέλλον, ή σε ατελείωτες αναβαθμίσεις πλατφορμών που σχεδιάστηκαν στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Το Κογκρέσο σπάνια διατυπώνει σοβαρές αντιρρήσεις. Τα χρήματα συνεχίζουν να ρέουν απρόσκοπτα & χωρίς σοβαρούς ενδοιασμούς. Η δομή του στρατού παραμένει η ίδια εδώ και δεκαετίες. Οι σταδιοδρομίες των αξιωματικών καριέρας προστατεύονται.
Δεν πρόκειται για αφηρημένη θεσμική κριτική. Είναι η βιωμένη πραγματικότητα ενός σώματος αξιωματικών που έχει περάσει δύο δεκαετίες εστιάζοντας στην καταπολέμηση των εξεγέρσεων, σε πειράματα σε πειράματα οικοδόμησης εθνών και σε αποστολές «παρουσίας» & προβολής ισχύος, ενώ ο χαρακτήρας του πολέμου υψηλής έντασης άλλαζε γύρω του. Οι δεξιότητες, τα ένστικτα και η οργανωτική μνήμη που απαιτούνται για συμβατικές μάχες μεγάλης κλίμακας εναντίον ενός ισότιμου ή σχεδόν ισότιμου αντιπάλου έχουν ατροφήσει. Αυτό που απομένει είναι μια προτίμηση για διαδικασίες, μετρήσεις, ενημερώσεις συμμόρφωσης και την εμφάνιση ετοιμότητας χωρίς ουσία.
Το Νεκροταφείο των Προμηθειών
Το ιστορικό των προμηθειών αποτελεί μνημείο αυτής της κουλτούρας επίμονης αυτοπροστασίας. Το πρόγραμμα «Future Combat Systems» («Μελλοντικά Συστήματα Μάχης») κατάπιε περίπου είκοσι δισεκατομμύρια δολάρια πριν τελικά ακυρωθεί, παράγοντας λίγο περισσότερο από πρωτότυπα οχήματα, διαφάνειες PowerPoint και μια γενιά αξιωματικών που έμαθαν ότι ο δρόμος προς την εξέλιξη περνάει από τη διαχείριση μεγάλων, ασαφώς καθορισμένων προγραμμάτων και όχι από την παροχή πραγματικής μαχητικής ισχύος στο πεδίο της μάχης. Το «Warfighter Information Network-Tactical» («Δίκτυο Πληροφοριών Μάχης – Τακτικό») ξόδεψε άλλα έξι δισεκατομμύρια, με αποτελέσματα που απέχουν πολύ από τις υποσχέσεις που δόθηκαν στο Κογκρέσο και στους στρατιώτες που υποτίθεται ότι θα βασίζονταν σε αυτό.
Δεν επρόκειτο για μεμονωμένα λάθη ή για το αποτέλεσμα μερικών ανίκανων, ανεπαρκών διαχειριστών εξοπλιστικών προγραμμάτων. Ήταν το λογικό αποτέλεσμα ενός θεσμού που επιβραβεύει την αποφυγή κινδύνου, κατανέμει την ευθύνη τόσο ευρέως ώστε κανείς να μην μπορεί να θεωρηθεί κανείς υπεύθυνος & υπόλογος, και αντιμετωπίζει την αμυντική βιομηχανία ως συνεργάτη και όχι ως προμηθευτή που πρέπει να αποφέρει αποτελέσματα. Συνεχίζουν να εμφανίζονται νέα προγράμματα με τα ίδια δομικά ελαττώματα. Τα ονόματα αλλάζουν. Το μοτίβο παραμένει το ίδιο.
Εν τω μεταξύ, ο Αμερικάνικος Στρατός συνεχίζει να επενδύει σε μεγάλο βαθμό στην αναβάθμιση παλαιών πλατφορμών, ενώ η θεμελιώδης οργάνωση της μαχητικής του δύναμης παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτη. Το αποτέλεσμα είναι μια δύναμη που φαίνεται σύγχρονη στα χαρτιά & στα λόγια και σε προσεκτικά οργανωμένες & διαχειριζόμενες ασκήσεις, αλλά παραμένει επικίνδυνα ευάλωτη στις πραγματικές απειλές που θα αντιμετώπιζε σε μια σοβαρή σύγκρουση.
Διασπορά των Δυνάμεων & η «Κούφια Δύναμη»
Σχεδόν διακόσιες χιλιάδες στρατιώτες από μια δύναμη που τα τελευταία χρόνια κυμαίνεται μεταξύ περίπου 450.000 και 475.000 εν ενεργεία στρατιωτικό προσωπικό, απασχολούνται συστηματικά στο εξωτερικό για αποστολές «εκπαίδευσης και παροχής συμβουλών», διατήρησης παρουσίας και υποστήριξης ειδικών επιχειρήσεων, διάσπαρτες σε όλη την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Η μαχητική δύναμη ενός στρατού έγκειται στους συνεκτικούς σχηματισμούς μάχης του, όχι στον συνολικό αριθμό προσωπικού ή στον αριθμό των σημαιών που υψώνονται σε μακρινές εξωτικές χώρες. Η υπερβολική διάσπαση της τακτικής δύναμης καθιστά αδύνατη τη συγκρότηση μιας επαρκούς, ισορροπημένης και αποτελεσματικής στρατιωτικής δύναμης για τις αρχικές φάσεις οποιασδήποτε πραγματικής έκτακτης ανάγκης.
Το 1932, ο στρατηγός Ντάγκλας Μακάρθουρ, τότε Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, προειδοποίησε τα μέλη της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων ότι η διασπορά του Τακτικού Στρατού σε μικρά αποσπάσματα σε ολόκληρη την ηπειρωτική επικράτεια των ΗΠΑ καθιστούσε ανέφικτη τη διάθεση μιας επαρκούς, ισορροπημένης και αποτελεσματικής στρατιωτικής δύναμης τακτικών στρατευμάτων, έτοιμης να ανταποκριθεί άμεσα στις πρώτες φάσεις μιας έκτακτης ανάγκης. Το Κογκρέσο απέρριψε το αίτημα. Ο Μακάρθουρ τελικά αποστρατεύτηκε. Δέκα χρόνια αργότερα, οι ΗΠΑ προσπαθούσαν απεγνωσμένα να καλύψουν το χαμένο έδαφος σε έναν πόλεμο για τον οποίο ο Στρατός δεν ήταν προετοιμασμένος να πολεμήσει. Ο παραλληλισμός με την σημερινή κατάσταση σήμερα δεν είναι δυσδιάκριτη, και δεν είναι καθησυχαστική.
Η ίδια θεσμική προτίμηση για παγκόσμια παρουσία έναντι της συγκεντρωμένης μαχητικής δύναμης συνεχίζει να διαμορφώνει τη στάση των δυνάμεων. Ο Αμερικάνικος Στρατός διατηρεί δεσμεύσεις και εναλλαγές που φαίνονται εντυπωσιακές στον χάρτη και ικανοποιούν διάφορες πολιτικές και συμμαχικές εκλογικές ομάδες, αλλά αφήνουν το Στρατό χωρίς τη δύναμη και τη συνοχή που απαιτούνται για συγκρούσεις υψηλής έντασης. Όταν φτάσει η ώρα της επόμενης σοβαρής έκτακτης ανάγκης, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ θα ανακαλύψουν πολύ αργά ότι η παρουσία δεν είναι το ίδιο πράγμα με την αποτελεσματική στρατιωτική δύναμη.
Εξάσκηση για Αυτοκτονία
Ας εξετάσουμε τις ασκήσεις που εξακολουθούν να διεξάγονται σαν να μην έχουν γραφτεί με αίμα και ερείπια τα διδάγματα των πρόσφατων συγκρούσεων. Οι κοινές επιχειρήσεις βίαιης εισόδου, οι οποίες προϋποθέτουν την Αμερικανική αεροδιαστημική και ναυτική υπεροχή, καθώς και τη συνολική κυριαρχία του δικτύου μάχης στην περιοχή-στόχο, εξακολουθούν να προβαρίζονται εναντίον αεροδρομίων με ελαφριά άμυνα. Ενάντια σε έναν ικανό ισότιμο ή σχεδόν ισότιμο στρατιωτικό αντίπαλο, εξοπλισμένο με πολυεπίπεδη αεράμυνα, μαζική πυραυλική και και πυραυλικό πυροβολικό, ηλεκτρονικό πόλεμο και αιωρούμενα πυρομαχικά (drones), οι ίδιες αυτές επιχειρήσεις θα κατέληγαν μέσα σε λίγα λεπτά με την εξόντωση των αλεξιπτωτιστών και των ελαφρών τροχοφόρων σχηματισμών που αναμένεται να τους ακολουθήσουν.
Οι σύμμαχοι μας της Ανατολικής Ευρώπης κατανοούν αυτή την πραγματικότητα πιο καθαρά από ό,τι φαίνεται να την κατανοούν πολλοί Αμερικανοί στρατηγοί. Οι Ρώσοι, οι Κινέζοι και οι Ιρανοί στρατηγικοί σχεδιαστές το έχουν κατανοήσει. Μόνο οι ανώτεροι αξιωματικοί του Αμερικανικού Στρατού φαίνονται πεισματικά αποφασισμένοι να προσποιούνται για το αντίθετο. Οι τετράστεροι Στρατηγοί παραμένουν παραμένουν προκολλημένοι σε μια φαντασίωση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με αερομεταφερόμενες καταλήψεις και ταχεία συγκέντρωση μαχητικής δύναμης από στρατιωτικούς σχηματισμούς που δεν μπορούν να επιβιώσουν από τα πρώτα πυρά ενός σύγχρονου πεδίου μάχης.
Η ίδια η Ομάδα Μάχης Ταξιαρχίας (BCT) αποτελεί ένα λείψανο του Ψυχρού Πολέμου, στολισμένο με νέο εξοπλισμό και νέες διαφάνειες δόγματος. Σχεδιασμένη για μια διαφορετική απειλή, ένα διαφορετικό ρυθμό και ένα διαφορετικό τεχνολογικό περιβάλλον, τώρα αναμένεται να αντιμετωπίσει αμυντικά δίκτυα αεράμυνας που μοιάζουν με ομπρέλες που μπορούν να φτάσουν βαθιά μέσα στο πεδίο της μάχης, πυρά ακριβείας μεγάλης εμβέλειας που μπορούν να χτυπήσουν περιοχές συγκέντρωσης και κόμβους εφοδιασμού (logistics), καθώς και σμήνη παμφθηνών, ακριβών drones που περιφέρονται για ώρες και επιτίθενται μόλις εμφανιστεί η ευκαιρία. Σε αυτό το περιβάλλον, η τυπική Ομάδα Μάχης Ταξιαρχίας (BCT) αντιμετωπίζει βέβαιη ήττα. Το να προσποιούμαστε για το αντίθετο δεν είναι υπεύθυνη ηγεσία. Είναι βαριά αμέλεια μεταμφιεσμένη ως παράδοση, εμπειρία και συνέχεια.
Τίποτα από όλα αυτά δεν σημαίνει ότι η χώρα χρειάζεται μια ξαναζεσταμένη & ξεφουρνισμένη εκδοχή του Στρατού του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου. Μια ακόμη απάτη μετασχηματισμού στην κλίμακα των «Μελλοντικών Συστημάτων Μάχης» — κάτι σχεδιασμένο κυρίως για να προσελκύσει χρήματα και υποστήριξη από το Κογκρέσο, χωρίς να αλλάζει τίποτα ουσιαστικό στον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικάνικος Στρατός πραγματικά πολεμά — είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Αμερική. Αυτό που χρειάζεται είναι νέες μάχιμες μονάδες, που θα κατασκευαστούν από την αρχή, από το μηδέν, για κοινή, ολοκληρωμένη, πολυεπιχειρησιακή πολεμική δράση σε ένα πεδίο μάχης πιο θανατηφόρο από οτιδήποτε έχει δει κανείς από το 1945. Πράγμα που σημαίνει: Υψηλή φονικότητα, χαμηλότερη πυκνότητα όπου είναι απαραίτητο, και πραγματική ενσωμάτωση αισθητήρων, πυρός, ελιγμών και προστασίας στο πλαίσιο μιας συνεκτικής επιχειρησιακής φιλοσοφίας. Αυτή είναι η απαίτηση. Η σημερινή ανώτατη στρατιωτική ηγεσία έχει δείξει ελάχιστο και μη διαρκές ενδιαφέρον για την ικανοποίησή της αυτών των απαραίτητων αλλαγών.
Στρατολόγηση, Πρότυπα & το Πρόβλημα της Ποιότητας
Οι δυσκολίες στη στρατολόγηση προσωπικού των τελευταίων ετών δεν αποτελούν ξεχωριστό πρόβλημα. Αποτελούν σύμπτωμα μιας βαθύτερης θεσμικής αποτυχίας. Οι νεαροί Αμερικανοί δεν σπεύδουν να ενταχθούν σε μια στρατιωτική δύναμη που φαίνεται να στερείται κατεύθυνσης & προσανατολισμού, να είναι χρόνια υπερφορτωμένη και να παρουσιάζει μια όλο και πιο πολιτικοποιημένη εσωτερική κουλτούρα. Μετά από χρόνια κατά τα οποία οι στόχοι στρατολόγησης δεν επιτεύχθηκαν κατά πολύ — συμπεριλαμβανομένης μιας έλλειψης 25% σε ένα πρόσφατο οικονομικό έτος — ο Στρατός έχει προσπαθήσει να σταθεροποιήσει τους αριθμούς μέσω μεγάλων μπόνους, προσαρμοσμένων προδιαγραφών σε ορισμένες κατηγορίες και επιθετικών εκστρατειών προώθησης (μάρκετινγκ). Ακόμη και όταν η στρατολογική υπηρεσία επιτυγχάνει τους αριθμητικούς στόχους στα χαρτιά, τα ερωτήματα σχετικά με την ποιότητα, τη φυσική ετοιμότητα και τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του προσωπικού παραμένουν θέματα που οι ανώτεροι ηγέτες προτιμούν να μην εξετάζουν πολύ προσεκτικά δημοσίως.
Μια δύναμη που αγωνίζεται να συμπληρώσει τις τάξεις της με κατάλληλους ειδικευμένους εθελοντές, ενώ ταυτόχρονα διασκορπίζει το δυναμικό που διαθέτει σε όλο τον κόσμο, είναι μια στρατιωτική δύναμη που προετοιμάζεται να χάσει την πρώτη μάχη. Στις συνθήκες του πολέμου του 21ου αιώνα, μπορεί να μην υπάρχει ούτε χρόνος ούτε στρατηγικός χώρος για δεύτερη μάχη.
Το πολιτισμικό πρόβλημα είναι βαθύτερο από το ζήτημα του αριθμού των στρατιωτών. Ένα σώμα αξιωματικών και υπαξιωματικών που πέρασε είκοσι χρόνια επικεντρωμένο στην αντιμετώπιση των εξεγέρσεων, στις επιχειρήσεις σταθεροποίησης και στις συμβουλευτικές αποστολές έχει χάσει μεγάλο μέρος της με κόπο αποκτηθείσας εμπειρογνωμοσύνης που απαιτείται για συμβατικές μάχες υψηλής έντασης. Οι ελιγμοί μεγάλης κλίμακας, η ενσωμάτωση συνδυασμένων όπλων υπό πυρά και η σκληρή υλικοτεχνική υποστήριξη των παρατεταμένων επιχειρήσεων υψηλού ρυθμού εναντίον ενός ισότιμου στρατιωτικού αντιπάλου είναι δεξιότητες που ατροφούν όταν δεν εξασκούνται και δεν τους δίνεται προτεραιότητα. Η θεσμική μνήμη ξεθωριάζει & εξασθενεί. Αυτό που απομένει είναι μια άνεση με διαδικασίες που δημιουργούν την εντύπωση της ικανότητας.
Οι Ιστορικές Αντηχήσεις που Αρνούνται να Ξεθωριάσουν
Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον συμβούλεψε τους αξιωματικούς του ότι, αν ήταν σοφοί, θα προετοιμάζονταν για το χειρότερο σενάριο. Αυτή η συμβουλή του αγνοείται συστηματικά σήμερα. Ο Αμερικάνικος Στρατός συνεχίζει να επενδύει στην αναβάθμιση των παλαιών συστημάτων και στην αναζήτηση μακρινών τεχνολογικών θαυμάτων, ενώ η θεμελιώδης οργάνωση της μαχητικής του δύναμης παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτη από σοβαρές μεταρρυθμίσεις.
Η πιθανότητα μιας ξαφνικής, υψηλής έντασης έκτακτης στρατιωτικής ανάγκης — κάτι στην κλίμακα της Κορέας το 1950 — δεν έχει εξαφανιστεί. Αντίθετα, έχει αυξηθεί. Αντίπαλοι ισοδύναμου ή σχεδόν ισοδύναμου επιπέδου στρατοί έχουν περάσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες μελετώντας με μεγάλη προσοχή τις Αμερικανικές αδυναμίες και δημιούργησαν δυνάμεις σχεδιασμένες για να τις εκμεταλλευτούν. Οι πολυεπίπεδες αεροπορικές άμυνες, τα πυρά ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς, ο εξελιγμένος ηλεκτρονικός πόλεμος και τα μαζικά συστήματα drones δεν αποτελούν πλέον θεωρητικές μελλοντικές απειλές. Πρόκειται για δυνατότητες που έχουν τεθεί σε εφαρμογή και βρίσκονται στα χέρια των πιθανών αντιπάλων. Ένας Στρατός που εξακολουθεί να είναι οργανωμένος με βάση τις παραδοχές της δεκαετίας του 1990 και των αρχών της δεκαετίας του 2000 είναι σίγουρο ότι θα πληρώσει για αυτή την αναχρονιστική αναντιστοιχία με αίμα και στρατηγική αποτυχία.
Η αναλογία με το ιππικό δεν αποτελεί υπερβολή ούτε ρητορική υπερβολή. Οι θεσμοί αντιστέκονται στην αλλαγή που απειλεί τις σταδιοδρομίες, τους προϋπολογισμούς, το κύρος και την πνευματική άνεση όσων αξιωματικών ανέβηκαν στην ιεραρχία στο πλαίσιο του παλιού συστήματος. Ο Στρατός των ΗΠΑ δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι τετράαστεροι στρατηγοί έχουν αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματικοί στην προστασία των δικών τους θεσμικών συμφερόντων και της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων παρά στην προετοιμασία των στρατιωτικών δυνάμεων που διοικούν για τους πολέμους που ενδεχομένως θα χρειαστεί να διεξάγουν. Το μοτίβο είναι παλιό. Οι συνέπειες στο τρέχον στρατηγικό περιβάλλον θα ήταν νέες και σοβαρές.
Το Ευρύτερο Στρατηγικό Πλαίσιο
Ο κόσμος που οι Αμερικανοί στρατιωτικοί σχεδιαστές θεωρούσαν δεδομένο για μισό αιώνα έχει πια εξαφανιστεί. Το περιθώριο λάθους που υπήρχε κάποτε έχει εξαφανιστεί. Ένας Στρατός που συνεχίζει να εκπαιδεύεται για τον τελευταίο πόλεμο, ή για έναν πόλεμο που υπάρχει κυρίως στη μνήμη των θεσμών και σε προσεκτικά σχεδιασμένες ασκήσεις, είναι ένας Στρατός που προετοιμάζεται να χάσει την πρώτη μάχη του επόμενου πολέμου. Στις συνθήκες του σύγχρονου πολέμου εναντίον ενός ικανότατου αντιπάλου, ενδέχεται να μην υπάρχει ευκαιρία να διεξαχθεί μια δεύτερη μάχη υπό ευνοϊκότερες συνθήκες.
Δεν πρόκειται για μια μακρινή ή αφηρημένη ανησυχία. Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ταυτόχρονες προκλήσεις σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων. Στην Ευρώπη, η υπόθεση της εύκολης ενίσχυσης και της απρόσκοπτης εφοδιαστικής υποστήριξης γίνεται ολοένα και πιο μη ρεαλιστική. Στον Ειρηνικό, οι αποστάσεις, καθώς και οι δυνατότητες παρεμπόδισης της πρόσβασης και απαγόρευσης της πρόσβασης σε συγκεκριμένες περιοχές που διαθέτουν οι πιθανοί αντίπαλοι, καθώς και η ευπάθεια των σταθερών βάσεων, δημιουργούν προβλήματα τα οποία η τρέχουσα δομή των δυνάμεων του Στρατού Ξηράς δεν είναι επαρκώς σχεδιασμένη να αντιμετωπίσει. Στη Μέση Ανατολή, τα πρόσφατα γεγονότα έχουν καταδείξει τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος όταν αυτή εφαρμόζεται χωρίς σαφείς στόχους, χωρίς επαρκή προετοιμασία για σύγκρουση υψηλής έντασης και χωρίς ειλικρινή αξιολόγηση των δυνατοτήτων και της βούλησης του αντιπάλου.
Η εσωτερική κρίση του Στρατού Ξηράς επιδεινώνει όλες αυτές τις εξωτερικές προκλήσεις. Μια δύναμη που δεν μπορεί να στρατολογήσει και να διατηρήσει επαρκές και ποιοτικό προσωπικό, που διασκορπίζει τη μαχητική της ισχύ σε όλο τον κόσμο (στις 800 βάσεις) στο όνομα της παρουσίας και που προσκολλάται σε ξεπερασμένες οργανωτικές μορφές δεν αποτελεί αξιόπιστο όργανο της Αμερικάνικης πολιτικής. Αποτελεί εμπόδιο. Είναι ένα μειονέκτημα.
Τι θα Απαιτούσε στην Πραγματικότητα μια Πραγματική Μεταρρύθμιση
Η ουσιαστική αλλαγή ξεκινά με τη λογοδοσία στην κορυφή. Είναι απαραίτητος ένας Υπουργός Στρατού που να είναι πρόθυμος να επιβάλει πραγματικές συνέπειες στους στρατηγούς που αντιστέκονται στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Το «φρέσκο αίμα» στους βαθμούς των ανώτερων αξιωματικών και στη πολιτική γραμματεία δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε πολιτικό θέμα συζήτησης. Είναι αναγκαιότητα. Ο Στρατός δεν χρειάζεται έναν ακόμη στέλεχος της αμυντικής βιομηχανίας που περνά από τη μία θέση στην άλλη και είναι προσηλωμένος στη συνήθη πρακτική. Δεν χρειάζεται έναν ακόμη «κοινωνικό μηχανικό» που επικεντρώνεται κυρίως σε εσωτερικά πολιτισμικά προγράμματα αποκομμένα από την αποτελεσματικότητα στη μάχη. Δεν χρειάζεται έναν ακόμη διευθυντή του οποίου το κύριο προσόν είναι η πολιτική αφοσίωση ή την ικανότητα να πλοηγείται στο υπάρχον σύστημα χωρίς να το διαταράσσει.
Χρειάζεται ηγέτες που να κατανοούν ότι οι σχηματισμοί μάχης — και όχι ο συνολικός αριθμός στρατιωτικού προσωπικού, ούτε ο αριθμός των αποστολών στο εξωτερικό, ούτε οι δείκτες «ετοιμότητας» σε παρουσιάσεις PowerPoint — αποτελούν το πραγματικό μέτρο της μαχητικής ισχύος ενός ετοιμοπόλεμου στρατού. Χρειάζεται ένα σώμα αξιωματικών πρόθυμο να ανασχεδιάσει αυτούς τους σχηματισμούς με βάση τον πραγματικό χαρακτήρα του σύγχρονου πολέμου και όχι για τη διευκόλυνση των υφιστάμενων δομών διοίκησης και των σταδιοδρομιών. Χρειάζεται ένα σύστημα προμηθειών που να δίνει προτεραιότητα σε επιχειρησιακές, αξιόπιστες δυνατότητες έναντι ατελείωτων κύκλων ανάπτυξης που εμπλουτίζουν τους εργολάβους, αφήνοντας τους στρατιώτες με παλαιωμένο ή ελλιπή εξοπλισμό.
Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται την πνευματική ειλικρίνεια να παραδεχτεί ότι η τρέχουσα πορεία οδηγεί σε ήττα στην αρχική φάση της επόμενης σοβαρής σύγκρουσης. Τα κακά νέα δεν είναι ποτέ ευπρόσδεκτα στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, είναι απαραίτητα. Η μόνη εναλλακτική λύση είναι να ανακαλύψουμε την αλήθεια πληρώνοντας με πολύ ανθρώπινο αίμα σε ένα πεδίο μάχης, όπου το κόστος μετριέται σε ανθρώπινες ζωές, χαμένες εκστρατείες και διαρκείς στρατηγικές ζημιές.
Τα Διακυβεύματα
Οι ίδιοι οι στρατιώτες δεν αποτελούν το πρόβλημα. Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επανειλημμένα επιδείξει θάρρος, προσαρμοστικότητα και επαγγελματισμό υπό δύσκολες και συχνά ασαφείς συνθήκες. Το πρόβλημα βρίσκεται ψηλότερα στην αλυσίδα διοίκησης, στην ιεραρχία, σε μια κουλτούρα που επιβραβεύει την αποφυγή κινδύνου, τη θεσμική αυτοσυντήρηση και τη προσεκτική διαχείριση των εμφανίσεων, αντί της αδίστακτης επιδίωξης της αποτελεσματικότητας στη μάχη. Μέχρι να αντιμετωπιστεί και να αλλάξει αυτή η κουλτούρα, η κρίση η κρίση θα βαθαίνει & θα επιδεινώνεται.
Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος όλων όσων προτιμούν το status quo. Η επόμενη κατάσταση έκτακτης στρατιωτικής ανάγκης δεν θα περιμένει άλλη μια δεκαετία μελετών, άλλο ένα αποτυχημένο πρόγραμμα προμηθειών που θα παρουσιάζεται ως καινοτομία, ή άλλη μια γενιά στρατηγών που ανέβηκαν στην ιεραρχία προστατεύοντας την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Ο Αμερικάνικος Στρατός πρέπει να αλλάξει ριζικά, με θεμελιώδεις τρόπους, αλλιώς θα καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ίδιας του της άρνησης να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ: «Συνταγματάρχης Ντάγκλας ΜακΓκρέγκορ: Γιατί Καταρρέει ο Αμερικανικός στρατός; Ο Αμερικανικός στρατός βρίσκεται σε κρίση.»
Why is America’s Army falling apart?
My latest on Substack.
FULL ARTICLE: https://t.co/nwrojJxIuH pic.twitter.com/Bx92XPr2Ts
— Douglas Macgregor (@DougAMacgregor) July 24, 2026
Η ιστορία δεν είναι ευνοϊκή προς τους στρατούς που αρνούνται να προσαρμοστούν. Είναι ακόμη λιγότερο ευνοϊκή προς τις κοινωνίες που βασίζονται σε αυτούς όταν έρχεται η ώρα της ύψιστης δοκιμασίας. Η επιλογή είναι ακόμα διαθέσιμη. Δεν θα παραμείνει όμως διαθέσιμη επ’ αόριστον. Είτε η ανώτατη ηγεσία του Στρατού αποδεχτεί την αναγκαιότητα ριζικών, σαρωτικών οργανωτικών και πολιτισμικών αλλαγών, είτε η η ίδια η Αμερική θα μάθει με τον σκληρό τρόπο τι συμβαίνει όταν ένας θεσμός δίνει προτεραιότητα στη δική του άνεση και συνέχεια και παραγνωρίζει τις αυστηρές απαιτήσεις της νίκης.
Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι ορατά εδώ και χρόνια. Τα δεδομένα & στοιχεία για τις αποτυχημένες στρατολογήσεις, το ιστορικό των αποτυχιών στις προμήθειες, η συνεχιζόμενη διασπορά της μαχητικής ισχύος και η επιμονή σε ξεπερασμένες δομές δυνάμεων, όλα αυτά δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση. Το μόνο ερώτημα που απομένει είναι αν όσοι έχουν την εξουσία να δράσουν θα αντιμετωπίσουν επιτέλους την κρίση ως πραγματική, πριν χαθεί η πρώτη μάχη. Γιατί ίσως να μην υπάρχει δεύτερη μάχη.
