του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Οι αιμορροΐδες – hemorrhoids είναι μάζες από αγγειακό ιστό που μπορεί να προεξέχουν από τον πρωκτό και πολύ συχνά αιμορραγούν.

Ο όρος αιμορροΐδες προέρχεται από τις λέξεις αίμα και ρέω.

Ο ένας στους τρεις ανθρώπους του πληθυσμού της γης θα ταλαιπωρηθεί κάποια στιγμή από αυτό το βασανιστικό πρόβλημα. Υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο, σχηματίζονται από ένα σύμπλεγμα αγγείων που μεταφέρει αίμα στην περιοχή του πρωκτού και ονομάζεται «αιμορροϊδικό πλέγμα».

Οι αιτίες εμφάνισής τους είναι πολλές, κυριότερες θεωρούνται η καθιστική ζωή, η δυσκοιλιότητα, η κακή και πρόχειρη διατροφή, η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση όπως στην εγκυμοσύνη και στην παχυσαρκία.

Οι αιμορροΐδες οφείλονται στην χαλάρωση των φυσιολογικών αγγειακών ιστών  που βοηθούν στην συγκράτηση των κοπράνων και στην αφόδευση. Προδιαθεσικοί παράγοντες για τις αιμορροΐδες είναι η δυσκοιλιότητα, η εγκυμοσύνη, οι αναβολές της αφόδευσης λόγω έλλειψης χρόνου ή κοινωνικών περιστάσεων και η παρατεταμένη παραμονή στον χώρο της αφόδευσης. Εμφανίζονται και στη διάρκεια της εγκυμoσύνης και συχνά επιμέvoυv μετά τον τοκετό.

Κάθε ενόχλημα στην περιοχή του πρωκτού δεν θα πρέπει να αποδίδεται σε αιμορροΐδες. Άλλες παθήσεις (ραγάδες, περιπρωκτική συρίγγια, αποστήματα κλπ) μπορεί να παρουσιάζονται με ανάλογο τρόπο. Οι αιμορροΐδες πρέπει να διακρίνονται από άλλες αιτίες αιμορραγίας από το έντερο που δεν είναι πάντοτε καλοήθεις.

Το κυριότερο πρόβλημα των αιμορροΐδων είναι η αιμορραγία. Μπορεί να χαθούν σημαντικές ποσότητες αίματος με αποτέλεσμα σιδηροπενική αναιμία.  Αιμορραγία από τον πρωκτό δεν προκαλούν μόνο οι αιμορροΐδες, αλλά και άλλες καλοήθεις ή κακοήθεις παθήσεις. Αυτές πιθανόν να συνυπάρχουν με αιμορροΐδες και γι’ αυτό το αίμα πρέπει να διερευνηθεί με ενδοσκόπηση.
Εάν κάποιος παρατηρήσει αίμα στα κόπρανα του ή στον πρωκτό, θα πρέπει απαραίτητα να επισκεφθεί τον ιατρό για να διευκρινίσει το θέμα

Πόνος (έντονος σε περίπτωση περίσφιγξης), δυσφορία, ψηλάφηση μάζας, υγρά από τον πρωκτό και κνησμός. Αυτά τα συμπτώματα προκαλούνται ή και συνυπάρχουν με άλλες καλοήθεις (συρίγγια, ραγάδα, ακράτεια κοπράνων) ή κακοήθεις παθήσεις της περιοχής και είναι απαραίτητη η διερεύνηση της περίπτωσης για την σωστή διάγνωση.

Η θρόμβωση του εξωτερικού αιμορροϊδικού πλέγματος εμφανίζεται σαν μία μελανή επώδυνη ψηλαφητή μάζα ακριβώς έξω από τον δακτύλιο του πρωκτού.

Τύποι των αιμορροΐδων

Εσωτερικές αιμορροΐδες

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες συνήθως δεν είναι επώδυνες αλλά εκδηλώνουν συχνά αιμορραγία. Όταν ο αιμορροϊδικός όζος διαταθεί αρκετά ώστε να βγει έξω από τον πρωκτό, τότε έχουμε την κατάσταση των προπιπτουσών αιμορροΐδων.

Εξωτερικές αιμορροΐδες

Οι εξωτερικές αιμορροΐδες είναι φλέβες κάτω από το δέρμα του πρωκτού, οι οποίες διατείνονται και συνήθως είναι επώδυνες ενώ κάποιες φορές σπάνε και αιμορραγούν.

Οι αιμορροΐδες διακρίνονται σε 4 στάδια. Στο 1ο στάδιο ανήκουν αυτές που είναι ορατές μόνο με το πρωκτοσκόπιο.Στο 2ο στάδιο ανήκουν εκείνες που προπίπτουν μόνο περιοδικά κατά την κένωση και ανατάσσονται αυτόματα.    Στο 3ο στάδιο οι αιμορροΐδες προπίπτουν κατά την κένωση, το βάδισμα, την όρθια στάση και ανατάσσονται μόνο με τη βοήθεια του χεριού του ίδιου του ασθενούς. Στο 4ο στάδιο όπου προπίπτουν μόνιμα και είναι μη ανατάξιμες.

Πώς μπορεί να προληφθούν οι αιμορροΐδες;

Προσπαθήστε να ακολουθήσετε αυτούς τους κανόνες:

• Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των αιμορροΐδων θα πρέπει να αποφεύγουν την δυσκοιλιότητα, μειώνοντας έτσι την πίεση και το τέντωμα.
• Πηγαίνετε, το συντομότερο δυνατόν στην τουαλέτα, από την ώρα που σας έρθει η επιθυμία να πάτε.
• Απαραίτητες είναι οι σωστές συνήθειες αφόδευσης – ειδικά δεν πρέπει να καθόμαστε στην τουαλέτα πάνω από πέντε λεπτά.
• Η μεσογειακή δίαιτα με πολλές ίνες φυτικές ίνες, δημητριακά ολικής άλεσης, λαχαvικά.και φρούτα και μεγάλες ποσότητες νερού βοήθα στο να μειώσει τη δυσκοιλιότητα και το τέντωμα..
• Η άσκηση, συμπεριλαμβανομένου του περπατήματος, βοηθά να παραμείνετε δραστήριοι για να μειωθεί η πίεση στις φλέβες, που μπορεί να συμβεί με μεγάλες περιόδους όρθια ή καθιστή στάση, και να βοηθήσει στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας. Η άσκηση μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να χάσετε το περιττό βάρος.
• Αποφύγετε μεγάλα χρονικά διαστήματα σε όρθια ή καθιστή. Μπορεί να αυξήσει την πίεση στις φλέβες στον πρωκτό.
• Καθαρίζετε την περιοχή του πρωκτού απαλά με νερό μετά από κάθε κένωση.
• Να φοράτε βαμβακερά εσώρουχα.
• Αποφύγετε το χαρτί υγείας, με αρώματα ή χρώματα.
• Προσπαθήστε να μην ξύνετε την περιοχή.

Στο μεγαλύτερο ποσοστό τους 80-90% αντιμετωπίζονται συντηρητικά ενώ το υπόλοιπο ποσοστό θα χρειαστεί κάποιου είδους επεμβατική μέθοδο ή χειρουργική.

Η θεραπεία των αιμορροΐδων στο σπίτι

Σε αρχικά στάδια απαιτείται καλή υγιεινή της περιοχής και καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας.

Κάντε λουτρά αρκετές φορές την ημέρα σε καθαρό, ζεστό  (όχι καυτό) νερό για περίπου 10 λεπτά. Μπορείτε να προσθέσετε και αλάτι)

Εφαρμόστε πάγο αρκετές φορές την ημέρα για 10 λεπτά κάθε φορά. Στην συνέχεια τοποθετήστε μια ζεστή κομπρέσα στην πρωκτική περιοχή για τα επόμενα 10 έως 20 λεπτά.

Εφαρμογή ελαιούχου διαλύματος στην πληγείσα περιοχή, για λίγο διάστημα.

Η πρόληψη της υποτροπής θα απαιτήσει την ανακούφιση της πίεσης και το τέντωμα της δυσκοιλιότητας. (ακολουθήστε τις παραπάνω οδηγίες πρόληψης). Μπορεί να απαιτηθεί μαλακτικό.

Χαμομήλι  και Τσάι Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι όχι-αρκετά-βραστό νερό πάνω από χαμομήλι  και σακουλάκια τσαγιού. Στη συνέχεια ψύχεται στο ψυγείο ή στην κατάψυξη (δεν αφήνουμε να παγώσει). Το εφαρμόζουμε στις αιμορροΐδες για όσο χρονικό διάστημα θέλετε.

Πίνουμε γλιστρίδα. Βράζουμε 250mgr γλιστρίδα σε 500ml νερού. Ανακατεύουμε και σουρώνουμε το μείγμα. Η γλιστρίδα χρησιμοποιείται ως θεραπεία για τη δυσκοιλιότητα.

Στην θεραπεία συμβάλλει και η φαρμακευτική αγωγή με χάπια, υπόθετα και αλοιφές. Εάν η κατάσταση αυτή δεν αντιμετωπισθεί με αυτά τα απλά μέτρα, θα πρέπει να γίνει κάποια θεραπευτική επέμβαση.

Σε πιο προχωρημένα στάδια εφαρμόζουμε σκληροθεραπεία με σκληρυντικές ενέσεις, φωτοπηξία και κρυοθεραπεία και περίδεση με ελαστικούς δακτυλίους.
 Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι κατάλληλη και αποτελεσματική στα προχωρημένα στάδια της νόσου. Σήμερα η χειρουργική τεχνική εφάρμοσε μεθόδους με την βοήθεια του laser που δημιουργεί μικρότερο τραύμα καλύτερη αιμόσταση, μικρότερο χρόνο επέμβασης και άμεση επιστροφή του ασθενή στο σπίτι χωρίς τις παλαιότερες επιπλοκές.