ΠΑΤΗΣΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΜΕΝΟΥ

Βούλγαρη Μαρία : Το Δίκαιο του Διαστήματος, ο αόρατος πόλεμος, ο homo universimilitaris και το Τελευταίο μας Σύνορο.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΜΑΡΙΑ. - 9 Οκτ 2021 - 19:08

Το Δίκαιο του Διαστήματος ορίζεται ως το σύνολο και το σύστημα κανόνων που ρυθμίζουν τις διεθνείς σχέσεις μεταξύ υποκείμενων και διεθνών οργανισμών οι οποίες απορρέουν από την εξερεύνηση και τις διάφορες μορφές εκμετάλλευσής του. Είναι ένα από τους νεότερους κλάδους του Διεθνούς Δικαίου και έχει ως απώτερο στόχο την ειρηνική χρήση του διαστήματος, το οποίο αποτελεί κοινή κληρονομιά για την ανθρωπότητα. Οι αρχές που το διέπουν είναι ήπιες (soft law) και έχουν εθιμικό χαρακτήρα. 

Η Συνθήκη για το Διάστημα (OHE Outer Space Treaty διατάξεις και res communes)άνοιξε για υπογραφή από τις τρεις Κυβερνήσεις Θεματοφύλακες (Ρώσικη Ομοσπονδία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ) τον Ιανουάριο του 1967 και τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 1967, η οποία αποφεύγει να δώσει ρητά απαντήσεις για την ισχύ και το δικαίωμα στην άμυνα. Η Συνθήκη της Ανταρκτικής του 1959 αποτέλεσε έμπνευση και βάση για το μερικώς αποστρατικοποιημένο καθεστώς του διαστήματος υπό τη Συνθήκη του 1967 και για το πλήρως αποστρατικοποιημένο καθεστώς της Σελήνης και των άλλων ουράνιων σωμάτων υπό τη Συμφωνία του 1979. Η ίδια πρόταση έγινε και για το διάστημα, με την Αργεντινή και τις Ηνωμένες Πολιτείες να υποβάλλουν στην COPUOS σχέδια συνθηκών που διακήρυσσαν ότι η Σελήνη και τα άλλα ουράνια σώματα αποτελούν “common heritage of all mankind”. 

Οι δυτικές χώρες όμως και κυρίως οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να υιοθετήσουν την ερμηνεία αυτή ως αντίθετη στα συμφέροντά τους. Με τη σειρά τους έδωσαν τη δική τους ερμηνεία, σύμφωνα με την οποία οποιοσδήποτε μπορεί να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς πόρους, υπό τη μοναδική προϋπόθεση να μην διεκδικεί αποκλειστική δικαιοδοσία στην περιοχή όπου οι πόροι αυτοί ανακαλύπτονται. Με αυτή την ερμηνεία βέβαια, όλα τα οφέλη καταλήγουν στα αναπτυγμένα κράτη που έχουν την οικονομική δυνατότητα και την τεχνογνωσία να προχωρήσουν σε προγράμματα εκμετάλλευσης. Η ερμηνεία ωστόσο που έδωσαν τα αναπτυσσόμενα κράτη στη Συμφωνία του 1979 απέτρεψε τις μεγάλες δυνάμεις από την υπογραφή της συμφωνίας, καθώς αρνήθηκαν να πάρουν το ρίσκο να τους επιβληθεί μια ερμηνεία που θα απέκλειε κάθε περίπτωση κερδοφόρας εμπορικής εκμετάλλευσης της Σελήνης (Συνθήκη αναφορικά με τις δραστηριότητες στη Σελήνη 1984). 

Έχουμε επίσης της Σύμβαση Πυρηνικών Δοκιμών το 1963, τη Συνθήκη για τη μη Διασπορά των πολεμικών όπλων 1968 και τη Σύμβαση για την απαγόρευση χρησιμοποίησης Τεχνικών Μέσων Μεταβολής του Περιβάλλοντος για στρατιωτικούς ή άλλους σκοπούς. Και οι τρεις αυτές συμβάσεις είναι μη Διαστημικού Δικαίου και αφορούν άμεσα ή έμμεσα το Διάστημα. 

Το πόρισμα της “Quadrennial Defense Review Report” (Σεπτέμβριος του 2001)δόθηκε στη δημοσιότητα η “Τετραετής Έκθεση Αμυντικού Απολογισμού” των ΗΠΑ 97, που αποτελεί μια ευρεία εκτίμηση της αμερικανικής αμυντικής πολιτικής. Το συμπέρασμα της έκθεσης ήταν ότι επιβαλλόταν η ενίσχυση της στρατιωτικής παρακολούθησης στο διάστημα καθώς και η βελτίωση των επικοινωνιών και των άλλων τεχνικών διαστημικών εφαρμογών. Επίσης υπογραμμιζόταν η ανάγκη να αρνηθούν, αν χρειαστεί, οι ΗΠΑ στους εχθρούς τους την χρησιμοποίηση του διαστήματος και να αναπτύξουν με τρόπο επιθετικό τις διαστημικές τους δυνατότητες. Στις 20 Δεκεμβρίου 2019 ο Τραμπ ανακήρυξε επίσημα την ίδρυση της USSF (Αμερικάνικη Διαστημική Δύναμη) ως ένα νέο κλάδο των Ένοπλων Δυνάμεων. 

Η εφαρμογή του Δικαίου του Διαστήματος είναι δύσκολη, γιατί προϋποθέτει την ύπαρξη συνόρων μιας και ούτε οι φυσικές γραμμές υπάρχουν στο Διάστημα. Η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος εγείρει νομικούς προβληματισμούς, έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις και πολλά ερωτηματικά έχουν παραμείνει αναπάντητα. Το διάστημα ήταν και παραμένει το κλειδί για τις άμυνες χωρών, οι οποίες άμυνες μεταφέρθηκαν από την επιφάνεια του πλανήτη στο διάστημα, που δίκαια ονομάστηκε το «Τελευταίο Σύνορο». 

Η Επιτροπή COPUOS (Επιτροπή για τις Ειρηνικές Χρήσεις του Διαστήματος) πραγματεύεται μέχρι και σήμερα την οριοθέτηση των συνόρων και η τελευταία της συνεδρίαση ήταν τον Σεπτέμβριο του 2021. Την ώρα που στη Γη στο όνομα της κλιματική αλλαγής και των πανδημιών, γίνονται βίαιες αλλαγές στην καθημερινότητα των ανθρώπων, κάποιοι αγόρασαν τους ουρανούς. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι κυβερνήσεις έχουν αποπροσανατολίσει την ανθρωπότητα, ενώ στην πραγματικότητα έχουν στρατιωτικοποιήσει το Διάστημα και οι πολίτες, το ευρύ κοινό, στερείται πληροφόρησης. Αυτός ο αόρατος πόλεμος μπορεί να έχει οδυνηρές συνέπειες στο μέλλον αν δεν υπάρξουν σοβαρά νομικά πλαίσια ελέγχου και αντίδρασης της επιστημονικής κοινότητας σε σχέση με την καταστροφή στο περιβάλλον, την υγεία των ανθρώπων από τις ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες των δορυφόρων καθώς και ηθικά όρια της τεχνολογίας. Αν δεν προσέξουμε αντί να πάμε στον Homo Universαlis (πνευματικός άνθρωπος, συνδημιουργός της πραγματικότητας, είσαι το σύμπαν) φοβάμαι μη καταλήξουμε στον Homo Universimilitaris 

Βούλγαρη Μαρία, Πολιτικός Επιστήμονας 

Πηγές : Διδακτορική διατριβή ΕΚΤ Γρ.Τζανέτου Στρατιωτικού Δικαστή και διδάκτωρ στο Παν/μιο Αθηνών, Διαθέσιμοι Διαδικτυακοί Πόροι για τη Συνθήκη για το Διάστημα, Ελένη Μπαρντακτσιάν αναλύτρια του ΚΕΔΙΣΑ-Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων, Διπλωματική Εργασία του Λουκά Καπόλος στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο και Επιτροπή για τις Ειρηνικές χρήσεις του Διαστήματος 2021 

Loading...

Συμπληρώστε το e-mail σας για να λαμβάνετε τα νέα από το Triklopodia πρώτοι!:

Στείλε μας το άρθρο σου

Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο “Triklopodia.gr”, μπορεί να μας ενημερώσει, στο “triklopodia@hotmail.gr” ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.

Στην Τρικλοποδιά ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ triklopodia@hotmail.gr