Η βόμβα της ανάρτησης
Μία ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social προκάλεσε παγκόσμια ανησυχία τα ξημερώματα της Τρίτης 19 Μαΐου. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι η χώρα του είχε προγραμματίσει μια «πολύ μεγάλη επίθεση» στο Ιράν για σήμερα, Τρίτη. Την τελευταία στιγμή, όμως, αποφάσισε να την αναβάλει «για λίγο», έπειτα από επείγουσες εκκλήσεις των ηγετών της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η ανακοίνωση αυτή δεν συνοδεύτηκε από καθησυχαστικά μηνύματα. Αντιθέτως, ο Τραμπ έστειλε ρητή εντολή στο Πεντάγωνο: να είναι έτοιμο να εξαπολύσει μια «πλήρη, μεγάλης κλίμακας επίθεση» κατά του Ιράν «από στιγμή σε στιγμή», σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.
Γιατί «πάγωσε» ο Τραμπ την επίθεση; Ο ρόλος των Αράβων
Οι χώρες του Κόλπου, που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με το Ιράν και πλήττονται από την αστάθεια και το κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ, άσκησαν έντονες πιέσεις. Σύμφωνα με τον Τραμπ, του ζήτησαν να δώσει μια «τελευταία ευκαιρία» στη διπλωματία, για λίγες μόλις ημέρες, καθώς θεωρούν ότι μια συμφωνία είναι «εξαιρετικά κοντά». Η συμφωνία αυτή, όπως τόνισε, πρέπει να διασφαλίζει πάνω απ’ όλα ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Το χρονικό της κλιμάκωσης: «Το ρολόι χτυπάει»
Οι τελευταίες 72 ώρες ήταν ένα συνεχές κρεσέντο απειλών:
-
16-17 Μαΐου: Ο Τραμπ ανέβαζε στο Truth Social μία σειρά από AI-generated εικόνες και βίντεο που απεικόνιζαν ιρανικά πλοία βυθισμένα, αμερικανικά βομβαρδιστικά να χτυπούν στόχους και τον ίδιο να ηγείται διαστημικών επιχειρήσεων. Συνόδευσε αυτές τις αναρτήσεις με την προειδοποίηση: «Το ρολόι χτυπάει… Κινηθείτε ΓΡΗΓΟΡΑ, αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα».
-
18 Μαΐου: Σε δηλώσεις του, επιβεβαίωσε ότι η επίθεση ήταν προγραμματισμένη και ότι ενημέρωσε το Ισραήλ για τα σχέδια.
Η αντίδραση του Ιράν και τα σημεία τριβής
Η Τεχεράνη, αντιλαμβανόμενη τη σοβαρότητα της κατάστασης, απάντησε με μια σκληρή δήλωση: «Αν οι απειλές του απελπισμένου Αμερικανού προέδρου πραγματοποιηθούν, η χώρα του θα βυθιστεί σε ένα απροσδόκητο, επιθετικό και ταραχώδες σενάριο».
Βασικά σημεία που αποτρέπουν την υπογραφή ειρήνης παραμένουν:
-
Η άρνηση του Ιράν να παραδώσει τα αποθέματά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο.
-
Η διεκδίκηση της Τεχεράνης για πολεμικές αποζημιώσεις.
-
Ο έλεγχος των Στενών του Χορμούζ, το οποία παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, προκαλώντας παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Τι σημαίνει «stand-by»: Η κόκκινη γραμμή
Η παύση που ανακοίνωσε ο Τραμπ είναι προσωρινή και όχι οριστική. Αφήνοντας την επιλογή για «μεγάλης κλίμακας επίθεση» σε ενεργή ετοιμότητα, ουσιαστικά θέτει ένα τελεσίγραφο στην Τεχεράνη. Η επίθεση, αν γίνει, δεν θα είναι ένα απλό χτύπημα ακριβείας, αλλά μια συντριπτική στρατιωτική επέμβαση.
Ο κόσμος βρέθηκε κυριολεκτικά μια ανάσα μακριά από έναν νέο, καταστροφικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η απόφαση του Τραμπ να δώσει χώρο στη διπλωματία είναι μια ανάσα ανακούφισης, αλλά η απειλή παραμένει πιο επικείμενη από ποτέ. Τις επόμενες ώρες και ημέρες, οι διαπραγματεύσεις θα κρίνουν αν θα αποφευχθεί μια σύρραξη που θα μπορούσε να έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για την ενέργεια, την οικονομία και τη σταθερότητα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
