Τις τελευταίες ώρες, τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μεταδίδουν, ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, απέρριψε κατηγορηματικά τη συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών των δυο χωρών στην κατασκευή του συστήματος αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας S-400 Triumf. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές ανατροπές, όχι όμως και στη δραματική επιδείνωση των σχέσεων της Μόσχας με την Άγκυρα…
Η νέα αυτή εξέλιξη έχει προσφέρει «στο πιάτο» το πρόσχημα που θα επιθυμούσε να διαθέτει ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, εάν αποφασίσει να κάνει πίσω ικανοποιώντας την επιθυμία των ΝΑΤΟϊκών του συμμάχων, με προεξάρχουσες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ερντογάν αλλά και σειρά άλλων Τούρκων αξιωματούχων, έχει τονίσει ότι η μεταφορά τεχνογνωσίας του συστήματος που θα αγοραστεί, είναι προϋπόθεση ολοκλήρωσης της συμφωνίας με τον οποιονδήποτε.
Η άρνηση των δυτικών εταιριών να παραδώσουν στην Τουρκία του «πηγαίους κώδικες» (source codes) των συστημάτων που προωθούσαν (π.χ. Patriot) είχε οδηγήσει στην απόρριψή τους και την αρχική επιλογή της κινεζικής πρότασης για το HQ-9 (FD-2000), την οποία εγκατέλειψε στη συνέχεια, καθώς είχε προκαλέσει την οργή της Δύσης για την επιλογή και προειδοποιήσεις όπως αυτές που αντιμετωπίζει σήμερα με τους S-400.
Ενδεχόμενη προμήθεια συστοιχιών του συστήματος από τη Τουρκία, στο πλαίσιο της προσπάθειας θωράκισης του καθεστώτος από τον «εσωτερικό εχθρό» και η τοποθέτησή τους γύρω από την πρωτεύουσα δεν μπορεί να αποκλειστεί ασφαλώς, αλλά θα βρεθεί αυτόματα αντιμέτωπη με τη σφοδρή κριτική που θα προκύπτει από την ανακολουθία στο ζήτημα της μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Εξάλλου, στις δηλώσεις του ο Πούτιν εμφανίστηκε – σκοπίμως – βέβαιος ότι η συμφωνία προχωράει, αναφέροντας επί λέξει «συζητήσαμε την υλοποίηση της συμφωνίας για την παράδοση των S-400 και αποφασίσαμε να επιταχύνουμε την παράδοση αυτών των αμυντικών συστημάτων».
Οι Ρώσοι μάλιστα, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν την απώλεια των σημαντικών εσόδων που συνεπάγεται η πρόταση, ανέφεραν διά του προέδρου τους ότι η Τουρκία θα συμμετάσχει σε άλλα σημαντικά προγράμματα των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων με τελείως διαφορετικό στάτους, λαμβάνοντας και τη σχετική τεχνογνωσία.
Πάντως, ο Ερντογάν εμφανίστηκε μάλλον πολύ προβληματισμένος με την εξέλιξη, αν και «ντρίμπλαρε την κακοτοπιά», αναφέροντας ότι πολλές τουρκικές εταιρίες συνεχίζουν τη διαπραγμάτευση με τις αντίστοιχες ρωσικές.
Απλά, το επιχείρημα είναι ότι εάν επιθυμεί ο Ερντογάν, μπορεί να τερματίσει την παραγγελία, παρότι έχουν δοθεί προκαταβολές, βασιζόμενος στη ρωσική άρνηση να μοιραστεί διαβαθμισμένη τεχνολογία που χρησιμοποιείται στο σύστημα.
Ωστόσο, δεν πρόκειται να λάβει οποιαδήποτε απόφαση, εάν δεν εξασφαλιστεί ότι θα λάβει σοβαρότατα ανταλλάγματα και στις δυο περιπτώσεις. Τη Ρωσία θα μπορούσε όπως ειπώθηκε να την εγκαταλείψει για τους S-400 με επιχείρημα τυπικά «πειστικό», ενώ το συμβόλαιο πολλών δισεκατομμυρίων για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού στο Άκουγιου, αρκεί για να κρατήσει χαμηλά τη «θερμοκρασία»στις διμερείς σχέσεις,
Θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί ότι ακόμα ότι ο Ερντογάν καλλιεργεί το έδαφος για εγκατάλειψης της προμήθειας των S-400 με σκοπό να ανοίξει ο δρόμος για το μαχητικό πέμπτης γενιάς F-35. Δεν είναι όμως επ’ ουδενί τεκμηριωμένο, ούτε μπορεί να πει κανείς με βεβαιότητα εάν αυτό έχει στο μυαλό του ο Ερντογάν! Ούτε διασφαλίζεται ότι ο Ερντογλαν με τη γνωστή συμπεριφορά
Όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν, η οικονομική κρίση που έχει ενσκήψει στη χώρα είναι επαρκής λόγος γα τη μη υλοποίηση ενός προγράμματος που θα ανέλθει σε περισσότερο από 100 εκατ. δολάρια. Ο Ερντογάν δείχνει να πιστεύει πολύ και στο νέο εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος, το οποίο για να πετύχει να έχει ένα-δυο πρωτότυπα έτοιμα για την επέτειο των 100 χρόνων της Τουρκίας, θα χρειαστεί πολύ χρήμα.
Η επίσπευση των διαδικασιών υλοποίησης του προγράμματος από την πλευρά των Ρώσων έχει γίνει: Πρώτον για να προλάβουν να εισπράξουν τα χρήματα. Δεύτερον, για να διαιρέσουν το ΝΑΤΟ. Τρίτον, όσο πιο πολύ έχει προωθηθεί το πρόγραμμα τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος υπαναχώρησης για τον Ερντογάν (οικονομικό ή/και πολιτικό).
Τέταρτο και τελευταίο, ουδείς διασφαλίζει ότι ακόμα και να τερματιστεί το πρόγραμμα των συστημάτων S-400, η συμπεριφορά δικτάτορα και τα πολλαπλά μέτωπα που έχει ανοιχτά ο Ερντογάν, ακόμα και με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, μειώνει το ενδεχόμενο να δοθούν, ενώ και το Κογκρέσο παραμονεύει…
Να θυμόμαστε βέβαια, ότι όσο περισσότερο «φασαρία» κάνει ο Ερντογάν με το οποιοδήποτε πρόσχημα, τόσο ανοίγει «πόρτες» διάπλατα που θα επιτρέψουν την εύσχημη και αιτιολογημένη υπαναχώρηση από τα συστήματα S-400, ενδεχομένως δε και από τα F-35.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι, ότι αυτό μπορεί να γίνει χωρίς να αναγκαστεί να παραδεχθεί δημόσια, ότι το μεγάλο του «ατού», η οικονομία της Τουρκία, αυτό που τον εκτόξευσε εκλογικά και πλέον ασκεί «ηγεμονία», ΔΕΝ πηγαίνει καλά. Δεν αρμόζουν αυτά σε μια υπέρ-φιλόδοξη «περιφερειακή υπερδύναμη»…
