(Απριλίου 4)
Οι δύο, αυτοί, Μάρτυρες κατάγονταν από τη Θεσσαλονίκη. Ο μεν Θεόδουλος, νεότερος στην ηλικία, ήταν αναγνώστης, ο δε Αγαθόπους, διάκονος, ήταν γέροντας. Για το δημόσιο κήρυγμα του λόγου του Χριστού οδηγήθηκαν ενώπιον του ηγεμόνα της πόλης Φαυστίνου και επειδή δεν αρνήθηκαν τον Χριστό, αλλά φύλαξαν ασάλευτη την πίστη τους, φυλακίστηκαν και βασανίστηκαν και τελικά ο Φαυστίνος διέταξε τη ρίψη τους στη θάλασσα, «δεμένους πισθάγκωνα και με πέτρες γύρω από το λαιμό». Έτσι ετελειώθησαν οι αοίδιμοι, λαμβάνοντας το στεφάνι του μαρτυρίου.
Μάλιστα, πριν την τελευτή τους, αποκαλύφθηκε σε αυτούς εκείνο που θα πάθαιναν. Είδαν στον ύπνο τους, ότι μπήκαν μέσα σε ένα καίκι και έπλεαν. Έπειτα, έγινε φουρτούνα, το καίκι σχίσθηκε στα δύο και όλοι πνίγηκαν. Μόνο αυτοί γλίτωσαν και ανέβηκαν σε ένα βουνό, του οποίου το μήκος έφθανε ως τον ουρανό. Δήλωνε δε το όραμα, αυτό που έπαθαν αργότερα στη θάλασσα, και την άνοδό τους από εκεί στους Ουρανούς.
Το ίδιο φανερώθηκε, με τρόπο αινιγματικό, στον άγιο Θεόδουλο, πριν οδηγηθεί στο μαρτύριο. Είδε ότι κάποιος του έβαλε στο χέρι ένα δακτυλίδι, το οποίο σήμαινε τον αρραβώνα του μαρτυρίου, διά του οποίου θα παρέδιδε το πνεύμα του. Η μνήμη των δύο αγίων, Θεοδούλου και Αγαθόποδος, τιμάται από την Εκκλησία στις 4 Απριλίου.
Θα πρέπει να σημειώσουμε, ότι το μαρτύριό τους έλαβε χώρα δυτικά «του ρωμαϊκού λιμένα του Μεγάλου Κωνσταντίνου […], επί Καίσαρα Μαξιμιανού Γαλερίου (285-305 μ.Χ.)». Τα δεσμά τους όμως «λύθηκαν και τα κύματα» έφεραν τα σκηνώματά τους «στη δυτική ακτή […] στη σημερινή περιοχή που καλύπτεται από τις συνοικίες Ξηροκρήνη, Παλαιός Σταθμός και Μπεχτσινάρι». Εκεί, «ετάφησαν από ευλαβείς χριστιανούς με τιμή. Το μαρτύριο που διατηρείται στις μέρες μας, στο υπόγειο οικοδομής στην οδό Καλλιθέας 25 (περιοχή Ξηροκρήνης-Επταλόφου), έξω από το βορειοδυτικό τείχος της Θεσσαλονίκης, σχετίζεται πιθανότατα με τους αγίους Θεόδουλο και Αγαθόποδα. Αυτός πιθανώς είναι ο ναός των αγίων που κτίσθηκε προς τιμήν τους και είναι γνωστός από ιστορικές πηγές».
Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης, Συναξαριστής, τ. Β΄, Δόμος, Αθήναι 2005, σ. 477.
«Άγιοι Αγαθόπους και Θεόδουλος οι Θεσσαλονικείς», www.wikipedia.org.
«Οι Άγιοι Μάρτυρες Θεόδουλος και Αγαθόπους», 4/11/2011, www.diakonima.gr.
