Η στρατιωτική συμμαχία συνεχίζει την πυρηνική κλιμάκωση, φτάνοντας πλέον μέχρι τα ρωσικά σύνορα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΝΑΤΟ εξετάζει την αύξηση της παρουσίας αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη κατά 200% έως 250%, με σαφή στόχο τη Ρωσία.
Πρόκειται για μία από εκείνες τις περιπτώσεις που αναρωτιέται κανείς αν όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις έχουν χάσει κάθε αίσθηση του κινδύνου.
Την ώρα που οι Ευρωπαίοι πολίτες δοκιμάζονται από τον πληθωρισμό, την ενεργειακή κρίση και τη διαρκή ενίσχυση των μηχανισμών επιτήρησης, το ΝΑΤΟ φέρεται να προχωρά, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, στη μεγαλύτερη πυρηνική ενίσχυση στην Ευρώπη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όπως γράφει ο Δρ Peter F. Mayer.
Και όλα αυτά χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση.
Όπως ανέφερε το περιοδικό Military Watch, η Συμμαχία εξετάζει μια σημαντική επέκταση της πυρηνικής της παρουσίας.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, επιβεβαίωσε στα μέσα Ιουλίου στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων DPA ότι είναι πιθανή η ανάπτυξη επιπλέον αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη.
Ωστόσο, απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, επικαλούμενος «λόγους ασφαλείας», μια αιτιολογία που χρησιμοποιείται συχνά όταν τίθενται δύσκολα ερωτήματα.
Σύμφωνα με το DPA, η συζήτηση αφορά μη στρατηγικά πυρηνικά όπλα, δηλαδή όπλα μικρότερης ισχύος που προορίζονται για χρήση στο πεδίο της μάχης.
Αυτά μεταφέρονται από μαχητικά αεροσκάφη ή πυραύλους μικρού βεληνεκούς, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνα.
Το όριο χρήσης τέτοιων «τακτικών» πυρηνικών όπλων θεωρείται σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο των στρατηγικών πυρηνικών συστημάτων. Έτσι, αυτό που παρουσιάζεται ως «αποτροπή» μπορεί στην πράξη να οδηγήσει στην εξοικείωση με την ιδέα ενός περιορισμένου πυρηνικού πολέμου.
Ο Αμερικανός ειδικός σε θέματα πυρηνικής στρατηγικής Robert Peters, στέλεχος του συντηρητικού Heritage Foundation, υποστηρίζει ότι είναι αναγκαία η ανάπτυξη ακόμη 100 έως 150 μη στρατηγικών αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη.
Ως πιθανές χώρες ανάπτυξής τους αναφέρει την Πολωνία και τη Φινλανδία.
Η Φινλανδία, μια χώρα που διατήρησε ουδετερότητα για δεκαετίες και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ μόλις το 2023, ενδέχεται πλέον να φιλοξενήσει πυρηνικά όπλα κατά μήκος των 1.340 χιλιομέτρων των συνόρων της με τη Ρωσία.
Ο Peters αιτιολογεί αυτή την πρόταση επικαλούμενος το, κατά την άποψή του, «υπερδεκαπλάσιο πλεονέκτημα» της Ρωσίας στα μη στρατηγικά πυρηνικά όπλα. Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι οι απαραίτητες εγκαταστάσεις αποθήκευσης μπορούν να κατασκευαστούν μέσα σε λίγους μήνες.
Η Πολωνία ως νέο πυρηνικό κέντρο
Η Πολωνία θεωρείται ο πιθανότερος υποψήφιος.
Διαθέτει ισχυρή πολιτική βούληση, αναπτύσσει συνεχώς τις στρατιωτικές της υποδομές και αποκτά στόλο μαχητικών αεροσκαφών F-35A, τα οποία μπορούν να πιστοποιηθούν για μεταφορά πυρηνικών όπλων.
Όπως επισημαίνει το Army Recognition, δεν πρόκειται μόνο για την προσθήκη περισσότερων πυρηνικών κεφαλών.
Η μεταφορά της πυρηνικής υποδομής πιο κοντά στα ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας θα μείωνε αισθητά τον χρόνο προσέγγισης στόχων στη Ρωσία.
Το Kaliningrad, όπου η Ρωσία διατηρεί πυραυλικά, αντιαεροπορικά και ναυτικά συστήματα, θα βρισκόταν μόλις λίγα λεπτά πτήσης από πολωνικές βάσεις.
Η Λευκορωσία, όπου από το 2023 φιλοξενούνται ρωσικές πυρηνικές υποδομές, θα ήταν επίσης σε άμεση επιχειρησιακή εμβέλεια.
Η δυτική στρατιωτική περιφέρεια της Ρωσίας θα μπορούσε να προσεγγιστεί ταχύτερα από πολωνικές βάσεις σε σχέση με τις υφιστάμενες βάσεις της Δυτικής Ευρώπης.
Οι μικρότερες αποστάσεις σημαίνουν ταχύτερους χρόνους προσβολής στόχων, μειωμένες ανάγκες ανεφοδιασμού και μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία.
Από τη ρωσική πλευρά, αυτό συνεπάγεται την ανάγκη προστασίας περισσότερων εγκαταστάσεων και πιθανή ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο κλιμάκωσης.
Το F-35 και ο πυρηνικός ρόλος του
Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030, τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ αναμένεται να διαθέτουν περισσότερα από 600 μαχητικά αεροσκάφη F-35, τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αεροσκαφών πέμπτης γενιάς εκτός Ηνωμένων Πολιτειών.
Τα F-35 δεν αποτελούν απλώς προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη. Έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να διεισδύουν σε ισχυρά αντιαεροπορικά συστήματα, δυνατότητα που θεωρείται κρίσιμη σε επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
Σήμερα, περίπου 100 αμερικανικές πυρηνικές βόμβες τύπου B61-12 αποθηκεύονται σε έξι αεροπορικές βάσεις στη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Τουρκία. Στη Γερμανία βρίσκονται στην αεροπορική βάση Büchel, ενώ στο πλαίσιο της πολιτικής της «πυρηνικής διαμοίρασης» (nuclear sharing), γερμανικά μαχητικά θα μπορούσαν, σε περίπτωση κρίσης, να τις χρησιμοποιήσουν.
Η μυστικότητα ως πρακτική
Εντύπωση προκαλεί και ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται τέτοιες αποφάσεις: χωρίς δημόσιο διάλογο και χωρίς ουσιαστική κοινοβουλευτική συζήτηση.
Όταν ζητήθηκαν διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα ανακοινώνονταν πιθανές αποφάσεις σχετικά με την πυρηνική ενίσχυση, πηγές του ΝΑΤΟ έδωσαν αόριστες απαντήσεις.
Μία από τις εξηγήσεις ήταν ότι δεν πρέπει να αποκαλυφθούν συγκεκριμένες πληροφορίες στη Ρωσία, πρακτική που θεωρείται συνήθης σε στρατιωτικά ζητήματα.
Με άλλα λόγια, το ευρύ κοινό ενδέχεται να μη γνωρίζει τις λεπτομέρειες αυτών των εξελίξεων.
Τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια του Συμποσίου Πυρηνικής Πολιτικής του ΝΑΤΟ στην Κωνσταντινούπολη, ο Mark Rutte είχε δηλώσει ότι απαιτούνται «κρίσιμες αποφάσεις» για την προσαρμογή της πυρηνικής στρατηγικής της Συμμαχίας στη «διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση ασφαλείας».
Τον Ιούνιο, η Ομάδα Πυρηνικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ εξέδωσε την πρώτη της ανακοίνωση έπειτα από σχεδόν είκοσι χρόνια, δεσμευόμενη για τον εκσυγχρονισμό των πυρηνικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας.
Κατά τον αρθρογράφο, αυτό που παρουσιάζεται ως «εκσυγχρονισμός» συνιστά στην πραγματικότητα ένα νέο και ποιοτικά διαφορετικό επίπεδο κλιμάκωσης.
Η ευρωπαϊκή πυρηνική ομπρέλα
Παράλληλα, συζητείται η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πυρηνικής ομπρέλας με επίκεντρο τη Γαλλία.
Ωστόσο, ειδικοί όπως ο πρώην διευθυντής Πυρηνικής Πολιτικής του ΝΑΤΟ, Jim Stokes, επισημαίνουν ότι η γαλλική αποτρεπτική δύναμη μπορεί να λειτουργήσει μόνο συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της αμερικανικής.
Ο ίδιος ο Rutte έχει χαρακτηρίσει την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα ως την «απόλυτη εγγύηση» για την ασφάλεια των συμμάχων, υποστηρίζοντας ότι η γαλλική πρωτοβουλία απλώς προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο αποτροπής.
Κατά τον συντάκτη, αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται στρατηγικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η πολυσυζητημένη «στρατηγική αυτονομία» παραμένει περισσότερο σύνθημα παρά πραγματικότητα.
Ποιος ωφελείται;
Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, παραμένει αναπάντητο: ποιος ωφελείται από αυτή την κλιμάκωση;
Κατά την άποψή του, όχι οι Ευρωπαίοι πολίτες, οι οποίοι δεν έχουν συμφέρον να μετατραπεί η ήπειρός τους σε πιθανό πεδίο πυρηνικής σύγκρουσης.
Ως πιθανούς ωφελημένους αναφέρει: τη βιομηχανία όπλων, που επωφελείται από κάθε νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα, την αμερικανική στρατηγική, η οποία διατηρεί την εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ και τη γραφειοκρατία του ΝΑΤΟ, που δικαιολογεί τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και των προϋπολογισμών της μέσω της ρωσικής απειλής.
Εκτιμά επίσης ότι η Ρωσία δύσκολα θα αντιδράσει με μετριοπάθεια, αλλά πιθανότατα θα ενισχύσει περαιτέρω τους πυραύλους Iskander στο Kaliningrad, τα συστήματα αεράμυνας S-400 και S-500, καθώς και την πυραυλική της παρουσία στη Λευκορωσία.
Με λίγα λόγια, η λογική της πυρηνικής αποτροπής έχει ένα εγγενές όριο: λειτουργεί μόνο όσο καμία πλευρά δεν κάνει το μοιραίο λάθος.
Κάθε νέο οπλικό σύστημα, κάθε νέα βάση και κάθε μείωση του χρόνου αντίδρασης αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών, ατυχημάτων ή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Ο τρόπος με τον οποίο, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις, χωρίς δημόσιο διάλογο, χωρίς ουσιαστική ενημέρωση και υπό το πέπλο της μυστικότητας, εγείρει, κατά την άποψή του, σοβαρά ερωτήματα για τη δημοκρατική λογοδοσία.
Καταλήγοντας, υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες καλούνται να αποφασίσουν αν αποδέχονται τον ρόλο μιας ενδεχόμενης πυρηνικής ζώνης αντιπαράθεσης ή αν θεωρούν ότι απαιτείται διαφορετική πορεία πριν οι εξελίξεις καταστούν μη αναστρέψιμες.
www.bankingnews.gr
