Δικηγόρος Θεσσαλονίκης
pitsiorlaw@hotmail.com
Όσο μας απορροφούν οι φόβοι περί του ψηφιακού εύρου τελευταία, διαφεύγει της γενικής προσοχής μία παραχώρηση που κάνει η Ευρωπαική Επιτροπή (και η ΕΚΤ) για να μετριάσει τους φόβους μας. Θέλουν να θεσπισθούν ευρωπαϊκές νομικές υποχρεώσεις για τα κράτη να εξασφαλίζουν και να προστατεύουν την πρόσβαση ανθρώπων και επιχειρήσεων στο φυσικό χρήμα, στα μετρητά. Πιο κάτω είναι κάποιες από τις διατάξεις, αυτούσιες. Οι ίδιες διατάξεις όμως δεν έχουν διαφύγει καθόλου της προσοχής της κυβέρνησης. Ο έλληνας υπουργός Οικονομικών είναι στην ΕΕ συν-νομοθέτης.
Τι σημαίνουν οι προτεινόμενες διατάξεις; Όπως το νόμισμα με τις δύο όψεις, από τη μία, σημαίνουν υποχρέωση παράλειψης του κράτους να θεσπίζει μέτρα σε βάρος των μετρητών και από την άλλη, ενεργητική υποχρέωσή του να προστατεύει τα μετρητά.
Καθώς αυτά τα ευρωπαϊκά νομικά σχέδια είναι μέρος πακέτου και δη πολύ δύσκολου και άρα θα καθυστερήσουν να γίνουν νομοθεσία, κάποιοι στο Υπουργείο Οικονομικών και στο μέγαρο Μαξίμου με εντελώς διαφορετικούς και άγνωστους σκοπούς στο κεφάλι τους έχουν κινητοποιηθεί, τρομοκρατούν τον κόσμο με την ιδέα της κατάργησης των μετρητών και πάνε να λάβουν κι άλλα μέτρα σε βάρος των μετρητών. Τις τελευταίες μέρες έχουν κάνει γνωστό ένα νέο φορολογικό νομοσχέδιο, εν γένει εξωπραγματικό και ακατανόητο.
Θέλουν να δημιουργήσουν εθνικά τετελεσμένα πριν οι προτάσεις της Επιτροπής γίνουν ευρωπαϊκή νομοθεσία. Έτσι δεν ενεργούν οι λωποδύτες ;
Τέτοια κυβέρνηση όπως η τωρινή που ασκεί νομισματική τρομοκρατία σε βάρος των πολιτών θα παρακολουθεί προστατευτικά τη χρήση των μετρητών; Τέτοια κυβέρνηση θα κοινοποιεί ερευνητικά αποτελέσματα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Τέτοια κυβέρνηση θα εξετάζει το επίπεδο αποδοχής πληρωμών με μετρητά και θα λαμβάνει προστατευτικά και διορθωτικά μέτρα ; Τέτοια κυβέρνηση θα ενημερώνει τους πολίτες για τη νομική προστασία που έχουν όταν τους αρνούνται τα μετρητά; Πού θα τη βρει τη διάθεση για τέτοια πράγματα μία κυβέρνηση που είναι αλλού και δεν ξέρουμε το πού;
Δεν υπάρχει χρόνος για περισσότερα τώρα, ίσως ούτε και χρειάζονται. Μία φράση ακόμη: Ελλάδα, μην κάνεις πράγματα για τα οποία θα πονέσεις και θα μετανιώσεις!
***
Η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής COM (2023) 264 (28.06.2023) περιέχει μεταξύ άλλων τις εξής διατάξεις:
Άρθρο 7 Αποδοχή πληρωμών με μετρητά
- Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδοχή μετρητών σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2, τα κράτη μέλη παρακολουθούν την αποδοχή πληρωμών με μετρητά και το επίπεδο του εκ των προτέρων μονομερούς αποκλεισμού πληρωμών με μετρητά σε ολόκληρη την επικράτειά τους, στο σύνολο των διαφόρων περιφερειών τους, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και των μη αστικών περιοχών, με βάση τους κοινούς δείκτες που εγκρίνει η Επιτροπή και αξιολογούν την κατάσταση.
- Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τα αποτελέσματα της οικείας παρακολούθησης και της αξιολόγησης της κατάστασης όσον αφορά το επίπεδο αποδοχής των πληρωμών με μετρητά σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3.
- Εάν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι το επίπεδο αποδοχής πληρωμών με μετρητά στην επικράτειά του ή σε τμήματα αυτής υπονομεύει την υποχρεωτική αποδοχή τραπεζογραμματίων και κερμάτων σε ευρώ, ορίζει τα διορθωτικά μέτρα που δεσμεύεται να λάβει σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4.
Άρθρο 8 Πρόσβαση σε μετρητά
- Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν επαρκή και αποτελεσματική πρόσβαση σε μετρητά σε ολόκληρη την επικράτειά τους, στο σύνολο των διαφόρων περιφερειών τους, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και των μη αστικών περιοχών. Προκειμένου να διασφαλίσουν την επαρκή και αποτελεσματική πρόσβαση σε μετρητά, τα κράτη μέλη παρακολουθούν τακτικά την πρόσβαση σε μετρητά σε ολόκληρη την επικράτειά τους, στο σύνολο των διαφόρων περιφερειών τους, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και των μη αστικών περιοχών, με βάση τους κοινούς δείκτες που εγκρίνει η Επιτροπή και αξιολογούν την κατάσταση.
- Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τα αποτελέσματα της οικείας παρακολούθησης και της αξιολόγησης της κατάστασης όσον αφορά την πρόσβαση σε μετρητά σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3.
- Εάν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι δεν διασφαλίζεται επαρκής και αποτελεσματική πρόσβαση σε μετρητά, ορίζει τα διορθωτικά μέτρα που δεσμεύεται να λάβει σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4.
Άρθρο 9 Διαδικαστικές πτυχές
- Για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που ορίζονται στα άρθρα 7 και 8, τα κράτη μέλη ορίζουν μία ή περισσότερες εθνικές αρμόδιες αρχές με τις απαιτούμενες εξουσίες όσον αφορά την αποδοχή πληρωμών με μετρητά και την πρόσβαση σε μετρητά, καθώς και τις σχετικές με τα μετρητά δραστηριότητες της αγοράς του κλάδου μετρητών.
…………
- Οι ορισθείσες εθνικές αρμόδιες αρχές κοινοποιούν τα αποτελέσματα της οικείας παρακολούθησης και της αξιολόγησης της κατάστασης όσον αφορά τα επίπεδα αποδοχής πληρωμών με μετρητά και την πρόσβαση σε μετρητά, παρέχοντας τους λόγους και τα στοιχεία για την αξιολόγησή τους, σε ετήσια έκθεση που απευθύνεται στην Επιτροπή και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 13.
- Εάν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι το επίπεδο αποδοχής πληρωμών με μετρητά υπονομεύει την υποχρεωτική αποδοχή τραπεζογραμματίων και κερμάτων σε ευρώ ή ότι δεν διασφαλίζεται επαρκής και αποτελεσματική πρόσβαση σε μετρητά, αναφέρει στην ετήσια έκθεσή του τα διορθωτικά μέτρα που δεσμεύεται να λάβει προκειμένου να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στα άρθρα 7 και 8. Τα διορθωτικά μέτρα αρχίζουν να ισχύουν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
- Η Επιτροπή εξετάζει τις ετήσιες εκθέσεις σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Εάν τα διορθωτικά μέτρα που προτείνει ένα κράτος μέλος σύμφωνα με την παράγραφο 4 φαίνονται ανεπαρκή ή εάν η Επιτροπή θεωρεί ότι η αποδοχή πληρωμών με μετρητά ή η επαρκής και αποτελεσματική πρόσβαση σε μετρητά σε ένα κράτος μέλος δεν συνάδουν με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στα άρθρα 7 και 8 παρά τα πορίσματα της ετήσιας έκθεσης, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις που προβλέπουν κατάλληλα και αναλογικά μέτρα τα οποία θα πρέπει να θεσπίσει το οικείο κράτος μέλος εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην αντίστοιχη εκτελεστική πράξη. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 11.
Άρθρο 12 Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες για τις κυρώσεις [συμπεριλαμβανομένων των χρηματικών κυρώσεων και των χρηματικών ποινών μη ποινικής φύσης] που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβάσεων του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη, εντός ενός έτους μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κοινοποιούν τους εν λόγω κανόνες και τα εν λόγω μέτρα στην Επιτροπή και την ενημερώνουν αμελλητί σχετικά με κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους.
Άρθρο 14 Υποχρέωση των κρατών μελών να ενημερώνουν για τα μέσα ένδικης προστασίας
Τα κράτη μέλη παρέχουν στα φυσικά πρόσωπα και στις επιχειρήσεις σαφείς πληροφορίες σχετικά με τους διαύλους και τα αποτελεσματικά μέσα ένδικης προστασίας που έχουν στη διάθεσή τους για να υποβάλουν στις αρμόδιες εθνικές αρχές καταγγελίες σχετικά με περιπτώσεις παράνομης άρνησης αποδοχής μετρητών και ανεπαρκούς και αναποτελεσματικής πρόσβασης σε μετρητά
