Χρήστος Βεργανελάκης
Ο καθηγητής σεισμολογίας και πρώην διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Ακης Τσελέντης, ερωτώμενος από την «Πελοπόννησο» εάν έχουν κάποια βάση οι εκτιμήσεις των ψαράδων στην Πάτρα ότι έχει μειωθεί κατά 70% η «σοδειά» σε ψάρια σε Πατραϊκό και Ιόνιο εξαιτίας της σεισμικής έξαρσης στη Σαντορίνη, η οποία έξαρση ενδέχεται να επηρεάζει έντονα και τη ζωή των θαλάσσιων οργανισμών, απάντησε:
«Καταρχάς, μπορεί να υπάρχει άμεση συσχέτιση της σεισμικής δραστηριότητας σε μια περιοχή με την εξαφάνιση ή αραίωση μεγάλου αριθμού ψαριών. Τα ψάρια καταλαβαίνουν αμέσως τις μικροδονήσεις, γιατί έχουν τη νηκτική κύστη, που είναι ευαίσθητη σε πολύ μικρούς υπέρηχους. Τα τρομάζει και φεύγουν.
Προσέξτε, όμως. Η σεισμική έξαρση στο Αιγαίο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να επηρεάσει τον Πατραϊκό Κόλπο. Εκτιμώ ότι η έλλειψη ψαριών δεν έχει καμία σχέση με τους σεισμούς στη Σαντορίνη. Αν μιλούσαμε για σεισμική δραστηριότητα στο Ιόνιο, θα σας έλεγα πως ήταν πολύ πιθανό να επηρέαζε αυτή η δραστηριότητα τα ψάρια».
Ε. ΣΩΚΟΣ: «Μόνο μεγάλος σεισμός…»
Ο καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλος της Επιτροπής Σεισμικού Κινδύνου Ευθύμιος Σώκος απέκλεισε οποιαδήποτε σύνδεση της σεισμικής έξαρσης σε Σαντορίνη-Αμοργό με την «εξαφάνιση» ψαριών από τον Πατραϊκό: «Δεν μπορώ να κατανοήσω πώς είναι δυνατόν η σεισμικότητα στη Σαντορίνη να επηρεάσει τον Πατραϊκό Κόλπο και κατ’ επέκταση τα ψάρια στον Πατραϊκό. Αλλωστε, μιλάμε για σεισμούς μεσαίου και μικρού μεγέθους στο Αιγαίο. Μόνο ένας μεγάλος σεισμός θα μπορούσε να επηρεάσει μεγάλος μέρος της θάλασσας, σε μεγάλη ακτίνα. Πριν λίγες μέρες, έγινε ένας σεισμός περίπου 4 Ρίχτερ στον Πατραϊκό και γίνονται κι άλλοι, μικρότερες ισχύος. Σχεδόν καθημερινά γίνονται σεισμοί στον Πατραϊκό και τον Κορινθιακό. Μιλάμε, όμως, για σεισμούς που δεν γίνονται ιδιαίτερα αισθητοί. Δεν έχουμε εικόνα που να δείχνει κάποια έξαρση, παρότι πολλές φορές έρχεται ένας σεισμός χωρίς να έχει προηγηθεί προειδοποίηση».
Δ. ΜΟΥΤΟΠΟΥΛΟΣ: «Είναι πιθανή η συσχέτιση»
Ο Δρ. Δημήτριος Μουτόπουλος είναι βιολόγος-ιχθυολόγος στη Σχολή Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, διδάκτωρ του Τμήματος Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστήμιου Δυτικής Ελλάδας με ειδίκευση στη διαχείριση της αλιείας και των αλιευτικών αποθεμάτων.
Στο ερώτημα της «Π» για το αν μπορεί να σχετίζεται η σεισμική έξαρση στη Σαντορίνη με την «εξαφάνιση» των ψαριών από τον Πατραϊκό Κόλπο, απάντησε:
«Θα μπορούσε να υπάρχει μια συσχέτιση των δύο φαινομένων. Το 1956, στον μεγάλο σεισμό στη Σαντορίνη, οι ψαράδες παραπονιόντουσαν, σύμφωνα με τότε δημοσιεύματα, ότι είχαν εξαφανιστεί τα ψάρια. Ενδεχομένως, λοιπόν, θα μπορούσε να υπάρχει μια σύνδεση και τώρα. Δεν υπάρχει άλλος περιβαλλοντικός παράγοντας αυτή την εποχή που θα δικαιολογούσε την εξαφάνιση ψαριών. Δεν έχουμε, π.χ., φοβερό κρύο όπως τον χειμώνα του 2017. Ισως να ευθύνεται, βέβαια, το πολύ θερμό καλοκαίρι που προηγήθηκε, με αποτέλεσμα τα ψάρια να ψάχνουν πιο κρύο περιβάλλον.
Οσον αφορά τους σεισμούς: είτε πρόκειται για ηφαιστειακούς, είτε για τεκτονικούς, προκαλούνται ισχυρές δονήσεις και στη θάλασσα, που επηρεάζουν τα ψάρια. Αφού, όμως, δεν γνωρίζουμε ακόμα αν είμαστε στην αρχή, στη μέση ή προς το τέλος του φαινομένου στη Σαντορίνη, δεν μπορώ να πω κάτι με βεβαιότητα. Στο ερώτημά σας, πάντως, για το αν η σεισμική έξαρση στη Σαντορίνη θα μπορούσε να επηρεάσει εν μέρει και τον Πατραϊκό, για το συγκεκριμένο θέμα, σας απαντώ πιθανόν ναι. Γιατί είναι κινήσεις νερών στη θάλασσα. Θα μπορούσε, δηλαδή, η διαρκής κίνηση νερών από το Αιγαίο να προκαλέσει μια μικρή δόνηση και στον Ισθμό. Οι οργανισμοί στο νερό έχουν τελείως άλλη αίσθηση. Ο ήχος στο νερό μεταφέρεται ταχύτατα».
Π. ΚΑΣΠΙΡΗΣ: Στο νευρικό σύστημα των ψαριών
Ο ομότιμος καθηγητής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Παν. Κασπίρης, με αφορμή τον σεισμό 6,4 Ρίχτερ στη Λευκάδα τον Αύγουστο του 2003, είχε αναφέρει ότι η περίεργη συμπεριφορά των ψαριών πριν και ύστερα από μια ισχυρή σεισμική δόνηση εκδηλώνεται με νευρικές και αφύσικες κινήσεις, οι οποίες έχουν αιτία τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα.
«Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που προηγούνται από ένα σεισμό επιδρούν στο νευρικό σύστημα των ψαριών με αποτέλεσμα αυτά να συμπεριφέρονται μη φυσιολογικά. Στην Ιαπωνία η συμπεριφορά των ψαριών χρησιμοποιείται και ως μέθοδος πρόγνωσης ενός σεισμού. Γι’ αυτό σε πολλά ερευνητικά κέντρα και σε κτίρια, υπάρχουν εγκατεστημένες μεγάλες γυάλες με ψάρια, των οποίων η συμπεριφορά ελέγχεται προσεκτικά. Οταν διαπιστώσουν ότι αυτά αρχίζουν να συμπεριφέρονται νευρικά και αφύσικα, τότε επίκειται σεισμός».
