Η νέα ελληνοαμερικανική αμυντική σχέση και η νέα συμφωνία για τις βάσεις
Είναι σε εξέλιξη ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πρώτος γύρος έλαβε χώρα τον περασμένο Δεκέμβριο στην Ουάσιγκτον και τώρα προετοιμάζεται ο δεύτερος γύρος, πιθανώς τον Οκτώβριο, στην Αθήνα και με επικεφαλής τον ίδιο τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο.
άρθρο από το tovima.gr
Η διαδικασία αυτή διαλόγου συμπίπτει με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης για μια επικαιροποιημένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας. Η τρέχουσα συμφωνία υπογράφτηκε το 1990 και ήταν αυτή που παρέτεινε και τη λειτουργία των σημερινών αμερικανικών βάσεων. Βέβαια τότε ήταν η αρχή της μεταψυχροπολεμικής περιόδου και οι ΗΠΑ επεδίωξαν να περιορίσουν τις εκτεταμένες βάσεις που είχαν στο εξωτερικό.
Σήμερα, όμως, είμαστε σε μια νέα φάση, που από πολλούς έχει περιγραφεί ως «Νέος Ψυχρός Πόλεμος», που εκφράζεται και στη νέα κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία – και σε ένα διαφορετικό επίπεδο και με την Κίνα.
Σε αυτό το φόντο η διαπραγμάτευση για τη νέα συμφωνία επικεντρώνεται στους όρους με τους οποίους θα διατηρηθεί και θα αναβαθμιστεί ακόμη περισσότερο η αμερικανική παρουσία στη βάση της Σούδας, που έχει εξελιχθεί σε συνολικό κρίσιμο κόμβο για την αμερικανική αεροναυτική παρουσία σε μία ευρύτερη περιοχή, για την παγίωση και επέκταση της χρήσης της Λάρισας ως μίας βάσης για τα αμερικανικά μη επανανδρωμένα αεροσκάφη, η χρήση των οποίων ολοένα και αναβαθμίζεται, για την χρήση από τις ΗΠΑ και των εγκαταστάσεων στο Στεφανοβίκειο, αλλά και για την χρήση από το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, εξαιτίας και της στρατηγικής του θέσης.
Όλα αυτά, όπως συμβαίνει και σε αυτές τις περιπτώσεις, περνούν και μέσα από τη συζήτηση για πιθανά ανταλλάγματα και σε επίπεδο εξοπλισμών για την Ελλάδα, από την επίλυση των ζητημάτων δικαιοδοσίας που πάντοτε προκύπτουν όταν μιλάμε για ξένες στρατιωτικές βάσεις αλλά και για επιμέρους ζητήματα, όπως π.χ. ο συνδυασμός ανάμεσα στη αμυντική χρήση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης με τα σχέδια ιδιωτικοποίησης και αναβάθμισής του.
Γι’ αυτό το λόγο και παρότι το κλίμα δείχνει να είναι θετικό και από τις δύο πλευρές, δεν είναι βέβαιο ότι θα συναφθεί τόσο γρήγορα η νέα συμφωνία, που όπως και η προηγούμενη πρέπει να έρθει προς κύρωση στην Ελληνική Βουλή, και είναι πιθανό να επιλεγεί η παράταση της ισχύουσας συμφωνίας, ώστε να δοθεί χρόνος για την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης.
Ο νέος γεωπολιτικός σχεδιασμός των ΗΠΑ και η Ελλάδα
Όλα αυτά πρέπει να ιδωθούν υπό το πρίσμα των μετατοπίσεων της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής το τελευταίο διάστημα. Όπως έχει σχολιαστεί πολλές φορές, οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια μετατοπίζονται σε μια νεοψυχροπολεμική αντιπαράθεση με τη Ρωσία, αλλά και την Κίνα, έστω και χωρίς το χαρακτήρα «αντιπαράθεσης συστημάτων», αφού όλες οι χώρες συμμετέχουν στην παγκόσμια καπιταλιστική αγορά. Αυτό στηρίζεται στην εκτίμησή τους ότι ο συνδυασμός ανάμεσα στις ρωσικές αμυντικές δυνατότητες, που παραμένουν αυτές μιας πυρηνικής υπερδύναμης και την κινεζική οικονομική ισχύ, πρόκειται να αμφισβητήσει μεσοπρόθεσμα την ηγεμονία τους στο διεθνές σύστημα.
Σε αυτό το πλαίσιο, προσανατολίζονται σε μια προσπάθεια να διαμορφώσουν ένα είδος «υγειονομικής ζώνης» κρατών και αμυντικών βάσεων σε μια ευρεία ζώνη που ξεκινά από την Πολωνία και φτάνει μέχρι τη χώρα μας. Σε αυτό παραπέμπει και η χρήση του όρου «συνοριακά κράτη» (frontier states).
Ούτε είναι τυχαίες άλλες ενέργειες των ΗΠΑ όπως είναι η εγκατάσταση αντιπυραυλικών συστοιχιών στην Πολωνία ή την Ρουμανία αλλά και τελικά η απόφασή τους για αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά μέσου βεληνεκούς, κίνηση που παραπέμπει σαφώς και σε μια νέα και επικίνδυνη «κούρσα των εξοπλισμών».
