Μήλον της έριδος το σύμφωνο μεταξύ ΕΕ και Mercosur, των Βραζιλίας, Αργεντινής, Ουρουγουάης και Παραγουάης το 2019
Μπορεί η Σύνοδος Κορυφής που άρχισε χτες, 10 Δεκεμβρίου 2020, και ολοκληρώνεται σήμερα να εστίασε επισήμως στον πολυετή προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης, όμως μία άλλη πηγή εντάσεων πέρασε μάλλον στα… ψιλά της δημόσιας προσοχής.
Και κεντρικά πρόσωπα αυτής της έντασης ήταν ο ευρωπαϊκός Νότος.
Μια ομάδα χωρών της ΕΕ και οι σύμμαχοί τους στη Νότια Αμερική έχουν βαλθεί κατά του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron σε μια μεγάλη πρωτοβουλία για να αναστήσουν μια τεράστια διατλαντική εμπορική συμφωνία.
Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Σουηδία βρίσκουν συμμάχους βαρέων βαρών εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής του εμπορίου Valdis Dombrovskis και του επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής Josep Borrell, καθώς επιδιώκουν να ανατρέψουν την αντίσταση του Macron σε μια συμφωνία που θα παρέχει στην ΕΕ προνομιακή πρόσβαση στο μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ της Αμερικής, μπροστά από την Κίνα και τις ΗΠΑ
Καθώς η Πορτογαλία ετοιμάζεται να αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από τον Ιανουάριο, η δυναμική αυξάνεται για να σωθεί το σύμφωνο.
“Η πορτογαλική Προεδρία θα διασφαλίσει ότι θα προχωρήσει η συμφωνία Mercosur”, δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ στο Politico.
“Η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει διαπραγματευτεί ποτέ η ΕΕ δεν θα σβήσει”.
Η ρητορική Macron
Μετά από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, η ΕΕ έκανε ένα ιστορικό σύμφωνο με τον όμιλο Mercosur της Βραζιλίας, της Αργεντινής, της Ουρουγουάης και της Παραγουάης το 2019.
Αλλά ο Macron επιδίωξε να μπλοκάρει τη συμφωνία “αυτοκινήτων-αγελάδων”, όπως ονομάστηκε, προειδοποιώντας ότι δεν θα επικυρωθεί από το Παρίσι λόγω της ταχείας καταστροφής του τροπικού δάσους του Αμαζονίου από τη Βραζιλία.
Η Γαλλία υποστηρίζει ότι αντιτίθεται στη συμφωνία, επειδή η Βραζιλία δεν σέβεται επαρκώς τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.
Ωστόσο, οι υποστηρικτές της συμφωνίας αμφισβητούν εάν η πραγματική ανησυχία του Macron αφορά τον Αμαζόνιο ή τα συμφέροντα ισχυρών Γάλλων αγροτών ενόψει των περιφερειακών εκλογών την άνοιξη.
Τους επόμενους μήνες, μάλιστα, οι υποστηρικτικές χώρες σκοπεύουν είτε να κερδίσουν την υποστήριξη της Γαλλίας με την καθιέρωση ενός συστήματος περιβαλλοντικής εποπτείας στη Mercosur, είτε να κατηγορήσουν για μπλόφα τη Γαλλία.
Πίεση από το Παρίσι
Ενώ η γαλλική κυβέρνηση υπογραμμίζει τις περιβαλλοντικές αδυναμίες της Βραζιλίας, υπάρχουν και άλλα πολιτικά ζητήματα.
Η συμφωνία είναι ένα ανάθεμα για τους ισχυρούς αγρότες της Γαλλίας, οι οποίοι βλέπουν μια πλημμύρα φθηνού βοείου κρέατος, κρασιού και ζάχαρης από τη Νότια Αμερική ως απειλή.
Σε πιο προσωπικό επίπεδο, η συμφωνία Mercosur είναι επίσης όμηρος της εχθρότητας του Macron με τον λαϊκιστή Πρόεδρο της Βραζιλίας Jair Bolsonaro.
Οι δύο εμπλέκονται σε έναν πικρό πόλεμο λέξεων αφού ο Bolsonaro έχει προσβάλει τη σύζυγό του Macron το 2019, με τον Γάλλο να απαντά ότι η Βραζιλία χρειαζόταν έναν νέο ηγέτη.
Παρά αυτά τα εμπόδια, αρκετές χώρες της ΕΕ και εξέχοντες αξιωματούχοι της Επιτροπής πιστεύουν ότι είναι καιρός να αναζωπυρωθεί η πολιτική δυναμική για τη συμφωνία Mercosur.
Η αντεπίθεση ξεκίνησε τον περασμένο μήνα όταν εννέα χώρες (την Τσεχία, τη Δανία, την Εσθονία, την Ισπανία, τη Φινλανδία, την Ιταλία, τη Λετονία, την Πορτογαλία και τη Σουηδία), οι οποίες έστειλαν επιστολή στον Dombrovskis για να υποστηρίξει ότι “η υπογραφή και η επικύρωση της Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur δεν θα επηρεάζει μόνο την αξιοπιστία της ΕΕ ως διαπραγματευτικού και γεωπολιτικού εταίρου, αλλά θα ενισχύσει επίσης τη θέση άλλων ανταγωνιστών στην περιοχή”.
Η Ισπανία ηγείται της επίθεσης εναντίον της γαλλικής θέσης και η Πορτογαλία θα πιέσει επίσης να αναζωογονήσει τη Mercosur όταν αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιανουάριο.
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας λένε ότι είναι το κλειδί για τη δημιουργία δημοκρατικών εμπορικών ομάδων, επισημαίνοντας ότι η Κίνα μόλις κατέληξε σε μια συμφωνία-ορόσημο μεταξύ 15 χωρών στην περιοχή Ασία-Ειρηνικός τον περασμένο μήνα, τη RCEP.
Η υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Arancha González Laya, τόνισε τις πολιτικές διαστάσεις των στενότερων δεσμών με μια ήπειρο με «εξαιρετικά παρόμοιες απόψεις» που «ενδιαφέρεται να ενταχθεί στην ΕΕ για την καταπολέμηση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, προσπαθώντας να εξασφαλίσει ένα πιο σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα» και να ενισχύσει την «πολυμέρεια».
Πράσινες δεσμεύσεις
Για να ανοίξει ο δρόμος για επικύρωση, ο Dombrovskis συμφώνησε με τη Mercosur να διαπραγματευτεί πρόσθετες δεσμεύσεις για το περιβάλλον, χωρίς να ανοίξει εκ νέου η ίδια η συμφωνία.
Μάλιστα, συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών της Ουρουγουάης Francisco Bustillo στις Βρυξέλλες και συμφώνησε να “αρχίσει αμέσως κοινή εργασία” για τη διαπραγμάτευση πρόσθετων περιβαλλοντικών δεσμεύσεων, σύμφωνα με εκπρόσωπο της Επιτροπής.
Υπενθυμίζεται εδώ ότι το Μοντεβιδέο, που επί του παρόντος κατέχει την προεδρία του μπλοκ της Mercosur, εξέδωσε δήλωση που επιβεβαιώνει ότι η Mercosur ήταν «πρόθυμη να συνεργαστεί στο σχεδιασμό μιας πρόσθετης δήλωσης που θα εμβαθύνει τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις».
Από την άλλη πλευρά, αυτή η ώθηση για να γίνει η Mercosur πιο πράσινη είναι μια νίκη για τον Macron.
Ωστόσο, το νέο σχέδιο του Dombrovskis θα μπορούσε επίσης να θέσει τον Macron σε δύσκολη θέση, αναγκάζοντάς τον να αποφασίσει μεταξύ περιβαλλοντολόγων και αγροτών.
Οι εννέα χώρες της ΕΕ που πιέζουν για συμφωνία υποστηρίζουν ότι η αποτυχία της ΕΕ να επικυρώσει τη Mercosur θα μπορούσε να κάνει τα πράγματα μόνο χειρότερα από περιβαλλοντική άποψη, καθώς οι Νοτιοαμερικανοί θα στραφούν μόνο σε συνεργάτες με πιο αδύναμους κανόνες από τις Βρυξέλλες.
www.bankingnews.gr
