Του Joe Cirincione
Μετάφραση: Στέργιος Σεβαστιάν
Γιατί να το διακινδυνεύσουμε; Ακόμα κι αν το ΝΑΤΟ θέλει τα πυρηνικά στην Ευρώπη, το ασταθές καθεστώς του Ερντογάν βρίσκεται σε απόσταση 68 μιλίων από τη Συρία, την πιο καυτή ζώνη συγκρούσεων στη γη.
Όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ και άλλοι αρχηγοί κρατών συναντηθούν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ αυτής της εβδομάδας, ίσως είναι μια καλή στιγμή να συζητηθεί το κατά πόσο είναι σοφή η διατήρηση 50 θερμοπυρηνικών πυρηνικών όπλων στην Τουρκία, μόλις 70 μίλια από τη Συρία, την πιο έντονη πολεμική ζώνη στον πλανήτη.
Κάθε μία από τις βόμβες βαρύτητας Β61 που φυλάσσονται στην αεροπορική βάση Incirlik, 68 μίλια από τα σύνορα της Συρίας, έχει μέγιστη απόδοση 170 χιλιοτόνους ή 10 φορές ισχυρότερη από τη βόμβα που έπεσε στη Χιροσίμα. Αλλά αυτές οι βόμβες έχουν επίσης την ικανότητα “dial–a–yield“, που τους επιτρέπει να ορίσουν την έκρηξης τους σε διάφορα επίπεδα, έως και κάτω από από ένα χιλιοτόνο δύναμης. Πρόκειται για τα απομεινάρια των χιλιάδων όπλων πεδίου μάχης, που κάποτε είχαν αναπτυχθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση για να διεξάγουν πυρηνικό πόλεμο στην Ευρώπη. Σχεδόν όλα αποσύρθηκαν και αναδιπλώθηκαν, εκτός από εκείνα στο Incirlik και περίπου άλλες 100 B-61, που αποθηκεύτηκαν σε βάσεις του ΝΑΤΟ στο Βέλγιο, την Ιταλία, τη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες.
Ωστόσο, σε αντίθεση με αυτά τα αεροδρόμια, δεν υπάρχουν αεροσκάφη με έδρα στην Τουρκία ικανά να μεταφέρουν τα αμερικανικά πυρηνικά όπλα που είναι αποθηκευμένα εκεί. Σε μια κρίση, τα αεροπλάνα θα έπρεπε να πετάξουν από άλλες αμερικανικές βάσεις, υποθέτοντας πάντα ότι θα μπορούσαν να ελευθερωθούν από τις άλλες αναθετημένες συμβατικές αποστολές τους. Η πραγματική στρατηγική χρήσης τους είναι θολή στην καλύτερη περίπτωση.
“Σήμερα, ο συμβολισμός αυτών των βομβών είναι πολύ πιο σημαντικός από τη στρατιωτική τους χρησιμότητα”, λέει ο πυρηνικός ιστορικός Eric Schlosser. “Πύραυλοι, που φέρουν πυρηνικές κεφαλές, φτάνουν στους στόχους πολύ πιο γρήγορα, πιο αξιόπιστα και με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.” Αντίθετα, ο σκοπός διατήρησης των όπλων είναι το πυρηνικό ισοδύναμο της παλιάς φράσης για το σκοπό του ΝΑΤΟ: “να κρατήσει την Αμερική μέσα, τη Ρωσία έξω και τη Γερμανία κάτω “. Στην περίπτωση αυτή, οι βόμβες αυτές είναι εκεί για να αποδείξουν ότι τα πυρηνικά της Αμερικής βρίσκονται “εντός”, τα ρωσικά θα παραμείνουν “έξω” και τα γερμανικά αχρείαστα.
Αξίζει αυτός ο συμβολισμός το ρίσκο; Τα σήματα κινδύνου σχετικά με την ασφάλεια των όπλων συσσωρεύονται, καθώς οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις επιδεινώνονται και ο πόλεμος στη Συρία εντείνεται.
Μόλις πέρυσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες απώλεσαν προσωρινά την πρόσβαση στο Incirlik κατά τη διάρκεια της απόπειρας πραξικοπήματος εναντίον του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ερντογάν. Ανώτεροι Τούρκοι αξιωματικοί, που ήταν υπεύθυνοι για τη βάση, αναφέρθηκαν ότι ήταν μεταξύ των ηγετών του πραξικοπήματος και κατηγορήθηκαν για τις αποστολές που εκτέλεσαν από τη βάση. Οι τουρκικές δυνάμεις, που ήταν πιστές στον Ερντογάν, περιέβαλλαν το Incirlik και διέκοψαν τη ρευματοδότηση για μέρες, παγιδεύοντας έτσι περίπου 2.500 υπηκόους των ΗΠΑ που βρίσκονταν εκεί – και τα 50 πυρηνικά όπλα. Μια εβδομάδα αργότερα, η βάση ήταν πάλι υπό πολιορκία, περιβαλλόμενη αυτή τη φορά από χιλιάδες αντι-Αμερικανούς διαδηλωτές, που έκαψαν αμερικανικές σημαίες και ζήτησαν από την κυβέρνηση να κλείσει τη βάση.
Η εξουσία του Ερντογάν, από την απόπειρα πραξικοπήματος, έχει γίνει όλο και πιο αυταρχική. Οι δυνάμεις του σκότωσαν πάνω από 250 άτομα κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, τραυμάτισαν πάνω από 1.400 και συνέλαβαν σχεδόν 3.000. Από τότε έχει εκκαθαρίσει περισσότερους από 2.700 δικαστές, φυλάκισε περίπου 50.000 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων πολλών στρατιωτών, δημοσιογράφων, δικηγόρων, αστυνομικών, ακαδημαϊκών και Κούρδων πολιτικών, απέλυσε 120.000 δημόσιους υπαλλήλους και δεσμεύθηκε να «εκκαθαρίσει όλους τους κρατικούς θεσμούς από τον ιό των υποστηρικτών του Fethullah Gülen» πιστών στον κληρικο, τον οποίο ο Ερντογάν ισχυρίζεται οτι ήταν πίσω από το πραξικόπημα.
Όπως έγραψε η Elmira Bayrasli στο defenceone, ο Ερντογάν κρατά τη χώρα του “όμηρο για τα πολιτικά του οφέλη“.
Ακόμα κι αν πιστεύετε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να διατηρούν τακτικά πυρηνικά όπλα στην Ευρώπη, είναι η Τουρκία ένα ασφαλές μέρος για να το πράξει;
Από την απόπειρα πραξικοπήματος, οι τουρκικές δυνάμεις διενήργησαν αεροπορικές επιδρομές στο Ιράκ και τη Συρία εναντίον του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος, το οποίο έχει εξοπλισθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταπολέμηση του ISIS. Αν οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης είναι σωστές, ο πρώην σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Michael Flynn, μπλόκαρε ένα σχέδιο χρησιμοποίησης των κουρδικών δυνάμεων για να προωθήσει μια επίθεση στην πρωτεύουσα του ISIS, Raqqa, ίσως με εντολή της Τουρκίας.
Πιο πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ερντογάν στην Ουάσινγκτον, οι προσωπικοί σωματοφύλακες του γρονθοκόπησαν, έπνιξαν και κλώτσησαν ειρηνικούς διαδηλωτές έξω από την τουρκική πρεσβεία. Το πιο εκπληκτικό ήταν, ότι το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας κάλεσε τη Δευτέρα τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Άγκυρα να καταθέσει επίσημη διαμαρτυρία για τις φερόμενες «επιθετικές ενέργειες» της αστυνομίας των ΗΠΑ για την προστασία των διαδηλωτών, εντείνοντας περαιτέρω τις σχέσεις.
Εν τω μεταξύ, οι πολεμικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Συρία εντείνονται. Οι δυνάμεις υπό την ηγεσία των αμερικανών, την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, απέκρουσαν επίθεση ιρανών μαχητών που επιχειρούν στη Συρία, αγνοώντας ακόμη και το αίτημα της Ρωσίας να σταματήσουν. Η μάχη για τη Raqqa είναι τώρα πάλι σε καλό δρόμο και η πιο βίαιη φάση του πολέμου μπορεί να επέλθει τους επόμενους μήνες. Καθώς το ISIS αντιμετωπίζει την εξαφάνιση, αποκλείεται οι μαχητές του να περάσουν τα σύνορα της Τουρκίας;
Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι οι πυρηνικές βόμβες της Αμερικής στο Incirlik είναι ασφαλείς; Δεν μπορούμε. Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι το Incirlik είναι ευάλωτο σε τρομοκρατική επίθεση. Τον περασμένο Μάρτιο, οικογένειες στρατιωτικών απεχώρησαν από τη νότια Τουρκία, κυρίως από την αεροπορική βάση του Incirlik, ως αποτέλεσμα ανησυχιών ασφάλειας, από τη δραστηριότητα του ISIS, που απειλούσε την περιοχή. Σημαντικές αναβαθμίσεις ασφαλείας στη βάση βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένων των αποθηκών που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση των πυρηνικών όπλων. Αλλά μερικοί νέοι φράχτες δεν αποτελούν απάντηση. «Ο κίνδυνος για την ασφάλεια των πυρηνικών βόμβων των ΗΠΑ στην Ευρώπη», προειδοποιούν οι πρώην υπάλληλοι του NSC, SteveAndreasen και Isabelle Williams, “κλίνει σαφώς προς την συγκέντρωση των αμερικανικών πυρηνικών όπλων στις Ηνωμένες Πολιτείες“.
Γιατί να το διακινδυνεύσουμε; Κανένα μέλος του ΝΑΤΟ δεν θα αμφισβητήσει την αποφασιστικότητά μας ή την αξιοπιστία των πυρηνικών διαβεβαιώσεων μας, αν αποσύρουμε 50 επικίνδυνα εκτεθειμένα πυρηνικά όπλα από την Τουρκία. Στην πραγματικότητα, θα ξεφυσήξουν με ανακούφιση.
Ο Joe Cirincione είναι πρόεδρος του Ταμείου Ploughshares και συγγραφέας του: “Πυρηνικοί εφιάλτες: Η εξασφάλιση του κόσμου προτού να είναι πολύ αργά.”
