Κώστας Τσιτούνας
ΠΑΤΑΕΙ ΠΟΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΜΕ ΠΡΟΣΧΗΜΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μετά από πέντε χρόνια επίμονων προσπαθειών και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, η δεύτερη σε μέγεθος Γερμανική Τράπεζα Sparkasse βάζει πόδι στην Ελλάδα αρχής γενομένης από την Πελοπόννησο.
Η αρχική σε πολιτικό επίπεδο συμφωνία αναμεσά στο δίκτυο των Γερμανικών Συνεταιριστικών Τράπεζων «Sparkasse», όπως είναι η επίσημη ονομασία, υπεγράφη από τον περιφερειάρχη Πέτρο Τατούλη για λογαριασμό της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Γερμανού Υφυπουργού οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης Γιοακίμ Φούχτελ, την Πέμπτη 11 Μαΐου.
Εντύπωση προκαλεί η διαβεβαίωση του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου ότι η συγκεκριμένη συμφωνία στο πλαίσιο της οποίας συστήνεται ομάδα εργασίας που θα διεκπεραιώσει την υλοποίηση του σχεδίου για την εγκατάσταση και λειτουργία του πρώτου υποκαταστήματος τελεί εν γνώση τόσο του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα όσο και του Υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου.
«Είμαστε έτοιμοι για την επεξεργασία του σχεδίου για την ανάπτυξη της Sparkasse στην Πελοπόννησο», πρόσθεσε ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου και σημείωσε ότι «ο Πρωθυπουργός και οι αρμόδιοι Υπουργοί της χώρας είναι ενήμεροι για το εγχείρημα αυτό». Εξέφρασε δε τη βεβαιότητα ότι το παράδειγμα της Πελοποννήσου θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας.
Σύμφωνα με τον Γερμανικό κανονισμό λειτουργίας των Sparkassen το 50% των μέτοχων ανήκουν σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στην προκείμενη περίπτωση στην περιφέρεια Πελοποννήσου που θα αποτελεί τον βασικό συνεταίρο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το δίκτυο των Γερμανικών Συνεταιριστικών Τράπεζων «Sparkasse» είναι ο 2ος μεγαλύτερος από άποψη κεφαλαίων Τραπεζικός Όμιλος στην Γερμάνια μετά την Deutsche Bank.
Στις φωτογραφίες βλέπετε τον κ. Τατούλη να ποζάρει με τους εκπροσώπους της τράπεζας
Στη φωτογραφία που ακολουθεί Πέτρος Τατούλης και Roger Kehle
Εδώ ο κ. Πέτρος Τατούλης με τον Gerhard Bauer
Και με τον κ. Φούχτελ, παλιό γνώριμο…
Η νέα τράπεζα που θα λειτουργήσει στην Πελοπόννησο αρχικά – στο πλάνο υπάρχει πρόβλεψη και για 2ο υποκατάστημα στην Βορειά Ελλάδα και συγκεκριμένα στην κεντρική Μακεδονία – δε θα είναι θυγατρική της Sparkasse, αλλά θα λειτουργεί εντελώς αυτόνομα, με στόχο την καθιέρωση ενός νέου «αναπτυξιακού μοντέλου» στην Ελλάδα.
Τα νέα καταστήματα θα υιοθετήσουν τις αρχές του γερμανικού ταμιευτηρίου, όπως η τοπική παρουσία, η αρχή της περιφέρειας, η πρόσδεση στην τοπική οικονομία, η εστίαση σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, το «άνοιγμα» σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και η δικαιοδοσία λήψης αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο:
«Η ιδέα δεν είναι να ανοίξουμε υποκαταστήματα, αλλά να ξεκινήσουμε ένα ελληνικό μοντέλο βασισμένο στη λειτουργία της Deutsche Sparkasse. Εμείς έχουμε την τεχνογνωσία ώστε να μπορέσουμε να υποστηρίξουμε την ιδέα, με στόχο την ανάπτυξη των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων», ανέφερε ο κ. Felzen υψηλόβαθμο στέλεχος της Sparkasse ο οποίος παραβρέθηκε στην υπογραφή της συμφωνίας συνοδευόμενες από τους Γερμανούς έπαρχους του Schwabisch Hall , Gerhard Bauer και του Calw, Helmut Riegger.
«Στην Ελλάδα η κρίση υπήρξε καταστροφική, αλλά νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει. Έχουμε μεγάλες προσδοκίες και αυξημένη αισιοδοξία ότι τα επόμενα χρόνια θα υπάρξει ΑΝΑΚΑΜΨΗ της ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ οικονομίας, για την οποία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αποτελέσουν οδηγό. Εξάλλου, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ήταν και θα είναι πάντα η ραχοκοκαλιά μιας μετρά- εθνικής οικονομίας», επεσήμανε ο κ. Felzen.
Πέτρος Τατούλης με τον Guido Wolf
Η επιλογή της Πελοποννήσου και της Μακεδονίας για τη λειτουργία του νέου τραπεζικού μοντέλου δεν είναι τυχαία καθώς αυτές οι περιοχές από τη δεκαετία του 1950 έχουν τροφοδοτήσει την Γερμανία με μετανάστες, πολλοί εκ των οποίων έχουν επιστρέψει ως συνταξιούχοι στην Ελλάδα και γνωρίζουν πολύ καλά το όνομα Sparkasse και το σύστημα που ακολουθούν αυτές οι μικρές τράπεζες. Επιπροσθέτως πρόκειται για περιοχές με σημαντική αγροτική παραγωγή, μεγάλο κομμάτι της οποίας κατευθύνεται στις αγορές της Γερμανίας.
430 τοπικές τράπεζες με μετόχους τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Υπό τον τίτλο Sparkasse στη Γερμανία συνυπάρχουν περί τις 430 μικρές τοπικές τράπεζες, που στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν μετόχους κατά 50% τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κάθε μία από αυτές ακολουθεί την ίδια πάνω κάτω πολιτική, αλλά οι πορείες τους είναι πλήρως ανεξάρτητες. Υπάρχει μόνο μια διοικητική κεφαλή, χωρίς όμως μετοχική δύναμη, ούτε παρεμβάσεις που να θίγουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Υπό την καθοδήγηση του κ. Φούχτελ
Μια βασική διαφορά αυτών των μικρών τοπικών τραπεζών από τις μεγαλύτερες εμπορικές είναι ότι δανείζουν μόνο στην περιοχή εμβέλειάς τους και μέχρι του ύψους των κεφαλαίων που διαχειρίζονται. Δεν δανείζονται, δηλαδή, από τη διατραπεζική αγορά για να τροφοδοτήσουν την πιστωτική επέκταση.
Τα δάνεια που χορηγούν σε επαγγελματίες και μικρομεσαίους επιχειρηματίες οι Sparkasse είναι της τάξεως των 10.000, 20.000 ή 50.000 ευρώ το πολύ. Τα επιτόκια είναι ανταγωνιστικά σε σχέση με τις εμπορικές τράπεζες, αλλά οι εμπράγματες διασφαλίσεις υψηλότερες, ώστε η πιθανότητα να «κοκκινίσει» κάποιο δάνειο να είναι απειροελάχιστη.
Αυτή βέβαια η πρακτική είναι σαφώς πολύ μακριά από τη νοοτροπία των Ελλήνων, οι οποίοι θα είναι δύσκολο να συναινέσουν σε εμπράγματες διασφαλίσεις για σχετικώς μικρά ποσά δανείων, ενώ η ελληνική αγορά μπορεί να εμπιστεύεται τα γερμανικά προϊόντα, αλλά κάτι τέτοιο μένει να αποδειχθεί στο πεδίο των τραπεζικών υπηρεσιών.
Χορός δισ. ευρώ
Στην επίσημη επιχειρηματολογία τους, οι Γερμανοί επισημαίνουν ότι βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι να συμβάλουν στην ενίσχυση της ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της χώρας, και ειδικότερα των περιφερειών με ανεπτυγμένη αγροτική οικονομία. Βέβαια, παράγοντες του ελληνικού τραπεζικού συστήματος υπογραμμίζουν ότι αυτή είναι η μία «πλευρά της Σελήνης». Η άλλη πλευρά, που σε αυτή τη φάση παραμένει αθέατη, αφορά την άντληση ρευστότητας και τη διαχείριση κεφαλαίων από το υφιστάμενο εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Με το δεδομένο ότι οι Sparkasse ακολουθούν μια σχετικά συντηρητική επεκτατική πολιτική, αφού δεν δανείζονται από τη διατραπεζική αγορά, για να επιτύχει το εγχείρημα θα πρέπει να βρουν πόρους από δύο συγκεκριμένες πηγές: πρώτον από τις καταθέσεις που θα προσελκύσουν και δεύτερον, από τα χρήματα που διακινούνται μεταξύ των δύο χωρών – ως επί το πλείστων από την Γερμανία προς την Ελλάδα.
Κυρίως από τις συντάξεις που εισπράττουν από τα γερμανικά ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και άλλων χωρών της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες συνταξιούχοι, αλλά και από τους μετανάστες των τελευταίων χρόνων οι οποίοι έφυγαν από την Ελλάδα λόγω της κρίσης, εργάζονται στη Γερμανία και στηρίζουν τις οικογένειες τους στην Ελλάδα.
Είναι λοιπόν πιθανόν ότι οι Γερμανοί θα ποντάρουν στο χαρτί της φερεγγυότητας και αξιοπιστίας του δικού τους τραπεζικού συστήματος, επιχείρημα που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε μια ενδεχόμενη αναζωπύρωση της φιλολογίας για το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, κάτι που κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδέα για την «επέκταση» των Sparkasse στην Ελλάδα άρχισε να συζητείται το 2012 στο συνέδριο του Ελληνογερμανικου συνέδριου στην Αθηνά με στόχο την λειτουργία του πρώτου υποκαταστήματος το 2013 υπό τις ευλογίες του Γερμανοί Υπουργού Οικονομικών κ. Σόιμπλε.
Ωστόσο η όλη διαδικασία βάλτωσε το 2014 καθώς υπήρξαν αντιδράσεις από τις Ελληνικές Τράπεζες συστημικές και συνεταιριστικές χρονιά που αποσύρεται διακριτικά και ο κ.Γιοακιμ Φούχτελ. Οικονομικοί παράγοντες που είναι σε θέση να γνωρίζουν σημειώνουν με νόημα ότι η παρασκηνιακές διαβουλεύσεις επανενεργοποιηθηκαν σε υψηλότατο επίπεδο μετρά τις εκλογές του 2016 και το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης του κ. Τσίπρα.
