Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Υπάρχουν αλήθειες που κανείς δεν θέλει να πει. Υπάρχουν αριθμοί που κανείς δεν τολμά να διαβάσει δυνατά. Και υπάρχουν τάσεις που εξελίσσονται αργά, αθόρυβα, μεθοδικά — ακριβώς επειδή δεν χτυπά συναγερμός, δεν πέφτουν βόμβες, δεν γίνεται πόλεμος με τουφέκια. Γίνεται όμως ένας άλλος πόλεμος. Ο “πόλεμος της κούνιας” που μένει άδεια. Της μάνας, που δεν θα γίνει ποτέ. Του παιδιού που δεν γεννήθηκε.
Η Ελλάδα σβήνει. Αργά. Αλλά σταθερά. Και εμείς, αντί να φωνάξουμε, συνεχίζουμε να μιλάμε για κόμματα, για σκάνδαλα, για τιτλοφόρες επικαιρότητες που αύριο θα ξεχαστούν. Το δημογραφικό, το μεγαλύτερο πρόβλημα της Πατρίδας μας, παραμένει ορφανό από πολιτική βούληση, από ουσιαστικές πολιτικές, από την απλή αναγνώριση της κρισιμότητάς του!
Η Ελλάδα γηράσκει. Κάποιοι το ξέρουν και δεν τους πειράζει…
Α. ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΗΜΕΡΑ: Τα ψυχρά νούμερα ενός εθνικού δράματος…
Ο δείκτης γεννητικότητας στην Ελλάδα έχει πέσει στα 1,3–1,4 παιδιά ανά γυναίκα. Η επιστήμη είναι αδυσώπητη: για να διατηρηθεί ένας πληθυσμός χρειάζονται 2,1 παιδιά. Αυτό σημαίνει ότι χάνουμε τουλάχιστον 35% από τον αναγκαίο δείκτη αναπαραγωγής μας. Κάθε γενιά είναι μικρότερη από την προηγούμενη. Κάθε δεκαετία, λιγότεροι Έλληνες!
Ο μέσος Έλληνας είναι σήμερα 47,2 ετών. Αυτός ο αριθμός δεν είναι μια στατιστική λεπτομέρεια. Είναι η απεικόνιση μιας κοινωνίας που γέρνει, που κουράζεται, που δεν έχει ενέργεια για το αύριο. Είμαστε από τους γηραιότερους πληθυσμούς της Ευρώπης και η τάση επιδεινώνεται.
Η πληθυσμιακή συρρίκνωση δεν είναι ισόπεδη. Πλήττει κυρίως την ελληνική Περιφέρεια: τη Δυτική Μακεδονία, την Ανατολική Μακεδονία–Θράκη, τη Στερεά Ελλάδα, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία. Χωριά ερημώνουν. Σχολεία κλείνουν. Κοινότητες αιώνων εξαφανίζονται από τον χάρτη. Αυτό δεν είναι μεταφορά. Είναι ρεπορτάζ!
Β. ΘΡΑΚΗ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ: Το επίκεντρο του κινδύνου…
Στη Θράκη — και ειδικά στον Έβρο και τη Ροδόπη — ο δείκτης γεννητικότητας έχει πέσει ακόμα χαμηλότερα: μόλις 1,2 παιδιά ανά γυναίκα. Μιλάμε για μια περιοχή που συνορεύει άμεσα με την Τουρκία, όπου η ελληνική παρουσία αραιώνει με τρομακτικούς ρυθμούς. Η υπογεννητικότητα εδώ δεν είναι απλώς κοινωνικό πρόβλημα. Είναι γεωπολιτική τρωτότητα.
Στη Μακεδονία, τα Γρεβενά έχουν χάσει 16,3% του πληθυσμού τους μόνο μεταξύ 2011–2022. Δέκα χρόνια, ένα στα έξι άτομα εξαφανίστηκε. Ταυτόχρονα, η μετανάστευση νέων — ιδιαίτερα γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία — προς αστικά κέντρα και εξωτερικό επιταχύνει τη γήρανση με ταχύτητα που δεν μπορεί πλέον να αναστραφεί χωρίς εξαιρετικά δραστικές παρεμβάσεις.
Στο Βόρειο Αιγαίο, η εικόνα δεν είναι καλύτερη. Νησιά με ιστορία χιλιάδων ετών ελληνικής παρουσίας αδειάζουν από νέους. Οι ηλικιωμένοι μένουν πίσω. Τα παιδιά πηγαίνουν Αθήνα, Θεσσαλονίκη ή Γερμανία. Και στη θέση τους — εκεί που δεν πηγαίνουν Έλληνες — έρχονται άλλοι.
Γ. ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΡΟΗΛΘΕ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Η ευθύνη κάθε κυβέρνησης…
Το δημογραφικό πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Χτίστηκε γύρω στρώμα-στρώμα, δεκαετία με δεκαετία, με την αδιαφορία και την ανικανότητα όλων των κυβερνήσεων που πέρασαν από την Βουλή. ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ εναλλάχθηκαν στην Εξουσία για δεκαετίες. Κανείς δεν έκανε το δημογραφικό στρατηγική προτεραιότητα. Κανείς.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, στα χρόνια των Μνημονίων και αμέσως μετά, διέλυσε τα εισοδήματα των νέων, εκτίναξε την ανεργία, και έκλεισε κάθε προοπτική για νέες οικογένειες. Αντί για πολιτικές γεννητικότητας, έλαβαν μέτρα εξαθλίωσης. Αντί για βρεφονηπιακούς σταθμούς, δημιούργησαν ουρές στα συσσίτια.Η σημερινή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας; Εξαγγελίες υπάρχουν. Αποτελέσματα ελάχιστα. Τα επιδόματα γεννητικότητας είναι βελτιωμένα, αλλά παραμένουν σταγόνα στον ωκεανό. Δεν υπάρχει εθνικό σχέδιο. Δεν υπάρχει κρατικός φορέας συντονισμού δημογραφικής πολιτικής με πόρους και στρατηγική. Δεν υπάρχει βούληση να γίνει το δημογραφικό ρήξη, κινητοποίηση, εθνικό αφύπνισμα!
Η ανεργία έκλεισε τις πόρτες των νέων. Η φτώχεια έκλεισε τις κούνιες. Και οι κυβερνήσεις το άφησαν να συμβαίνει…
Δ. BRAIN DRAIN: Όταν φεύγει το μυαλό, φεύγει και η Ελλάδα…
Μετά το 2010 και την έκρηξη της οικονομικής κρίσης, πάνω από 500.000 Έλληνες — κυρίως νέοι, κυρίως μορφωμένοι — εγκατέλειψαν τη χώρα. Αυτό δεν ήταν μετανάστευση. Ήταν αφαίμαξη. Ήταν η καλύτερη γενιά της Ελλάδας που μπορούσε να σηκώσει μανίκια και να χτίσει γέφυρες, νοσοκομεία και επιχειρήσεις. Και το έκανε, αλλά στη Γερμανία, στην Αγγλία, στην Ολλανδία!
Και αυτοί που έφυγαν δεν επέστρεψαν — τουλάχιστον όχι οι περισσότεροι. Γέννησαν παιδιά εκεί. Πλήρωσαν φόρους εκεί. Ανέπτυξαν κοινωνίες εκεί. Η Ελλάδα τους εκπαίδευσε, αλλά άλλες χώρες τους καρπώθηκαν. Κάθε Έλληνας επιστήμονας, γιατρός, μηχανικός που φεύγει, παίρνει μαζί του όχι μόνο το μυαλό, αλλά και τα παιδιά που δεν θα γεννηθούν εδώ.
Το brain drain δεν είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα. Είναι δημογραφική καταστροφή σε αργή κίνηση. Και οι κυβερνήσεις — όλες — έφεραν ευθύνη: ΠΑΣΟΚ που οδήγησε στη χρεοκοπία, ΣΥΡΙΖΑ που αδυνάτισε τα θεμέλια, ΝΔ που υπόσχεται επιστροφή χωρίς να δημιουργεί πραγματικές συνθήκες!
Η Ελλάδα εξάγει μυαλά και εισάγει γήρανση. Αυτή είναι η εθνική μας τραγωδία…
Ε. ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΕΩΣ ΤΟ 2050: Η ώρα της αλήθειας…
Οι ειδικοί έχουν χαράξει τρεις τροχιές για το δημογραφικό μέλλον της Ελλάδας έως το 2050. Και κανένα δεν είναι ευχάριστο:
Απαισιόδοξο σενάριο:
Συνέχιση της πτωτικής τάσης χωρίς παρεμβάσεις. Κατακόρυφη μείωση γεννήσεων. Πληθυσμιακή συρρίκνωση που θα κατακλύσει το ασφαλιστικό, θα διαλύσει κοινότητες και θα αφήσει ολόκληρες περιφέρειες έρημες.
Ενδιάμεσο σενάριο:
Σταθεροποίηση σε χαμηλά επίπεδα με αργή αλλά σταθερή μείωση. Ο πληθυσμός γηράσκει, η οικονομία πιέζεται, αλλά η χώρα επιβιώνει υπό όρους.
Αισιόδοξο σενάριο:
Μικρή βελτίωση γεννητικότητας μετά από αποφασιστικές κρατικές παρεμβάσεις. Δεν αναστρέφει πλήρως την τάση, αλλά αποτρέπει το χειρότερο. Απαιτεί ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΙΚΗ δράση — όχι αύριο, ΣΗΜΕΡΑ.
Οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι βαδίζουμε με γοργά βήματα προς το μεσαίο ή το απαισιόδοξο σενάριο. Εκτός αν αλλάξουμε τώρα!
ΣΤ. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΑΜΕΣΑ: Δεν υπάρχει αύριο…
Η Ελλάδα χρειάζεται εθνικό σχέδιο δημογραφικής ανάκαμψης, όχι επικοινωνιακά πακέτα, όχι φρούδες ανακοινώσεις, όχι επιτροπές που μελετούν επιτροπές. Συγκεκριμένα, άμεσα και μετρήσιμα:
Πρώτον: ουσιαστικά οικονομικά κίνητρα αποκτήσεις παιδιών — επιδόματα γέννησης που να αγγίζουν πραγματικά τη ζωή μιας οικογένειας, όχι συμβολικά ποσά. Δωρεάν παιδική μέριμνα, βρεφονηπιακοί σταθμοί για όλους, επιδότηση στέγης για νέα ζευγάρια.
Δεύτερον: πολιτικές αντιστροφής του brain drain — φορολογικά κίνητρα επιστροφής, επενδύσεις στην περιφέρεια που να δημιουργούν πραγματικές θέσεις εργασίας για νέους επιστήμονες, όχι για εποχικό εργατικό δυναμικό.
Τρίτον: εθνικό πρόγραμμα επανεποίκισης της υπαίθρου και των ακριτικών περιοχών — με κίνητρα εγκατάστασης, ψηφιακές υποδομές, νοσοκομεία, σχολεία. Ιδιαίτερη προτεραιότητα στη Θράκη και στο Βόρειο Αιγαίο.
Τέταρτον: νομοθετικό πλαίσιο προστασίας από εχθρικές αγορές γης σε αμυντικά ευαίσθητες περιοχές — άμεσα και χωρίς αναβολές.
Κάθε μέρα που χάνεται χωρίς εθνικό σχέδιο, χάνουμε την Ελλάδα…
Ζ. Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ: Το σκοτεινό σχέδιο της Άγκυρας…
Και εδώ φτάνουμε στην πιο σκληρή αλήθεια — αυτήν που πολλοί αρνούνται να δουν ή φοβούνται να ονομάσουν.
Η δημογραφική κατάρρευση της ελληνικής Θράκης και των νησιών του Βορείου Αιγαίου δεν λαμβάνει χώρα σε κενό. Συμβαίνει ενώ η Τουρκία εφαρμόζει μεθοδικά ένα στρατηγικό σχέδιο επιρροής. Το Τουρκικό Γενικό Προξενείο της Κομοτηνής δεν είναι απλώς διπλωματικό γραφείο. Είναι — σύμφωνα με αναλύσεις Ελλήνων αξιωματικών ε.α. — επιχειρησιακό κέντρο υβριδικού πολέμου κατά της ελληνικής Θράκης.
Ψεύτικοι και πραγματικοί λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, προάγουν κλίμα αντίδρασης μέσα στη μουσουλμανική μειονότητα. Ο στόχος: να εμφανιστεί η Τουρκία ως ο “φυσικός” ρυθμιστής της Θράκης. Να καλλιεργηθεί ξεσηκωμός. Να δημιουργηθεί κοινωνική αναστάτωση που θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.
Παράλληλα, τουρκικά κεφάλαια αγοράζουν ακίνητα σε αμυντικά ευαίσθητες ζώνες της Θράκης και του Αιγαίου — μεθοδικά, συστηματικά, σταθερά. Φεύγουν Έλληνες. Έρχονται παράνομοι μετανάστες — κυρίως Ασιάτες και Μουσουλμάνοι — που ενσωματώνονται σε κοινότητες που η Άγκυρα επιδιώκει να επηρεάζει. Αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι αυτό που έχω αναλύσει εδώ και χρόνια στις σελίδες του egerssi.gr!!
Από το 2016 — ΟΚΤΩ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ — είχαν κρουστεί οι κώδωνες κινδύνου για το σχέδιο παραχώρησης του Αιγαίου. Ο αθόρυβος εποικισμός, η δημογραφική ανατροπή, η εχθρική απόκτηση γης. Και η Αθήνα; Σιωπή. Αδράνεια. Θεατρικές βουλευτικές ερωτήσεις που δεν απαντήθηκαν ποτέ ουσιαστικά.
Όπως έχω γράψει: «Η Θράκη δεν είναι θέμα εξωτερικής πολιτικής. Είναι υπόθεση επιβίωσης εθνικής κυριαρχίας.»!!
Η. Η ΒΟΥΛΗ επεσήμανε τους κινδύνους της παράνομης μετανάστευσης από το 1993. Ωστόσο, κανένα μέτρο δεν λήφθηκε στην πράξη. Γιατί;
Τον Φεβρουάριο του 1993 η Δικομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή της Βουλής για τη μελέτη του δημογραφικού προβλήματος είχε καταλήξει μεταξύ σε αρκετά πορίσματα, που παρακάτω θα παραθέσω δυο απόλυτα ουσιώδη:
Χώρα μας, στην οποία σήμερα η γεννητικότητα είναι από τις χαμηλότερες της Ευρώπης, το δημογραφικό πρόβλημα παίρνει τεράστιες εθνικές διαστάσεις, που μπορεί να απειλήσουν την εθνική μας ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα.
Με την αθρόα είσοδο λαθρομεταναστών – αλλοδαπών, κυρίως μουσουλμάνων από Αφρικανοασιατικές χώρες, η Ελλάς μεταβάλλεται σε τόπο υποδοχής μεταναστών που δημιουργούν σοβαρά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα (προστριβές στην αγορά εργασίας, αύξηση εισφοροδιαφυγής με μεγάλες συνέπειες στους ασφαλιστικούς οργανισμούς, αύξηση εγκληματικότητας, διακίνηση ναρκωτικών κλπ.) και δεν μπορούν να προσαρμοστούν προς την ελληνική κοινωνία, λόγω του τελείως διαφορετικού πολιτισμού του Ισλάμ, που δεν είναι μόνο θρησκεία, αλλά και τρόπος ζωής!
Θ. ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Η ύστατη ευκαιρία…
Η Ελλάδα βρίσκεται σε σταυροδρόμι ιστορικής σημασίας. Το δημογραφικό δεν είναι πρόβλημα για τις επόμενες γενιές. Είναι κρίση ΤΩΡΑ — κρίση που συνθλίβει το ασφαλιστικό σύστημα, που αδειάζει χωριά και νησιά, που αφήνει τα σύνορά μας εκτεθειμένα, που δίνει όπλα στην Τουρκία χωρίς να ρίξει ούτε μια σφαίρα.
Τρία σενάρια ως το 2050. Δύο από αυτά οδηγούν στη συνέχιση του εφιάλτη. Μόνο ένα — το αισιόδοξο — απαιτεί πολιτική βούληση, θάρρος και άμεση δράση. Δεν υπάρχει πολυτέλεια αναμονής.
Πρέπει να φωνάξουμε. Πρέπει να πιέσουμε. Πρέπει να απαιτήσουμε από κάθε κυβέρνηση — αυτήν και τις επόμενες — να βάλει το δημογραφικό στην κορυφή κάθε ημερησίας διάταξης.
Γιατί αν δεν το κάνουμε τώρα, μπορεί να μην υπάρχει αύριο για να το κάνουμε!
Η Ελλάδα δεν σώζεται με ανούσιες επιτροπές. Σώζεται με κούνιες!!
