Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε νέα αποκλειστική συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» (24 Ιανουαρίου 2026), ενόψει της επίσκεψής του στη Θεσσαλονίκη την Πέμπτη, στέλνει σαφή μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις τεράστιες γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Για την Ουκρανία, ο Πατριάρχης ξεκαθαρίζει από την αρχή ότι στάθηκε –και στέκεται– στο πλευρό του «σκληρά δοκιμαζόμενου από τη ρωσική εισβολή ουκρανικού λαού». Δεν πρόκειται για «ιερό πόλεμο», όπως ισχυρίζονται κάποιοι, αλλά για έναν επεκτατικό, «απολύτως σατανικό» πόλεμο, προϊόν ματαιόδοξων ανθρώπων εθισμένων στην εξουσία. Λυπάται που εκκλησιαστικά πρόσωπα υιοθέτησαν αυτό το «ανίερο και αιρετικό αφήγημα», υποτασσόμενα σε πολιτικές εντολές και προπαγανδιστικούς μηχανισμούς. Οι εμπνευστές του «Ρωσικού κόσμου» εργαλειοποιούν τη θρησκεία, διαστρεβλώνουν την ορθόδοξη θεολογία και βαφτίζουν «ιερό» έναν πόλεμο που έχει κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ζωές – στρατιώτες, άμαχους, παιδιά.
Το Οικουμενικό Πατριάρχειο προσεύχεται ασταμάτητα για ειρήνη, δικαιοσύνη και παύση κάθε πολέμου. Ελπίζει οι ειρηνευτικές προσπάθειες να καρποφορήσουν, με σεβασμό στην ανεξαρτησία της Ουκρανίας και σχέδιο ανασυγκρότησης. Η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, από την οποία βαπτίστηκαν πολλοί λαοί (συμπεριλαμβανομένων Ουκρανών και Ρώσων), δέεται στον Χριστό να σταματήσει το αιματοκύλισμα.
Σε ό,τι αφορά τις επιθέσεις εναντίον του, ο Βαρθολομαίος απαντά ατρόμητος: «Να φοβηθώ; Σιγά μη φοβηθώ τη ρωσική προπαγάνδα!». Δεν τρομάζει από ψεύτικες πληροφορίες, «βρώμικες επιθέσεις» υπηρεσιών, συκοφαντίες, ρωσικά trolls του Διαδικτύου ή sites-φερέφωνα. «Δεν τους φοβάμαι», λέει ξεκάθαρα. Αντίθετα, αυτοί θα πρέπει να φοβούνται την Ημέρα της Κρίσεως – αν πιστεύουν. Θα κριθούν για τον πόλεμο, για το ότι τον είπαν «ιερό», για τις προσπάθειες να διαλύσουν την ενότητα της Ορθοδοξίας με σταλινικές τακτικές, για να την ελέγξουν και να δημιουργήσουν ένα «ρωσοκίνητο υβρίδιο» χωρίς σχέση με την πραγματική Ορθοδοξία. Κατηγορούν την Κωνσταντινούπολη για όσα κάνουν οι ίδιοι – προβολή των δικών τους υπονομεύσεων.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της ρωσικής SVR (Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών) αποκάλυψε πολλά: κατηγόρησε τον Πατριάρχη ότι συνεργάζεται με βρετανικές μυστικές υπηρεσίες για να «εκδιώξει» τη ρωσική Ορθοδοξία από τις χώρες της Βαλτικής, εγκαθιστώντας δομές ελεγχόμενες από το Φανάρι. Τον χαρακτήρισαν «μεταμορφωμένο διάβολο», «αντίχριστο με ράσο», εμμονικό με την ιδέα να ξεριζώσει τη Μόσχα από εκεί. Το Πατριαρχείο απάντησε (ή μάλλον, δεν απάντησε στα «στοιχεία», όπως λένε κάποιοι), αλλά η επίθεση αυτή έδειξε ποιος έχει το πάνω χέρι στη Ρωσία – ακόμα και στα εκκλησιαστικά.
Το σχίσμα ξεκίνησε το 2018, όταν ο Βαρθολομαίος χορήγησε αυτοκεφαλία στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, ανακαλώντας την επιστολή του 1686 που έδινε δικαιοδοσία στη Μόσχα. Τώρα, βλέπουμε παρόμοια πίεση στην Εσθονία: Οι αρχές πιέζουν την Εσθονική Ορθόδοξη Εκκλησία (υπό Μόσχα) να κόψει δεσμούς, να αλλάξει όνομα (αφαιρώντας «Πατριαρχείο Μόσχας»), ενώ υπάρχει παράλληλη δομή από το Φανάρι (Εσθονική Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία, κυρίως εθνοτικοί Εσθονοί). Ρωσικά ΜΜΕ (Tsargrad κ.ά.) το βλέπουν σαν αντίγραφο της Ουκρανίας: πιέσεις, αλλαγή ονόματος, απειλή απαγόρευσης αν δεν κοπεί η Μόσχα.
Στην Ουκρανία, το καθεστώς Ζελένσκι ψήφισε νόμο που δίνει 9 μήνες στην UOC (υπό Μόσχα) να κόψει δεσμούς, αλλιώς απαγορεύεται. Ο Ζελένσκι ενημέρωσε τον Βαρθολομαίο και «αξιολόγησαν θετικά» την απόφαση. Η Ρωσική Εκκλησία ρίχνει ευθύνες στον Πατριάρχη για τις διώξεις.
Ακόμα και από Τουρκία, ο εκπρόσωπος της Τουρκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Selcuk Erenerol κατηγορεί τον Βαρθολομαίο ότι παίζει επικίνδυνα παιχνίδια, εμπλέκοντας Τουρκία στη σύγκρουση μέσω Φαναρίου, παραβιάζοντας τουρκικό σύνταγμα (το Φανάρι δεν έχει πολιτική εξουσία). Λέει ότι οι αποφάσεις του δεν έχουν νομική ισχύ, και προτείνει διαμαρτυρίες, κήρυξη persona non grata Ουκρανών διπλωματών.
Εν τω μεταξύ, ο Πατριάρχης εκφράζει αισιοδοξία για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής Χάλκης σύντομα (έως καλοκαίρι), προσκαλεί τον Ερντογάν στα εγκαίνια («υπάρχει πολιτική βούληση»), μιλάει για συνάντηση με Τραμπ στον Λευκό Οίκο, και τονίζει τον πόνο για χριστιανούς στη Μέση Ανατολή – δικαίωμά τους να μείνουν στις πατρίδες τους.
Συμπέρασμα; Ο Βαρθολομαίος μένει αμετακίνητος: Το Φανάρι είναι η Μητέρα Εκκλησία, η Ρωσία εργαλειοποιεί την πίστη για πολιτικούς σκοπούς, και όποιος επιτίθεται (SVR, trolls, προπαγάνδα) δεν τον αγγίζει. Το σχίσμα βαθαίνει, με φόντο Ουκρανία, Βαλτική και γεωπολιτική.
