Φωτο :Η δημοσιογράφος Dilyana Gaytandzhieva κατά την έρευνά της στη Συρία.
Μια πολύμηνη έρευνα που παρακολούθησε και εξέθεσε ένα τεράστιο δίκτυο αποστολής όπλων σε τρομοκρατικές ομάδες στη Συρία μέσω διπλωματικών πτήσεων από τον Καύκασο και την Ανατολική Ευρώπη υπό την αιγίδα της CIA και άλλων υπηρεσιών πληροφοριών, οδήγησε στην ανάκριση και απόλυση της Βουλγάρας δημοσιογράφου που έβγαλε για πρώτη φορά την ιστορία.
Η είδηση έρχεται καθώς η αρχική αναφορά καταλήγει τελικά σε διεθνής κάλυψη.
Η ερευνητική δημοσιογράφος Dilyana Gaytandzhieva δημοσίευσε μια έκθεση βόμβα για την εφημερίδα Trud, με έδρα τη Σόφια της Βουλγαρίας, η οποία διαπίστωσε ότι μια κρατική αεροπορική εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν μετέφερε τακτικά τόνους οπλισμού στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία υπό διπλωματική κάλυψη ως μέρος μυστικού προγράμματος της CIA να προμηθεύσει μαχητές κατά του Άσαντ στη Συρία. Τα όπλα αυτά, όπως διαπίστωσε η Gaytandzhieva, κατέληξαν στα χέρια τρομοκρατών της ISIS και της Αλ Κάιντα στο Ιράκ και τη Συρία.
Ενώ επί καιρό είναι κατανοητό ότι ο συνασπισμός των ΗΠΑ-Κόλπου-ΝΑΤΟ που εξοπλίζει αντάρτες μέσα στη Συρία διευκόλυνε την ταχεία άνοδο του Ισλαμικού Κράτους καθώς η ομάδα είχε σταθερή πρόσβαση σε όπλα, η έκθεση της εφημερίδας Trud είναι η πρώτη που παρέχει εξαντλητική τεκμηρίωση αναφέροντας λεπτομερώς την ακριβή υλικοτεχνική αλυσίδα των όπλων καθώς ρέουν από τη χώρα προέλευσής τους στο πεδίο της μάχης στη Συρία και το Ιράκ. Η Gaytandzhieva ταξίδεψε ακόμη και στο Χαλέπι όπου κινηματογραφούσε και εξέταζε ναυτιλιακά εμπορευματοκιβώτια με ετικέτες όπλων που κρατούνταν σε υπόγειες αποθήκες τζιχαντιστών.
Η δημοσιογράφος με έδρα τη Βουλγαρία συγκέντρωσε και δημοσίευσε δεκάδες μυστικά εσωτερικά μέμο, τα οποία διέρρευσαν σε αυτήν από μια ανώνυμη πηγή, ως μέρος της έκθεσης. Τα έγγραφα φαίνεται να είναι εσωτερικές επικοινωνίες μεταξύ της κυβέρνησης της Βουλγαρίας και της Πρεσβείας του Αζερμπαϊτζάν στη Σόφια όπου περιγράφονται λεπτομερώς τα σχέδια πτήσης της Silk Way Airlines η οποία ουσιαστικά λειτουργούσε μια υπηρεσία μεταφοράς όπλων “off the books” (δεν υπόκειται σε επιθεωρήσεις ή φόρο υπό διπλωματική κάλυψη) για το Σώμα Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ (USSOCOM), τη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, τη Γερμανία, τη Δανία και τη Σουηδία.
Η Silk Way Airlines αποτέλεσε αντικείμενο άλλων πρόσφατων ερευνών που αφορούσαν προμήθειες όπλων για τον Σαουδαραβικό πόλεμο στην Υεμένη. Επιπλέον, η διαδικτυακή ιστοσελίδα στρατιωτικών θεμάτων Balkan Insight έχει εκθέσει παρόμοιες πτήσεις φορτίων όπλων εντός και εκτός της γειτονικής Σερβίας.
Αλλά ίσως το πιο εκρηκτικό εύρημα περιλαμβάνει ιδιωτικές Αμερικανικές εταιρείες που σύναψαν σύμβαση με την Αμερικανική κυβέρνηση για να βοηθήσουν στην εκπαίδευση και εξοπλισμό μαχητών στη Συρία. Μια σειρά ερευνών από το Buzzfeed – η πρώτη εκ των οποίων δημοσιεύθηκε το 2015 – κατονόμασε ως στρατιωτικό ανάδοχο την Purple Shovel LLC ως τον αποδέκτη δύο συμβάσεων χωρίς προσφορά συνολικού ύψους 50 εκατομμυρίων δολαρίων ως μέρος του προγράμματος εκπαίδευσης και εξοπλισμού των ΗΠΑ για τη Συρία. Η έκθεση της Gaytandzhieva συνδέει οριστικά την Purple Shovel και άλλους ιδιωτικούς Αμερικανικούς στρατιωτικούς αναδόχους με τις αποστολές της Silk Way Airlines στο Αζερμπαϊτζάν. Ένα μέμο που διέρρευσε περιλαμβάνει ένα δηλωτικό φορτίου για πολλούς τόνους αντιαρματικών χειροβομβίδων που αγόρασε στη Βουλγαρία η Purple Shovel και το οποίο φαινομενικά προοριζόταν για τον επίσημο παραλήπτη – το Υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν – αλλά που δεν έφτασε ποτέ στο Αζερμπαϊτζάν. Τα έγγραφα, ωστόσο, αποκαλύπτουν ότι το στρατιωτικό φορτίο εκφορτώθηκε στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ της Τουρκίας, η οποία είναι ένα από τα κεντρικά κέντρα διοίκησης των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ για συγκεκαλυμμένες επιχειρήσεις στη Συρία.
Ένα από τα απόρρητα έγγραφα που αποκάλυψε η Gaytandzhieva.
Αν και η έκθεση της Gaytandzhieva είναι μηνών και ξεκίνησε με μια σειρά μικρότερων ερευνών, απέκτησε λίγη δημοσιότητα στον δυτικό ή διεθνή τύπο, παρόλο που προωθήθηκε στα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης και συζητήθηκε μεταξύ μερικών από τους σημαντικότερους εμπειρογνώμονες στον κόσμο στη Συρία και τη Μέση Ανατολή.
Το Off the Record είναι ίσως το μοναδικό ελληνικό ειδησεογραφικό site που τον περασμένο Μάϊο είχε δημοσιεύσει την απαρχή αυτής της έρευνας μέσω του Συριακού πρακτορείου ειδήσεων Inside Syria Media Center και της συνεργάτιδας για θέματα της Συρίας Sophie Mangal, ενώ η σύνδεση λαθρεμπορίου όπλων από τη Βουλγαρία είχε αποκαλυφθεί νωρίτερα στο ελληνικό κοινό και σε ένα άλλο άρθρο του Off the Record το οποίο μετέφερε πληροφορίες Βουλγαρικών ΜΜΕ με απόρρητα έγγραφα που ενέπλεκαν κορυφαία πολιτικά στελέχη της Βουλγαρίας στην υπόθεση.
Ωστόσο, την Κυριακή το Αλ Τζαζίρα δημοσίευσε την ιστορία ενώ ανέφερε τα συγκλονιστικά νέα ότι η Gaytandzhieva είχε ανακριθεί από τις Βουλγαρικές αρχές προτού απολυθεί από την εφημερίδα της:
Η Gaytandzhieva δήλωσε την Πέμπτη σε ένα tweet ότι απολύθηκε από την δουλειά της στην Trud αφού ανακρίθηκε από την Βουλγαρική εθνική ασφάλεια, η οποία προσπάθησε να βρει τις πηγές της.
Είπε ότι για πρώτη φορά υποπτεύθηκε τα όπλα που μεταφέρθηκαν στη Συρία όταν βρήκε Βουλγαρικά όπλα στα χέρια “τρομοκρατών” στο Χαλέπι ενώ έκανε ρεπορτάζ εκεί σχετικά με τον πόλεμο στη Συρία.
Είπε ότι τότε εντόπισε τα όπλα αυτά πίσω στον Βούλγαρο κατασκευαστή τους μόνο για να διαπιστώσει ότι τα όπλα αυτά εξήχθησαν νομίμως στη Σαουδική Αραβία η οποία με τη σειρά της τα μετέφερε σε «τρομοκράτες» στη Συρία.
I’ve just got fired for telling the truth about weapons supplies for #terrorists in #Syria on diplomatic flights https://t.co/wSJTRIzKnr
— Dilyana Gaytandzhiev (@dgaytandzhieva) August 24, 2017
H ανάλογη δήλωση της Gaytandzhieva και στο Facebook όπου αναφέρει ότι ανακρίθηκε από την Βουλγαρική εθνική ασφάλεια και απολύθηκε από την εφημερίδα της:
Δεδομένης της τελευταίας εξέλιξης με την εφημερίδα Trud η οποία απέλυσε τη δική της δημοσιογράφο και τις Βουλγαρικές αρχές που προσπαθούν να εντοπίσουν τις πηγές της, είναι τελείως πιθανό ότι δημιουργείται πίεση στην Trud να αφαιρέσει την ιστορία από την ιστοσελίδα της. Η νέα δημοσίευση της ιστορίας από το Αλ Τζαζίρα έφερε νέα διεθνή προσοχή στα ευρήματα της Gaytandzhieva, η οποία είναι βέβαιο ότι θα αυξήσει τη διαμάχη.
