ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Ἀπό τό ὄρος τῶν Μακαρισμῶν ἀκούεται σήμερα μέσα στούς ναούς μας ἡ φωνή τοῦ Χριστοῦ· «τό λυχνάρι τοῦ σώματος εἶναι τά μάτια· καί ἄν τά μάτια μας εἶναι καθαρά καί εἰλικρινῆ καί ἄδολα, τότε καί ὁλόκληρο τό σῶμα μας θά εἶναι γεμάτο φῶς καί θά ἐκπέμπει τό φῶς».
Δέν εἶναι ἡ πρώτη φορά πού ὁ Χριστός ἀναφέρεται στήν ἀναγκαιότητα τοῦ φωτός καί στή σημασία τοῦ λύχνου, οὔτε εἶναι ἡ πρώτη φορά κατά τήν ὁποία ὑπογραμμίζει τή σημασία τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ ἀνθρώπου γιά τήν καθαρότητα τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματός μας.
Αν παρατηρήσουμε την ανατομία του οφθαλμού θα δούμε ότι έχει χιτώνες («εάν γαρ τολμησω συνελθείν εις τον νυμφώνα ο χιτών με ελέγχει, ότι ουκ έστι του γάμου, και δέσμιος εκβαλούμαι υπό των Αγγέλων», Ακολουθία Θείας Μεταλήψεως). Επίσης σε πολλά χωρία της Αγίας Γραφής έχουμε αναφορά στη ράβδο («και ποιμανεί αυτούς εν ράβδω σιδηρά», ποιμαντική ράβδος, στα παιδικά έχουμε το μαγικό ραβδί, το κηρύκειο του Ερμή,στα ηλιακά ρολόγια βάζαμε ράβδο για να δούμε τη σκιά κτλ). Ας δούμε πώς είναι ο οφθαλμός και ένα φωτόνιο, πόσο μοιάζουνε (γλαύκωμα, γλαυκώπις).
| Βάση σύγκρισης | Ράβδοι | Κώνοι |
| Εννοια | Οι ράβδοι είναι ένας από τους φωτοϋποδοχείς που βρίσκονται στο μάτι, αυτές έχουν ράβδο-όπως δομή και παρέχει όραμα λυκόφως. | Οι κώνοι είναι επίσης φωτοϋποδοχείς που υπάρχουν στο μάτι, είναι λιγότεροι σε αριθμό και έχουν σχήμα κώνου. |
| Τοποθεσία | Οι ράβδοι συνήθως βρίσκονται γύρω από το όριο του αμφιβληστροειδούς. | Τα κώνοι βρίσκονται συνήθως στο κέντρο του αμφιβληστροειδούς. |
| Ποσό | Οι ράβδοι είναι περίπου 120 εκατομμύρια φωτοϋποδοχέων από τα συνολικά 125 εκατομμύρια φωτοϋποδοχέων στο ανθρώπινο μάτι. | Οι κώνοι είναι 5 εκατομμύρια φωτοϋποδοχείς. |
| Το σχήμα του εξωτερικού τμήματος / Pigment | Το εξωτερικό τμήμα είναι κυλινδρικό από Ράβδοι που περιέχουν χρωστική ροδοψίνης, αποτελούμενη από βιταμίνη Α. | Το εξωτερικό τμήμα είναι κωνικό από Κώνοι που περιέχουν χρωστική ιωδοψίνης. |
| Έγχρωμη όραση | Τα κύτταρα των ράβδων δεν δίνουν έγχρωμη όραση και δεν έχουν διαφοροποίηση. | Οι κώνοι δίνουν έγχρωμη όραση και είναι τριών τύπων: πράσινο, μπλε και κόκκινο. |
Φωτόνιο
Η κόρη του οφθαλμού
Η Γλαύκα της Αθηνάς
Η Γλαύκα συμβολίζει την σοφία, διότι είναι νυχτόβιο πτηνό το οποίο έχει εξαιρετική όραση ακόμα και στο σκοτάδι. Έχει την φυσική συνεπώς ιδιότητα να βλέπει την «αθέατη πλευρά των πραγμάτων», εκεί που άλλοι αδυνατούν λόγω του σκότους.
Συμβολίζει κατ’ αυτόν τον τρόπο την «σοφία» που αφορά την μετουσίωση της απλής γνώσης σε βίωμα, πνευματικότητα και στάση ζωής.
Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακριά από το φως της ημέρας και την φασαρία «εις εαυτόν διείσδυση», όταν ο άνθρωπος απομονώνεται από το φυσικό περιβάλλον του, προσπαθώντας να ανακαλύψει την αυτογνωσία, την πραγματική υπόσταση των πραγμάτων, και την Θεία του υπόσταση.
Πού εύστοχα λοιπόν ο Γ. Σεφέρης είχε γράψει :
«Κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός».
Και τώρα ακόμη σαν ακουμπάς
στις φαρδιές ωμοπλάτες του ύπνου
ακόμη κι όταν σε ποντίζουν
στο ναρκωμένο στήθος του πελάγου
ψάχνεις γωνιές όπου το μαύρο
έχει τριφτεί και δεν αντέχει
αναζητάς ψηλαφητά τη λόγχη
την ορισμένη να τρυπήσει την καρδιά σου
για να την ανοίξει στο φως.
