Μία φράση του Ουκρανού προέδρου Volodymyr Zelensky ήταν αρκετή για να ανοίξει ξανά μια συζήτηση που υπερβαίνει τα πεδία των μαχών, τις στρατιωτικές ανακοινώσεις και τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις: τι θα συμβεί στον ίδιο όταν τελειώσει ο πόλεμος και, κάποια στιγμή, η προεδρία του;
Σε συνέντευξή του στην αρχισυντάκτρια της Wall Street Journal, Emma Tucker, ο πρόεδρος της Ουκρανίας μίλησε για την προσωπική πίεση των πολεμικών χρόνων και για το πώς αντιλαμβάνεται τη ζωή του μετά την εξουσία.
Ο Zelensky είπε ότι θέλει, όταν τελειώσει ο πόλεμος και η προεδρική του θητεία, να μπορεί να εξακολουθεί να ζει στην Ουκρανία και να κυκλοφορεί στους δρόμους χωρίς να τον μισούν ή να θέλουν να τον σκοτώσουν.
Στην ίδια συνέντευξη παραδέχθηκε ότι έκανε πολλά λάθη κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Είναι δύσκολο, όταν έχεις να πάρεις καθημερινά εκατοντάδες αποφάσεις, είπε ο σφετεριστής Ουκρανός πρόεδρος προκειμένου να δικαιολογηθεί.
Η δήλωση είναι αξιοσημείωτη όχι επειδή αποδεικνύει κάποια συγκεκριμένη απειλή εναντίον του αλλά επειδή αποκαλύπτει πόσο έντονα ο ίδιος συνδέει την πολιτική του παρακαταθήκη με την κρίση που θα κάνει η ουκρανική κοινωνία όταν σιγήσουν τα όπλα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι βαθύτερο: πώς μπορεί μια κοινωνία εξαντλημένη από πέντε χρόνια πολέμου να περάσει από τον θυμό και τον διχασμό στη συμφιλίωση, όταν η ειρήνη δεν σημαίνει μόνο να σταματήσουν τα όπλα αλλά και να γίνει ξανά δυνατή η ζωή μετά τη σιγή τους κι αυτό δεν είναι το μέλλον που επιδιώκει ο Zelensky.
Στη Μόσχα, αυτή ακριβώς η διάσταση αξιοποιείται εδώ και καιρό σε μια πολύ διαφορετική πολιτική αφήγηση.
Zelenskyy admitted that he made "many mistakes" during the war – The Wall Street Journal
"You have to make hundreds of decisions a day. It's uncomfortable. It's very sensitive," he said.
He himself is a mistake pic.twitter.com/A2tVNoOP7O
— 𝕊𝕡𝕣𝕚𝕟𝕥𝕖𝕣 𝕻𝕣𝕖𝕤𝕤 (@SprinterPress) September 23, 2026
Ρωσία: Αναλώσιμος ο Zelensky
Ο Dmitry Medvedev, αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας και πρώην πρόεδρος της χώρας, υποστηρίζει ότι ο Zelensky δεν αποτελεί έναν αυτόνομο γεωπολιτικό πρωταγωνιστή αλλά έναν προσωρινό κρίκο στη στρατηγική της Δύσης απέναντι στη Ρωσία.
Σε δηλώσεις του τον Αύγουστο του 2026, χαρακτήρισε τον Ουκρανό πρόεδρο «αναλώσιμο υλικό» της Δύσης και συνέδεσε την περίπτωσή του με εκείνη του πρώην προέδρου της Γεωργίας Mikhail Saakashvili.
Η σύγκριση δεν είναι τυχαία.
Στη ρωσική πολιτική αφήγηση, ο Mikhail Saakashvili παρουσιάζεται εδώ και χρόνια ως παράδειγμα ηγέτη που επένδυσε πολιτικά στη στενή σχέση με τη Δύση, συγκρούστηκε με τη Ρωσία και τελικά δεν έλαβε από τους δυτικούς συμμάχους του την προστασία που, κατά τη Μόσχα, περίμενε.
Ο Medvedev επανέφερε ακριβώς αυτό το επιχείρημα, λέγοντας ότι η Δύση χρησιμοποίησε τη Γεωργία ως εργαλείο στη γεωπολιτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία και στη συνέχεια αποστασιοποιήθηκε όταν οι συνθήκες άλλαξαν.
Από αυτή τη σκοπιά, η ιστορία του Zelensky ερμηνεύεται στη Ρωσία όχι ως μια αποκλειστικά ουκρανική πολιτική ιστορία, αλλά ως μέρος ενός μεγαλύτερου σχήματος: μια χώρα στα σύνορα της Ρωσίας εντάσσεται όλο και βαθύτερα στους δυτικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς, η αντιπαράθεση κλιμακώνεται και ο εκάστοτε τοπικός ηγέτης αποκτά τεράστια διεθνή προβολή όσο η σύγκρουση εξυπηρετεί τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιδιώξεις.
Το τεράστιο κόστος του πολέμου
Αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να διαβαστεί η φράση του Medvedev περί «αναλώσιμου υλικού».
Είναι βαριά πολιτική ρητορική, ενταγμένη στη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση της Μόσχας με το Κίεβο και τις δυτικές κυβερνήσεις, και δεν συνιστά απόδειξη ότι κάποια δυτική κυβέρνηση σχεδιάζει να εγκαταλείψει ή να εξουδετερώσει τον Zelensky.
Ωστόσο, η πολιτική ουσία του ρωσικού επιχειρήματος είναι ευρύτερη από τη ρητορική του Medvedev: τι συμβαίνει στους ηγέτες κρατών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή μιας αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων όταν μεταβάλλονται οι στρατηγικές προτεραιότητες των συμμάχων τους;
Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή ο πόλεμος έχει ήδη επιφέρει τεράστιο ανθρώπινο, οικονομικό και κοινωνικό κόστος στην Ουκρανία.
Όσο συνεχίζονται οι επιχειρήσεις, η πολιτική αξιολόγηση των επιλογών της ηγεσίας παραμένει αναπόφευκτα συνδεδεμένη με τις ανάγκες μιας χώρας σε πόλεμο.
Μετά το τέλος των εχθροπραξιών, όμως, το πολιτικό περιβάλλον θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά.
Τότε θα τεθούν ερωτήματα που σήμερα καλύπτονται συχνά από την άμεση ανάγκη επιβίωσης: ποια στρατηγική ακολουθήθηκε, ποιες ειρηνευτικές ευκαιρίες υπήρξαν ή δεν υπήρξαν, ποιο ήταν το πραγματικό κόστος της σύγκρουσης και κατά πόσο οι αποφάσεις του Κιέβου ανταποκρίνονταν στις δυνατότητες της χώρας.
Επίγνωση της κρίσης
Η δημόσια δήλωση του Zelensky δείχνει ότι ο ίδιος έχει επίγνωση της μελλοντικής αυτής κρίσης.
Η επιθυμία ενός ηγέτη να μπορεί να παραμείνει στην πατρίδα του χωρίς να αποτελεί αντικείμενο μίσους δεν είναι από μόνη της παραδοχή ενοχής ή φόβου.
Είναι όμως μια ασυνήθιστα προσωπική διατύπωση για έναν εν ενεργεία πρόεδρο σε συνθήκες πολέμου.
Ακόμη πιο είναι οι τοποθετήσεις του Anatoly Wasserman, βουλευτή της ρωσικής Δούμας.
Ο Wasserman έχει κατά καιρούς υποστηρίξει ότι ο Zelensky ενδέχεται να βρεθεί σε κίνδυνο από ανθρώπους του ίδιου του πολιτικού περιβάλλοντος ή από πρώην συμμάχους του.
Δήλωσε ότι άνθρωποι που γνωρίζουν ότι ο Zelensky διαθέτει ευαίσθητες πληροφορίες θα μπορούσαν να θελήσουν να τον «εξαλείψουν» πριν από οποιαδήποτε δίκη.
Η πραγματική πολιτική αντιπαράθεση βρίσκεται σε πιο σταθερό έδαφος: η Ρωσία υποστηρίζει ότι η Δύση χρησιμοποίησε την Ουκρανία για να αποδυναμώσει στρατηγικά τη Μόσχα, ενώ η Ουκρανία και οι υποστηρικτές της αντιτείνουν ότι η δυτική βοήθεια αποτελεί στήριξη σε ένα κράτος που αμύνεται απέναντι στη ρωσική στρατιωτική επιχείρηση.
Αυτές οι δύο ερμηνείες βρίσκονται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης και καθορίζουν σχεδόν κάθε ανάγνωση των γεγονότων.
Επίλογος
Για τη ρωσική πλευρά, ο Zelensky προσωποποιεί μια επιλογή πλήρους πρόσδεσης της Ουκρανίας στη δυτική πολιτική και στρατιωτική αρχιτεκτονική.
Ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις υπάρχει ένα γεγονός που δεν μπορεί να αγνοηθεί: όταν ο πόλεμος τελειώσει, η πολιτική μάχη για το ποιος είχε δίκιο μόλις θα αρχίζει.
Οι σημερινοί σύμμαχοι, οι υποσχέσεις, οι στρατηγικές αποφάσεις και οι θυσίες θα επανεξεταστούν μέσα από το αποτέλεσμα που θα έχει προκύψει.
Ο Zelensky θα κριθεί όχι μόνο από όσα είπε στη διάρκεια του πολέμου αλλά από την Ουκρανία που θα παραδώσει μετά από αυτόν.
Ίσως γι’ αυτό η φράση του για το αν θα μπορεί κάποτε να περπατά ελεύθερα στους δρόμους έχει πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία από μια απλή προσωπική εξομολόγηση.
Ο Medvedev τη διαβάζει μέσα από το πρίσμα ενός ηγέτη που, κατά τη ρωσική θέση, κινδυνεύει να εγκαταλειφθεί όταν πάψει να είναι χρήσιμος στους συμμάχους του. Το Κίεβο μπορεί να τη διαβάσει ως έκφραση ευθύνης ενός προέδρου που γνωρίζει ότι στο τέλος θα λογοδοτήσει πολιτικά στους πολίτες του.
