Στη δημοσιότητα η απόρρητη συνομιλία 20 χρόνια μετά
Στη δημοσιότητα δόθηκαν τα στενογραφημένα πρακτικά των τηλεφωνικών και προσωπικών συνομιλιών του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον και αξιωματούχων της κυβέρνησής του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, για τη βύθιση του σοβιετικού πυρηνικού υποβρυχίου «Κουρσκ», κατά την οποία βρήκαν τον θάνατο τα 118 μέλη του πληρώματός του.
Στα στενογραφημένα πρακτικά , τα οποία αξίζει να σημειωθεί δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα της ψηφιακής βιβλιοθήκης Μπιλ Κλίντον στις 29 Αυγούστου του 2019, με ημερομηνίες 1999-2001, και τα περισσότερα εκ των οποίων είχαν την επισήμανση «άκρως απόρρητο», αναφέρονται σήμερα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, όπως ο ιστότοπος Meduza, τον οποίο επικαλείται η εφημερίδα «Novaya Gazeta», αλλά και το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Ria Novosti.
Ένα από τα πρώην διαβαθμισμένα έγγραφα ξεκινάει με τη συνομιλία Κλίντον-Πούτιν για τις συνέπειες της τραγωδίας με το υποβρύχιο «Κουρσκ», η οποία πραγματοποιήθηκε κατά τη συνάντησή τους στις 6 Σεπτεμβρίου 2000 στην προεδρική σουίτα του ξενοδοχείου «Waldorf Astoria», στη Νέα Υόρκη.
Στην αρχή της συζήτησης, ο Κλίντον εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για την τραγωδία με το υποβρύχιο «Κουρσκ», ενώ ο Πούτιν παραδέχθηκε ότι δεν είχε καλύτερη επιλογή με την κατάσταση που διαμορφώθηκε.
«Βρέθηκα να επιλέξω μεταξύ του κακού και του χειρότερου. Μερικοί μου έλεγαν ότι αν έστελνα αμέσως ένα μικρό υποβρύχιο και αν προσπαθούσα έστω να σώσω τους δικούς μας ανθρώπους, το ποσοστό της δημοτικότητάς μου θα ανέβαινε.
Τέτοια πράγματα δεν πρέπει να συνδέονται με την προπαγάνδα. Η προτεραιότητα πρέπει να δίνεται για την πραγματική σωτηρία των ανθρώπων», είχε απαντήσει τότε ο Πούτιν στον Κλίντον, και πρόσθεσε ότι
«όσο και αν φαίνεται παράξενο, οι επόμενες δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι αυτό το συμβάν δεν επηρέασε τη δημοτικότητά μου. Αλλά πολύ φοβάμαι ότι κάτι παρόμοιο μπορεί να επαναληφθεί».
Ο Ρώσος πρόεδρος, σύμφωνα με τα διαβαθμισμένα έγγραφα, είπε στον Κλίντον ότι στον κορμό του υποβρυχίου υπήρξε μια οπή «περίπου δύο μέτρων, εξαιτίας της οποίας πλημμύρισαν οι πρώτες τρεις δεξαμενές». «Δεν ξέρω πώς θα μπορέσουμε να βγάλουμε τις σορούς».
Σύμφωνα με το έγγραφο της συνομιλίας Κλίντον-Πούτιν, ο Πούτιν είχε μάθει κάποια στιγμή ότι τα μέλη του πληρώματος είχαν πεθάνει, αλλά δεν είχε αποκαλύψει την πληροφορία αυτή. «Προσπαθούσαμε να φρενάρουμε όλο αυτόν τον θόρυβο (που είχε δημιουργηθεί), αλλά μερικά περίεργα άτομα συνέχισαν απλώς να τον υποκινούν», παραδέχθηκε η Πούτιν.
Την ημέρα που το υποβρύχιο βυθίσθηκε, στις 12 Αυγούστου 2000 (ο Πούτιν διήνυε την 97η ημέρα της προεδρικής του θητείας), ο Ρώσος πρόεδρος αναχώρησε για διακοπές στο Σότσι. Για το τραγικό συμβάν της βύθισης τον ενημέρωσαν μόνο την επόμενη ημέρα, και την κοινή γνώμη στις 14 Αυγούστου. Ο Πούτιν διέκοψε τις διακοπές του και αναχώρησε από το Σότσι για τη Μόσχα μετά από πέντε μέρες. Για τον λόγο αυτό του είχε ασκηθεί κριτική από τον ρωσικό Τύπο.
Στις 22 Αυγούστου οι ρωσικές αρχές παραδέχθηκαν επίσημα τον θάνατο των 118 μελών του πληρώματος.
Το πυρηνικό υποβρύχιο «Κουρσκ» βυθίστηκε στη Θάλασσα Μπάρεντς σε απόσταση 175 χιλιομέτρων από την πόλη Σεβεραμόσκ, σε βάθος 108 μέτρων. Η βύθιση του «Κουρσκ» υπήρξε η πρώτη μεγάλη καταστροφή επί προεδρίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
