Η Ελλάδα δεν διαθέτει μια κεντρική Εθνική Ιατρική Βιβλιοθήκη, όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες του εξωτερικού, για διάφορους λόγους, οι οποίοι σχετίζονται με ιστορικές, οργανωτικές και χρηματοδοτικές προκλήσεις. Ακολουθούν οι κυριότεροι λόγοι:
1. Έλλειψη Στρατηγικού Σχεδιασμού
Δεν υπήρξε ποτέ μια κεντρική στρατηγική για τη συγκέντρωση και ενοποίηση των ιατρικών πόρων της χώρας σε μια κεντρική δομή.
Η ευθύνη για τις βιβλιοθήκες κατανέμεται σε πολλούς φορείς, όπως πανεπιστήμια, νοσοκομεία, και ερευνητικά κέντρα, χωρίς έναν κεντρικό συντονιστικό φορέα.
2. Κατακερματισμός Πόρων
Οι ιατρικές συλλογές είναι διάσπαρτες σε πολλαπλές πανεπιστημιακές και νοσοκομειακές βιβλιοθήκες, συχνά με επικαλυπτόμενα περιεχόμενα.
Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ φορέων οδηγεί σε δυσκολίες στη διαχείριση και αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
3. Χρηματοδοτικά Προβλήματα
Η δημιουργία μιας κεντρικής ιατρικής βιβλιοθήκης απαιτεί σημαντικούς πόρους για τη συλλογή, καταγραφή, και ψηφιοποίηση του υλικού.
Οι περιορισμένοι κρατικοί προϋπολογισμοί για τη βιβλιοθηκονομία και την έρευνα δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα την ανάπτυξη τέτοιου έργου.
4. Έμφαση στις Ψηφιακές Υπηρεσίες
Πολλοί οργανισμοί, όπως το HEAL-Link, προωθούν την πρόσβαση σε ψηφιακά ιατρικά περιοδικά και βάσεις δεδομένων, γεγονός που μειώνει τη ζήτηση για φυσικές βιβλιοθήκες.
Ωστόσο, η έλλειψη μιας φυσικής κεντρικής βιβλιοθήκης περιορίζει τη δυνατότητα πρόσβασης σε αρχειακό ή σπάνιο υλικό.
5. Γεωγραφικές και Διοικητικές Δυσκολίες
Η συγκέντρωση ιατρικού υλικού σε μία τοποθεσία παρουσιάζει προκλήσεις σε μια χώρα με γεωγραφική ποικιλομορφία όπως η Ελλάδα.
Τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία λειτουργούν αυτόνομα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει κίνητρο για ενοποίηση των συλλογών τους.
6. Έλλειψη Θεσμικού Πλαισίου
Δεν υπάρχει νομοθεσία που να επιβάλλει την ύπαρξη ή τη δημιουργία μιας εθνικής ιατρικής βιβλιοθήκης.
Η θεσμοθέτηση μιας τέτοιας δομής απαιτεί συντονισμό μεταξύ του Υπουργείου Υγείας, του Υπουργείου Παιδείας, και άλλων αρμόδιων φορέων.
Παραδείγματα από το Εξωτερικό
Σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία:
Οι Εθνικές Ιατρικές Βιβλιοθήκες (π.χ. National Library of Medicine στις ΗΠΑ) δημιουργήθηκαν μέσω κρατικών πρωτοβουλιών και με τη στήριξη μεγάλων πανεπιστημίων ή ερευνητικών κέντρων.
Διαθέτουν χρηματοδότηση από την κυβέρνηση και συνεργάζονται με άλλες βιβλιοθήκες και φορείς για την ολοκλήρωση και διανομή των πληροφοριών.
Προοπτικές για την Ελλάδα
Η δημιουργία μιας Εθνικής Ιατρικής Βιβλιοθήκης θα μπορούσε να:
Ενοποιήσει τις ιατρικές πληροφορίες σε μία κεντρική δομή.
Διευκολύνει την έρευνα και την εκπαίδευση.
Προάγει τη διεθνή συνεργασία και πρόσβαση σε πόρους.
Υποστηρίξει την ιατρική κοινότητα, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης (π.χ. πανδημίες).
Η πρωτοβουλία αυτή θα απαιτούσε πολιτική βούληση, χρηματοδότηση από κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους (π.χ. RRF), καθώς και συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, νοσοκομείων και ερευνητικών ιδρυμάτων.
* ΙΕΚΕΤΥ. Ινστιτούτο Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας
Πηγή: medlabnews.gr
