Νέα προειδοποιητικά σήματα για την πορεία του παγκόσμιου πληθωρισμού εκπέμπουν οι αγορές εμπορευμάτων, καθώς οι διεθνείς τιμές των τροφίμων επιστρέφουν σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2022.
Ο δείκτης του Food and Agriculture Organization των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ο οποίος παρακολουθεί τις μηνιαίες μεταβολές στις διεθνείς τιμές ενός καλαθιού βασικών αγροτικών προϊόντων που διακινούνται παγκοσμίως, ενισχύθηκε τον Αύγουστο στο 133,3, σημειώνοντας άνοδο 1,9% σε σχέση με τον Ιούλιο.
Μάλιστα, όλες οι βασικές κατηγορίες του δείκτη κινήθηκαν ανοδικά.
Η τιμή της ζάχαρης εκτινάχθηκε κατά 11,9%, ενώ το σιτάρι ενισχύθηκε κατά 2,6% και πλέον βρίσκεται 15% υψηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Η νέα άνοδος έρχεται να ενισχύσει τις προειδοποιήσεις μεγάλων επενδυτικών οίκων της Wall Street ότι η παγκόσμια αγορά τροφίμων ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές ελλείψεις ήδη από το 2027.
«Τέλεια καταιγίδα» στην παγκόσμια αγορά τροφίμων
Η εκτίναξη των τιμών των τροφίμων σημειώνεται σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον.
Το φαινόμενο El Niño, οι αυξημένες τιμές λιπασμάτων και diesel, οι διαταραχές στη Μαύρη Θάλασσα και τα προβλήματα στη στρατηγικής σημασίας περιοχή του Στενού του Hormuz δημιουργούν έναν συνδυασμό παραγόντων που θα μπορούσε να οδηγήσει το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων σε νέα κρίση.
Την ίδια στιγμή, ο Bloomberg Agriculture Spot Index (BCOMAGSP) κατέγραψε τον Αύγουστο τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από την περίοδο των αναταραχών της Αραβικής Άνοιξης και πλησιάζει σε διάσπαση των υψηλών του 2023.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η άνοδος δεν περιορίζεται σε ένα ή δύο προϊόντα, αλλά αφορά ευρύτερα το σύνολο των αγροτικών εμπορευμάτων.
Με το diesel να βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά στο τέλος της εβδομάδας, τις αγορές αγροτικών προϊόντων να περιορίζονται και τις τιμές τροφίμων να επιταχύνονται, ένα νέο πληθωριστικό κύμα φαίνεται να περνά ήδη μέσα από τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Και όλα αυτά την ώρα που οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να αποφασίσουν εάν τα επιτόκια παραμένουν αρκετά περιοριστικά ώστε να συγκρατήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
JPMorgan: Η νέα επισιτιστική κρίση μπορεί να ξεκινήσει από το 2027
Η προειδοποίηση της JPMorgan για μία νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις αγορές.
Η αναλύτρια της JPMorgan, Nora Szentivanyi, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η επόμενη παγκόσμια επισιτιστική κρίση θα μπορούσε να ξεκινήσει ακόμη και από το 2027.
Η εκτίμηση αυτή προστίθεται σε μία σειρά προειδοποιήσεων από θεσμικούς επενδυτικούς οίκους ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα ενδέχεται να επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση.
Οι τελευταίες εξελίξεις στις αγροτικές αγορές ενισχύουν αυτό το σενάριο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα futures του αμερικανικού καλαμποκιού κινήθηκαν ανοδικά μετά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα του Pro Farmer Crop Tour, τα οποία έδειξαν χαμηλότερες από τις αναμενόμενες αποδόσεις σε σημαντικές περιοχές καλλιέργειας στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ.
Ανησυχία για καλαμπόκι και σόγια
Οι εκτιμήσεις για τις αποδόσεις του καλαμποκιού ήταν περίπου 3% χαμηλότερες από πέρυσι στο Ohio και 14% χαμηλότερες στη Νότια Ντακότα.
Παράλληλα, μειώθηκε και ο αριθμός των λοβών της σόγιας, ενώ οι ισχυρές καταιγίδες και οι πλημμύρες σε Indiana και Ohio ενίσχυσαν τις ανησυχίες για περαιτέρω καταστροφές στις καλλιέργειες.
«Το crop tour έχει ενισχύσει μέχρι στιγμής κάπως τις αγορές, δεδομένων των αναμενόμενων χαμηλότερων αποδόσεων και των δυσμενών καιρικών συνθηκών», δήλωσε η Eliza Redfern, Senior Manager Industry Insights for Bendigo Bank Agribusiness.
Τα futures του καλαμποκιού στο Σικάγο πλησιάζουν πλέον τα υψηλά του 2026, ενώ τα futures του σιταριού κινούνται κοντά στα επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2023.
Bloomberg Agriculture Index: Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο σύνολο των αγροτικών εμπορευμάτων.
Ο Bloomberg Agriculture Spot Index ανήλθε περίπου στις 406 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023 και περίπου 27% υψηλότερα από το χαμηλό του 2024.
Ο δείκτης εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τις ακραίες κορυφές που είχαν καταγραφεί κατά την περίοδο της κρίσης του 2008-2010, αλλά και κατά τις επισιτιστικές κρίσεις του 2021-2022.
Ωστόσο, η επιτάχυνση της ανοδικής του δυναμικής αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχύονται σε ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα της αγοράς τροφίμων.
Οι τελευταίες εξελίξεις προσφέρουν, επομένως, νέα στοιχεία που αυξάνουν την πιθανότητα να επιβεβαιωθεί το σενάριο της Szentivanyi για μία νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση το 2027.
Το diesel δημιουργεί νέο πληθωριστικό μέτωπο
Στο μεταξύ, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η διεύρυνση του diesel crack spread.
Πρόκειται για έναν σημαντικό δείκτη της κατάστασης στην αγορά διυλισμένων προϊόντων και η πρόσφατη διεύρυνσή του αποτελεί ένδειξη ότι διαμορφώνεται μία νέα «τέλεια καταιγίδα» στην αγορά ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις στον κλάδο των τροφίμων, καθώς το diesel αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη γεωργική παραγωγή, τις μεταφορές και συνολικά τη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Με απλά λόγια, ακριβότερα καύσιμα σημαίνουν υψηλότερο κόστος παραγωγής και μεταφοράς, το οποίο τελικά μετακυλίεται στον καταναλωτή.
Barclays: Έρχεται νέο σοκ στα εμπορεύματα
Την ίδια ώρα, η Wall Street αυξάνει την κάλυψη και την ανάλυσή της για την πιθανότητα ενός νέου, ιδιαίτερα ισχυρού El Niño.
Καθώς τα αγροτικά εμπορεύματα διασπούν σημαντικές αντιστάσεις, η ανοδική κίνηση επεκτείνεται πλέον και πέρα από τον αγροτικό κλάδο.
Βιομηχανικά μέταλλα και άλλα κρίσιμα υλικά εμφανίζουν ενδείξεις περιορισμένης προσφοράς στις φυσικές αγορές.
Το μήνυμα γίνεται ολοένα πιο σαφές.
Από τον έμπειρο στρατηγικό αναλυτή εμπορευμάτων Jeff Currie, ο οποίος έχει υιοθετήσει πιο bullish στάση, έως την UBS, η οποία κάλεσε αυτή την εβδομάδα τους πελάτες της να «τοποθετηθούν για έναν ανοδικό κύκλο στα commodities», η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας αγοράς που σφίγγει.
Δυσμενείς καιρικές συνθήκες, χρόνια υποεπένδυσης, μειωμένα αποθέματα και οι περιορισμοί της Κίνας στις εξαγωγές κρίσιμων υλικών συγκλίνουν, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα νέο σοκ προσφοράς.
Το El Niño απειλεί γεωργία, ενέργεια και βιομηχανία
Ο Craig Rye, αναλυτής βιώσιμων επενδύσεων της Barclays, σημείωσε σε έκθεσή του την Παρασκευή ότι το El Niño ενισχύεται στον τροπικό Ειρηνικό, αυξάνοντας τον κίνδυνο σημαντικών διαταραχών στη γεωργία, την παραγωγή ενέργειας και τις αγορές βιομηχανικών εμπορευμάτων.
Ο Rye επικαλέστηκε νέα μοντέλα πρόβλεψης από το International Research Institute for Climate and Society, σύμφωνα με τα οποία ο δείκτης El Niño θα μπορούσε να κορυφωθεί κοντά στους 3,2 βαθμούς Κελσίου μεταξύ τέλους του 2026 και αρχών του 2027.
Εάν η πρόβλεψη επιβεβαιωθεί, το φαινόμενο θα είναι περίπου 15% ισχυρότερο από το Super El Niño της περιόδου 2015-2016.
Η ενίσχυση της πιθανότητας ενός ιστορικά ισχυρού El Niño αυξάνει, σύμφωνα με τον Rye, τον κίνδυνο σημαντικών διαταραχών στις αγορές αγροτικών, ενεργειακών και βιομηχανικών εμπορευμάτων.
Ποια commodities βρίσκονται στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Rye, οι μεγαλύτεροι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι εντοπίζονται στα αγροτικά εμπορεύματα που επηρεάζονται άμεσα από τις καιρικές συνθήκες.
Οι τιμές του λαδιού, του λαδιού καρύδας και του φυσικού καουτσούκ θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 30% έως 40% μέσα στους επόμενους 18 μήνες.
Την ίδια στιγμή, ο robusta coffee θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά 20% έως 30%.
Οι τιμές του ρυζιού ενδέχεται να αυξηθούν κατά 10% έως 20%, καθώς η ξηρασία απειλεί τις καλλιέργειες και τα αποθέματα νερού στη Νοτιοανατολική Ασία και σε περιοχές της Κεντρικής Αμερικής.
Ο κίνδυνος, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα τρόφιμα.
Από τα τρόφιμα στα μέταλλα και την ενέργεια
Ο Rye προειδοποιεί ότι ένα σοκ στην προσφορά αγροτικών προϊόντων θα μπορούσε στη συνέχεια να μεταδοθεί στις αγορές βιομηχανικών εμπορευμάτων.
Οι τιμές του αλουμίνιου και του χαλκού θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20% μέσα στους επόμενους 18 μήνες.
Παράλληλα, ο άνθρακας θα μπορούσε να καταγράψει άνοδο 20% έως 40%.
Οι διαταραχές στην εξορυκτική δραστηριότητα, η μειωμένη παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και οι μεταβολές στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις επιπτώσεις της ξηρασίας και των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Με άλλα λόγια, το El Niño δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά έναν κίνδυνο για τις αγροτικές καλλιέργειες.
Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν ευρύτερο παράγοντα αναστάτωσης για την παγκόσμια αγορά εμπορευμάτων.
Οι εταιρείες που μπορεί να ευνοηθούν
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Rye εντοπίζει συγκεκριμένες εταιρείες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την άνοδο των τιμών των commodities.
Στον αγροτικό κλάδο, μεταξύ των πιθανών ωφελημένων περιλαμβάνονται οι Bunge και Archer-Daniels-Midland.
Από την άνοδο των τιμών του αλουμινίου θα μπορούσαν να επωφεληθούν οι Norsk Hydro, South32 και Rio Tinto.
Στον κλάδο του χαλκού, η Barclays βλέπει έκθεση στο ανοδικό σενάριο μέσω των Freeport-McMoRan, Hudbay Minerals, First Quantum Minerals και Southern Copper.
Το μεγάλο στοίχημα για τις αγορές
Οι τελευταίες εξελίξεις επαναφέρουν στο προσκήνιο έναν κίνδυνο που οι κεντρικές τράπεζες θα δυσκολευτούν να αγνοήσουν.
Εάν οι τιμές των τροφίμων, της ενέργειας και των βασικών εμπορευμάτων συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά, οι πληθωριστικές πιέσεις μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο επίμονες από ό,τι αναμένουν σήμερα οι αγορές.
Το σενάριο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο καθώς η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μία περίοδο αυξημένης ζήτησης για ενέργεια και πρώτες ύλες λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ την ίδια στιγμή η προσφορά σε αρκετές αγορές παραμένει περιορισμένη.
Ένα ισχυρό El Niño θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης.
Η άνοδος στις τιμές των τροφίμων αυξάνει το κόστος διαβίωσης, η άνοδος των καυσίμων επιβαρύνει τις μεταφορές και την παραγωγή, ενώ η εκτίναξη των τιμών των μετάλλων αυξάνει το κόστος για τη βιομηχανία.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ένα νέο κύμα πληθωρισμού, τη στιγμή ακριβώς που οι κεντρικές τράπεζες επιχειρούν να διατηρήσουν ισορροπία μεταξύ της καταπολέμησης του πληθωρισμού και της στήριξης της οικονομικής ανάπτυξης.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μία προσωρινή αναστάτωση στις αγορές commodities ή στην αρχή ενός νέου υπερκύκλου εμπορευμάτων.
Οι αγορές, πάντως, έχουν ήδη αρχίσει να στέλνουν προειδοποιητικά σήματα.
www.bankingnews.gr
