Κείμενο: Όμηρος Ταχμαζίδης
Οι απεργοί της Coca Cola ζητούν να επαναλειτουργήσει το εργοστάσιο στην Θεσσαλονίκη και καλούν τους καταναλωτές να υποστηρίξουν τον αγώνα τους κάνοντας μποϊκοτάζ στα προϊόντα της αμερικανικής πολυεθνικής: “Ούτε γουλιά Coca Cola μέχρι να επαναλειτουργήσει το εργοστάσιο”. Η συγκεκριμένη εταιρία διαθέτει στην ελληνική αγορά προϊόντα που παράγει εδώ ή εισάγει από άλλες χώρες. Αυτά συγκεκριμένα είναι: αναψυκτικά – Coca Cola, Fanta, Sprite,Schweppes, “ενεργειακά” – Monster, Powerade, χυμοί- Amita, Amita motion, Frulite, τσάι –NESTEA, νερό – ΑΥΡΑ.
Έχω επανειλημμένως αναφερθεί στην ραγδαία ανάπτυξη των εταιριών ελληνικών συμφερόντων εξαιτίας του μποϊκοτάζ που έχουν κηρύξει οι εργαζόμενοι του εργοστασίου της Coca Cola της Θεσσαλονίκης. Ο κλάδος των χυμών και αναψυκτικών εν μέσω κρίσης και γενικής υποχώρησης της κατανάλωσης παρουσιάζει μια πρωτόγνωρη κινητικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι απεργοί με τις διαρκείς εκστρατείες ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού σε όλη τη χώρα (ανακοινώσεις, δελτία τύπου, μεγάφωνα στα αυτοκίνητα, αφίσες, πανό, συνεντεύξεις σε περιφερειακά ραδιοτηλεοπτικά μέσα, χρήση των social media, άρθρα στο διαδίκτυο, σε τοπικές εφημερίδες, ομιλίες σε απεργιακές συγκεντρώσεις, σε φεστιβάλ κ.α.), [βλ. www.poeep.gr ] υπενθυμίζουν στους καταναλωτές, χωρίς αυτό να είναι στην πρόθεσή τους, την σημασία της ελληνικότητας των προϊόντων.
Το Σάββατο 25 Ιουνίου 2016 – συνέπιπτε με τη συμπλήρωση χιλίων [sic!] ημερών κινητοποιήσεων του κινήματος “Ούτε γουλιά Coca Cola… μέχρι να επαναλειτουργήσει το εργοστάσιο” – επαναλήφθηκε το γνώριμο σκηνικό με τις ανακοινώσεις από τα μεγάφωνα των αυτοκινήτων στις παραλίες της Χαλκιδικής: οι απεργοί εγκαινίασαν τις θερινές κινητοποιήσεις ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού στους τουριστικούς προορισμούς της ελληνικής επικράτειας και όπως οι ίδιοι ανακοινώνουν μέσα από τις διευθύνσεις τους στα social media, η καμπάνια αυτή θα συνεχισθεί καθ΄ όλη τη διάρκεια του θέρους σε όλες τις περιοχές της χώρας. Όταν πριν τρία περίπου χρόνια ξεκίνησε το κίνημα “Ούτε γουλιά Coca Cola”, λίγοι ήσαν εκείνοι που πίστευαν ότι θα έχει χειροπιαστά αποτελέσματα. Σήμερα, όμως, αυτά φαίνεται να είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακά: η πολυεθνική δεν υποχωρεί στις πιέσεις του μποϊκοτάζ, το εργοστάσιο της Θεσσαλονίκης δεν επαναλειτούργησε ακόμη και οι απολύσεις δεν ακυρώθηκαν, αλλά η Coca Cola δέχεται το ένα κτύπημα μετά το άλλο με κίνδυνο να περιθωριοποιηθούν πολλά προϊόντα της στην ελληνική αγορά – το Sprite έχει ήδη σχεδόν εξαφανισθεί, την κατιούσα έχει πάρει και η Fanta, ενώ το τσάι NESTEA, που παράγεται στη Ρουμανία και εισάγεται στην Ελλάδα, δεν υπερβαίνει το 20% στο τζίρο των πωλήσεων στο σύνολο της ελληνικής αγοράς και η ζήτησή του δεν αυξάνεται, παρά τη μετατόπιση της κατανάλωσης προς το κρύο τσάι και τις ανακατατάξεις στη ζήτηση του συγκεκριμένου αναψυκτικού, εξαιτίας της δεινής θέσης στην οποία έχει περιέλθει η άλλη πολυεθνική του κλάδου, η Pepsi Cola.
Είναι πλέον φανερό μετά και την πιο πρόχειρη επισκόπηση του κλάδου των χυμών και των αναψυκτικών, ότι οι επιπτώσεις της κινήματος “Ούτε γουλιά” στους τζίρους και στην μείωση των μεριδίων αγοράς της Coca Cola είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακοί: δεν
υπάρχουν ακριβή στοιχεία, αλλά μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι το μποϊκοτάζ έχει φέρει τα “πάνω-κάτω” στον συγκεκριμένο κλάδο. Το πιο ασφαλές κριτήριο για την επιβεβαίωση αυτού του ισχυρισμού είναι η εκρηκτική άνοδος των πωλήσεων των ελληνικών επιχειρήσεων, τοπικής ή πανελλαδικής εμβέλειας: το μποϊκοτάζ δημιουργεί συνθήκες ανάπτυξης, επέκτασης και παγίωσης των ελληνικών επιχειρήσεων. Η Coca Cola έχει δεχθεί ισχυρότατο πλήγμα πανελλαδικά, ενώ σε μερικές περιοχές οι πωλήσεις της έχουν πέσει δραματικά. Κάποια προϊόντα της κινδυνεύουν να εξαφανιστούν στην κυριολεξία σε συγκεκριμένες αγορές, όπως π.χ. της Θεσσαλονίκης: από το χειμώνα η πολυεθνική δίνει αληθινή μάχη να κρατήσει ζωντανή στην αγορά της μακεδονικής πρωτεύουσας την Fanta με εξευτελιστικές προσφορές σε διάφορα καταστήματα (σουβλατζίδικα, πιτσαρίες κ.α.) και αυτό εις βάρος του κυρίου προϊόντος της, την Coca Cola – στην ίδια αγορά το Sprite “είναι σαν να μην υπάρχει”, σύμφωνα με την ευφυή περιγραφή της κατάστασης των πραγμάτων ενός ιδιοκτήτη καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Βεβαίως η αγορά της Θεσσαλονίκης δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ως ενδεικτική περίπτωση για το τι ακριβώς συμβαίνει στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά προϊδεάζει για το τι θα συμβεί, όταν το κίνημα “Ούτε γουλιά” εδραιωθεί και σε άλλες περιοχές της χώρας: η αγορά της μακεδονικής πρωτεύουσας έχει γίνει το πειραματικό εργαστήριο, όλων των ελληνικών επιχειρήσεων που θέλουν να κάνουν το επόμενο βήμα στα επιχειρηματικά τους σχέδια – στην Θεσσαλονίκη εκείνες οι εταιρείες που τόλμησαν το δυναμικό “άνοιγμα” πηγαίνουν ήδη για διψήφια ποσοστά στα μερίδια αγοράς.
Και κάποιες, εξαιτίας και του μποϊκοτάζ, έχουν ξεκινήσει τη διεθνή σταδιοδρομία τους: “Green Cola weiter auf dem Vormarsch!” (“Η Green Cola συνεχίζει να προελαύνει!”) – αυτό διαβάζω σε γερμανικό blog και ενθυμούμε φίλο πανεπιστημιακό που βρέθηκε κάποια στιγμή φέτος σε κοινό περιβάλλον με τον Γερμανό πρεσβευτή στη χώρα μας, όπου ο τελευταίος εκθείαζε την περίπτωση της εταιρείας από την ακριτική Ορεστιάδα.
Αν υπάρχει μια επιχείρηση στην Ελλάδα για την οποία το μποϊκοτάζ των απεργών της Coca Cola θα πρέπει να θεωρείται “θείο δώρον” αυτή είναι η Green Cola: ήταν οι απεργοί και η παρουσία τους έξω από τα σούπερ μάρκετ της Θεσσαλονίκης που ανέσυραν το προϊόν από την αφάνεια – δεν επιχειρώ να μειώσω την επιχειρηματική πρωτοβουλία και την “καινοτομία” του προϊόντος, κάθε άλλο, απλώς επιχειρώ να καταδείξω τις συνθήκες στραγγαλισμού που είχε επιβάλλει η Coca Cola στην αγορά (οι της Green Cola φυσικώς και γνωρίζουν τις συγκεκριμένες πρακτικές και θα τις αισθανθούν ακόμη πιο έντονα αν κάποια στιγμή σταματήσει το μποϊκοτάζ). Σε κάθε περίπτωση εάν οι ιθύνοντες της Green Cola έχουν κάποιον ενδοιασμό για τον ισχυρισμό μου, ας αναλύσουν προσεκτικώς τις πωλήσεις τους σε συγκεκριμένα σημεία της Θεσσαλονίκης από τον Νοέμβριο του 2013 και δώθε. Στην Coca Cola είμαι βέβαιος ότι τώρα αναλύουν τα στοιχεία των πωλήσεων, στα οποία τότε δεν έδιναν σημασία, διότι πίστευαν ότι θα ξεμπέρδευαν με τους “λιγδιάρηδες” λίαν συντόμως, ιδιαίτερα μετά και την κίνηση της Pepsi Cola να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο με τους απεργούς (τέλη Νοεμβρίου 2013): αν συμβουλευόταν τα υπερφίαλα golden boys της Coca Cola κάποιο παλαιότερο στέλεχος της εταιρείας τους θα άκουγαν με βεβαιότητα την ιστορία με το… σπίρτο και ίσως να άλλαζαν τακτική!
Η περίπτωση της Green Cola δείχνει και προς μια άλλη κατεύθυνση: ο απόδημος ελληνισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δίαυλος για τη διοχέτευση των ελληνικών προϊόντων στις ξένες αγορές – όσοι γνωρίζουν ένα ελληνικό προϊόν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους στην Ελλάδα, ευχαρίστως θα το αγόραζαν και στο εξωτερικό όπου ζουν, συγχρόνως αν το προϊόν γίνει γνωστό σε κάποια χώρα, πολλοί τουρίστες όταν έλθουν για διακοπές στη χώρα μας θα το αναζητήσουν και εδώ. Θα δημιουργηθεί ένα είδος διαρκούς ανατροφοδότησης: για αυτό καλά θα κάνουν οι επαγγελματίες στις τουριστικές περιοχές και οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις να προωθούν στους τουρίστες ελληνικά προϊόντα και κυρίως να τους αποτρέπουν από την κατανάλωση των προϊόντων της Coca Cola και των άλλων πολυεθνικών.
Όλα συνηγορούν προς το ακόλουθο συμπέρασμα: Το καλοκαίρι των ελληνικών αναψυκτικών είναι εθνική ανάγκη…
Ο Όμηρος Ταχμαζίδης είναι μέλος του Ε.Γ. της “Σοσιαλιστικής Προοπτικής”
