Ήταν 1 Σεπτεμβρίου του 2021 όταν οι υγειονομικοί που αρνήθηκαν να προβούν στην εμβολιαστική πράξη κατά της covid-19 τέθηκαν επ’ αορίστως σε αναστολή. Ως δικαιολογητική βάση, βέβαια, αυτής της πράξης προβλήθηκε η δυσχερής επιδημιολογική εικόνα της χώρας, η οποία υποτίθεται οφείλεται σε αυτούς που σκέφτονται διαφορετικά. Αυτό το αιτιολογικό πλέγμα περιβλήθηκε η υφαρπαγή πλείστων δικαιωμάτων και ελευθεριών που κανονικά τελούν σε πλήρη συνάφεια με το πρόσωπο κάθε ανθρώπου αδιακρίτως, όπως το δικαίωμα στην εργασία και στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας. Σήμερα, 8 μήνες μετά την αφετηριακή γραμμή αυτών των αναστολών αριθμούμε 4.700 υγειονομικούς που εξακολουθούν να στερούνται την εργασία τους δίχως σαφές νομικό έρεισμα και σε βάρος του κοινού οφέλους.
Αρχικά, αξίζει να αναφερθεί πως η απομάκρυνση μεγάλης μερίδας ειδικευμένου προσωπικού από τις νοσοκομειακές κλίνες σε μία επιδημιολογική κατάσταση χαρακτηριζόμενη ως έκτακτη είναι τουλάχιστον ευήθης. Εφόσον, κατά τα προβληθέντα στα ΜΜΕ πλάνα οι μονάδες ΜΕΘ είναι γεμάτες με νοσούντες με covid-19 οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνταν να αυξήσουν το νοσοκομειακό προσωπικό έτσι ώστε να βελτιώσουν ποιοτικά τις παρεχόμενες υπηρεσίες και κατ’ επέκταση να μειώσουν δυνητικά τα θύματα της πανδημίας. Αντίθετα, η τακτική που εφαρμόστηκε, ήτοι η επέκταση του επιχειρούμενου κοινωνικού διαχωρισμού εμβολιασμένων-ανεμβολίαστων μεταξύ των υγειονομικών, είχε ως κανονιστική συνέπεια την υπονόμευση του συστήματος υγείας και την κορύφωση θανάτων ,ακόμα και μη συσχετιζόμενων με τον κορονοϊό. Παρατηρείται, δηλαδή, έλλειψη συνάφειας μεταξύ εφαρμοζόμενων πρακτικών και (κατ’ επίφασιν) επιδιωκόμενων σκοπών. Άρα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη θυσίασε συστηματικά το δημόσιο καλό στο βωμό της ηθικής πειθάρχησης των αντιφρονούντων πολιτών προκαλώντας υπαίτια την τύχη πολλών συνανθρώπων μας. Εν συνεχεία, η εν λόγω αποτυχία καταλογίστηκε αναιδώς στον ανεμβολίαστο πληθυσμό ως περαιτέρω ένδειξη ευθυνοφοβίας και διοικητικής ανικανότητας.
Σαθρά, επομένως, τα κοινωνικά θεμέλια και η σκοποθεσία επί των οποίων ερείζεται η αναστολή των υγειονομικών. Είναι, όμως, σύννομη; Ακόμα και το ζήτημα της νομιμότητας της εν λόγω πράξης αποδεικνύεται πολύ αμφίβολο αν παρεισφρήσει κανείς ενδότερα στη σφαίρα των δικαιωμάτων αλλά και των συνταγματικών αρχών που διέπουν την έννομη τάξη μας. Κατά μείζονα λόγο αντίκειται στο δικαίωμα της εργασίας και την παρεπόμενη αξίωση που γεννιέται στο πρόσωπο κάθε πολίτη να γίνεται σεβαστό και να εξασφαλίζεται από την κρατική αρχή. Παράλληλα, παρεμβαίνει στη σφαίρα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, που θεμελιώνεται συνταγματικά, και την συρρικνώνει με τρόπο μη σεβαστό απέναντι στο πρόσωπό του διοικουμένου. Ακόμα, όμως, και αν όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί μπορούσαν να καταρριφθούν στο πλαίσιο μίας επειγουσας ανάγκης αυτό που θα διατηρούταν αναλλοίωτο ως επιχείρημα είναι η αντίθεση του σε βασικές συνταγματικές αρχές.
Κυρίως, η θέση τους σε αναστολή είναι αντίθετη με την αρχή της αναλογικότητας αφού ως μέτρο αδυνατεί να εκπληρώσει τον επιδιωκόμενο στόχο που δεν είναι άλλος από τη βελτίωση της ελληνικής επιδημιολογικής εικόνας. Αυτό διότι σε πρώτο στάδιο κρίνεται απρόσφορο. Με άλλα λόγια, η απομάκρυνση τους δεν μειώνει τους νοσούντες αφού σύμφωνα με τα νέα δεδομένα οι εμβολιασμένοι νοσούν και μεταδίδουν σε ίδιο βαθμό με τους ανεμβολίαστους. Άρα, η προστασία του πληθυσμού έγκειται σε αλλα μέτρα όπως η συχνή διενέργεια αυτοδιαγνωστικών τεστ και όχι τον εξαναγκαστικό εμβολιασμό. Αν προχωρούσαμε στη συνέχεια σε έλεγχο αναγκαιότητας θα διαπιστώναμε πως το λαμβανόμενο μέτρο είναι υπερβολικά επαχθές για να πετύχει έναν σκοπό φύσει συνεργατικό, εν συγκρίσει με όσα δυνητικά θα μπορούσαν να εφαρμοστούν. Καταλήγουμε, συνεπώς, να πυροβολούμε τα σπουργίτια με κανόνια όπως θα έλεγαν οι Γάλλοι. Αν περαιτέρω χρειαζόταν να ελέγξουμε και τη stricto sensu αναλογικότητα θα καταλήγαμε, όπως προκύπτει, ότι τα μειονεκτήματα του επιβαλλόμενου μέτρου υποσκελίζουν τα πλεονεκτήματα. Ιδιαίτερα, η μείωση του νοσοκομειακού προσωπικού στερεί από τις κλίνες απαραίτητη βοήθεια ενώ επιβαρύνει υπέρογκα τους υφιστάμενους υγειονομικούς περιορίζοντας το μέτρο των δυνατοτήτων τους. Έτσι, η αναστολή κατ’ εμέ λόγω εμβολιασμού είναι παράνομη.
Ωστόσο, αυτό που καθιστά την ισχύουσα κατάσταση δυσμενέστερη δεν είναι η πρωτοφανή αδιαφορία του κράτους για την τύχη των ανθρώπων που εκτοπίστηκαν από κάθε τομέα της ζωής τους. Άλλωστε, η Κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αποκαλύψει τόσες φορές κατά τη διάρκεια της τελευταίας διετίας το φασιστικό της πρόσωπο ώστε πλέον οι πράξεις της να μην χρειάζονται καν επίφαση δημοκρατικότητας. Εκείνο που προβληματίζει είναι η παράλειψη αντίδρασης από τους πολίτες, η αποδυνάμωση του πιό δυναμογόνου στοιχείου στα πλαίσια του κοινωνικού γίγνεσθαι. Πώς μπορεί κανείς να παρακολουθεί συνανθρώπους του να τελούν απεργία πείνας επί 33 συνεχείς ημέρες με την ελπίδα να ανακτήσουν κάτι τόσο αυτονόητο και να το προσπερνά αδιάφορος;
Αυτοί που διώχθηκαν από τις εργασίες τους δεν φέρουν μόνο την συστημική ταμπέλα του ανεμβολίαστου. Πρόκειται για άτομα που συντηρούν ολόκληρες οικογένειες και που στηρίζονταν στην εργασία τους για να ορθοποδήσουν εντός της σύγχρονης απαιτητικής αστικής κοινωνίας. Πρόκειται για πολίτες με ηθικόν ακμαιότατον, που προτίμησαν να υποστηρίξουν έμπρακτα τις απόψεις τους έναντι της άνεσης που θα τους παρείχε μία πράξη που δεν συμβαδίζει με τη δική τους ηθική, με τη δική τους αλήθεια. Και κάνουν την ίδια επιλογή κάθε μέρα…
Π. Κατερίνα
