Του Ευάγγελου Δ. Κόκκινου
Αν αξιωματούχοι των ΗΠΑ απομάκρυναν την Τουρκία από την πολυεθνική ομάδα που εμπλέκεται στο πρόγραμμα του μαχητικού F-35 Lightning II, η Άγκυρα θα στραφεί στη Ρωσία για αγορά αντίστοιχου αμυντικού συστήματος, δήλωσαν Τούρκοι αξιωματούχοι.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε το F-35 αναντικατάστατο», ανέφερε ένας ανώτερος αξιωματούχος του τουρκικού στρατού. Αρνήθηκε να σχολιάσει τις επιλογές αντικατάστασης, καθώς αυτό θα απαιτούσε «τεχνολογικές, οικονομικές και πολιτικές συζητήσεις».
Ωστόσο, ένας αρμόδιος για τις αμυντικές προμήθειες δήλωσε ότι «η γεωστρατηγική αξιολόγηση» θα έκανε τις ρωσικές επιλογές να εμφανιστούν ως η πρώτη φυσική αντικατάσταση. «Η ρωσική τεχνολογία μαχητικών θα ήταν η πρώτη καλύτερη επιλογή εάν οι Αμερικανοί σύμμαχοί μας συμπεριφερόταν με μη-συμμαχικό τρόπο και αμφισβητούσαν τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα Joint Strike Fighter», επεσήμανε, σύμφωνα με αμερικανικό δίκτυο εξειδικευμένο στον τομέα της άμυνας.
Η Ουάσιγκτον απειλεί να αποβάλει την Άγκυρα από το πολυεθνικό πρόγραμμα εάν η Τουρκία δεκτεί στο έδαφός της το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα εδάφους-αέρος S-400.
Εάν η Τουρκία παραλάβει και ενεργοποιήσει το S-400, «ποτέ κανένα F-35 δεν θα αγγίξει σε τουρκικό έδαφος. Και η τουρκική συμμετοχή στο πρόγραμμα F-35, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής ανταλλακτικών, επισκευής και συντήρησης των μαχητικών, θα τερματιστεί, με αποτέλεσμα οι τουρκικές εταιρείες να βγουν από την αλυσίδα παραγωγής και εφοδιασμού του προγράμματος», έγραψε μια ομάδα διπλωματών από τις ένοπλες δυνάμεις της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας της Επιτροπής Ένοπλων Υπηρεσιών της Γερουσίας.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε το πάγωμα των παραδόσεων και των διμερών δραστηριοτήτων με την Τουρκία σε σχέση με το πρόγραμμα F-35, λόγω της απόφασης της Άγκυρας να αγοράσει τους ρωσικούς S-400. Η Τουρκία επιμένει ότι οι πρώτες συστοιχίες S-400 θα έφθαναν τον Ιούλιο και ότι το πρώτο σύστημα S-400 θα τεθεί σε λειτουργία το Σεπτέμβριο.
Μια τουρκική προεδρική πηγή δήλωσε ότι η ενδεχόμενη τουρκορωσική συνεργασία στον τομέα της τεχνολογίας μαχητικών αεροσκαφών «συζητήθηκε προκαταρκτικά» μεταξύ των αντίστοιχων αξιωματούχων της άμυνας κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Μόσχα στις 8 Απριλίου.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, είχε δηλώσει στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα NTV: «Υπάρχουν F-35, αλλά υπάρχουν και αεροσκάφη που κατασκευάζονται στη Ρωσία. Εάν δεν είμαστε σε θέση να αγοράσουμε το F-35, η Τουρκία θα αγοράσει παρόμοια αεροσκάφη από άλλες χώρες. Και αυτό θα συνεχιστεί έως ότου αρχίσουμε να κατασκευάζουμε τα δικά μας μαχητικά πέμπτης γενιάς».
Μια τέτοια κίνηση θα έκανε την Τουρκία το μοναδικό μέλος του ΝΑΤΟ να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα S-400 και ρωσικά μαχητικά.
«Αυτό δεν είναι μια επιθυμητή διαμάχη για τη συμμαχία», δήλωσε ένας στρατιωτικός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με έδρα την Άγκυρα. «Αυτό που παρατηρούμε σήμερα θα μπορούσε να ωθήσει την Τουρκία περαιτέρω στη στρατιωτική τροχιά της Ρωσίας και αυτό είναι κάτι που δεν θέλουμε».
Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Russian Helicopters Αντρέι Μπογκίνσκι, επισκέφθηκε την Τουρκία για να συζητήσει τη δυνατότητα συμπαραγωγής επιθετικού ελικοπτέρου.
Ωστόσο, η Ρωσία δεν είναι η μόνη εναλλακτική λύση για τα F-35. Το 2015, οι αρχές στρατιωτικών προμηθειών της Τουρκίας εξέδωσαν αίτημα για πληροφόρηση για το TF-X, το πρόγραμμα «εθνικών» αεριωθούμενων αεροσκαφών της χώρας. Η Saab της Σουηδίας ήταν ένας από τους προσφέροντες για την παροχή τεχνογνωσίας για την αρχική φάση σχεδιασμού του προγράμματος, αλλά η Άγκυρα επέλεξε την BAE Systems της Βρετανίας για τη σύμβαση αυτή.
«Η δέσμευση της Saab για μεταφορά τεχνολογίας ήταν πολύ γενναιόδωρη, αλλά η τιμή της ήταν ακριβή εκείνη τη στιγμή», υπενθύμισε ένας Τούρκος υπάλληλος. «Η Saab θα μπορούσε τώρα να αναθεωρήσει την προσφορά της και να την προσαρμόσει στα νέα δεδομένα [όχι F-35]», δήλωσε.
Μια άλλη επιλογή για την Τουρκία είναι η Airbus, ένας εταίρος στο πρόγραμμα Eurofighter με έδρα την Ολλανδία και τη Γαλλία, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
