Οι ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα διαπραγματεύονται (στέλνουν νέο προσχέδιο, απαντώντας στα 14 σημεία του Ιράν), στέλνουν και 15.000 στρατιώτες, αντιτορπιλικά, και πάνω από 100 αεροσκάφη στον Περσικό Κόλπο για την «Επιχείρηση Ελευθερία» (Project Freedom), με στόχο να «ανοίξουν» τα Στενά του Χορμούζ. Η ανακοίνωση της CENTCOM έγινε για τις 4 Μαΐου 2026. Το Ιράν, μέσω του επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας Ebrahim Azizi, προειδοποιεί: «Οποιαδήποτε παρέμβαση των ΗΠΑ στο νέο θαλάσσιο καθεστώς του Hormuz θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας» . Ταυτόχρονα, ένα πετρελαιοφόρο χτυπήθηκε 78 ναυτικά μίλια βόρεια της Φουτζέιρα (ΗΑΕ). Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές (Brent $114).
Η κατάσταση στα Στενά του Χορμούζ εισέρχεται σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση. Από τη μία, οι διπλωματικές ροές συνεχίζονται: οι ΗΠΑ υπέβαλαν ένα νέο, αναθεωρημένο σχέδιο συμφωνίας (3 Μαΐου) ως απάντηση στο σχέδιο 14 σημείων του Ιράν. Από την άλλη, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε μια τεράστια στρατιωτική κινητοποίηση υπό την ονομασία «Επιχείρηση Ελευθερία» (Project Freedom) , η οποία ξεκίνησε επίσημα στις 4 Μαΐου 2026. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση περιλαμβάνει 15.000 στρατιώτες, αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θάλασσας, και μη επανδρωμένες πλατφόρμες . Στόχος: να «απελευθερωθούν» τα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί και να διασφαλιστεί η διέλευση.
Το διπλωματικό παρασκήνιο – Νέο προσχέδιο ΗΠΑ, παγωμένο Ιράν
Την ίδια στιγμή, το Axios αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ υπέβαλαν ένα αναθεωρημένο σχέδιο (χωρίς να δοθούν λεπτομέρειες). Ο Τραμπ δήλωσε ότι «εξετάζει το σχέδιο του Ιράν» και ότι «οι συζητήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ θετικό αποτέλεσμα». Ωστόσο, λίγες ημέρες νωρίτερα είχε χαρακτηρίσει «απαράδεκτη» την πρόταση της Τεχεράνης. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει ήδη στείλει απάντηση (μέσω Πακιστανού μεσολαβητή) στην προηγούμενη πρόταση 9 σημείων των ΗΠΑ, και αναμένει επίσημη απάντηση. Η βασική διαφωνία παραμένει: το Ιράν θέλει πρώτα εγγυήσεις, άρση αποκλεισμού και αποχώρηση, και μετά συζήτηση για το πυρηνικό. Οι ΗΠΑ επιμένουν σε προτεραιότητα στο πυρηνικό.
Η στρατιωτική κλιμάκωση – 15.000 στρατιώτες και «προειδοποίηση» IRGC
Η αποστολή 15.000 στρατιωτών, αντιτορπιλικών, και αεροσκαφών δεν είναι μια συμβολική κίνηση. Είναι πράξη επίδειξης ισχύος και ταυτόχρονα προετοιμασία για το χειρότερο σενάριο (νέα σύγκρουση). Η CENTCOM είναι σαφής: η επιχείρηση αποσκοπεί στη «διασφάλιση της διέλευσης πλοίων», κάτι που το Ιράν θεωρεί παραβίαση της εκεχειρίας και του νέου θαλάσσιου καθεστώτος που η ίδια η Τεχεράνη έχει θεσπίσει. Ο Ebrahim Azizi, επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Ιρανικού Κοινοβουλίου, προειδοποίησε: «Οποιαδήποτε παρέμβαση των ΗΠΑ στο νέο θαλάσσιο καθεστώς του Στενού του Hormuz θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας» . Άφησε, μάλιστα, αιχμές για «παραληρηματικές αναρτήσεις Trump» που δηλητηριάζουν το κλίμα.
Το πετρελαιοφόρο που χτυπήθηκε – Προμήνυμα ή τυχαίο;
Λίγο πριν την έναρξη της επιχείρησης, ο Βρετανικός Οργανισμός Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων (UKMTO) ανακοίνωσε ότι ένα πετρελαιοφόρο χτυπήθηκε από «άγνωστα βλήματα» 78 ναυτικά μίλια βόρεια της Φουτζέιρα (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα). Το πλήρωμα είναι ασφαλές, αλλά το γεγονός αυτό είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι ότι η περιοχή έχει μετατραπεί σε πεδίο «γκρίζας ζώνης» – επιθέσεις που δεν αναλαμβάνονται επισήμως, αλλά αυξάνουν την ένταση. Οι τιμές του πετρελαίου Brent παραμένουν υψηλές (περίπου $114 το βαρέλι), αντανακλώντας την αβεβαιότητα.
Το αδιέξοδο – Διάλογος χωρίς εμπιστοσύνη, όπλα χωρίς έλεγχο
Αυτό που βλέπουμε είναι ένα παράδοξο : ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν διπλωματικές προτάσεις, επιχειρώντας να βρουν μια κοινή βάση. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον στέλνει 15.000 στρατιώτες και αποδέχεται την επιχείρηση «Project Freedom», την ώρα που η Τεχεράνη την καταγγέλλει ως παραβίαση. Αυτό δεν είναι συνεκτική στρατηγική — είναι παράλληλες γραμμές που μπορεί να συγκρουστούν . Ο φόβος είναι ότι μια παρεξήγηση (π.χ. αμερικανικό πλοίο να πλησιάσει υπερβολικά, ή ιρανική ταχεία να κάνει ελιγμό παρεμπόδισης) μπορεί να εκτροχιάσει οτιδήποτε έχει επιτευχθεί.
Η ταυτόχρονη χρήση «διπλωματίας και στρατιωτικής δύναμης» είναι κλασική αμερικανική πρακτική — αλλά στο Χορμούζ, με το Ιράν σε εγρήγορση, η πρακτική αυτή εγκυμονεί κινδύνους. Οι 15.000 στρατιώτες είναι μια ξεκάθαρη προειδοποίηση: αν η διπλωματία αποτύχει, η επόμενη φάση δεν θα είναι απλή κλιμάκωση, αλλά ενδεχόμενη κατάληψη του Στενού. Η Τεχεράνη, όμως, έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν θα επιτρέψει την αλλαγή του καθεστώτος. Το αποτέλεσμα είναι μια επικίνδυνη ισορροπία όπου ένα λάθος μπορεί να αναζωπυρώσει τον πόλεμο. Το πετρελαιοφόρο που χτυπήθηκε είναι ένα ακόμα ψήγμα στην πυριτιδαποθήκη.
Πληροφορίες από bankingnews.gr
